Sektör yetkilerinin bir araya geldiği toplantıda; İklimlendirme Meclisi Başkanı Yardımcısı A. Metin Duruk, İSKİD Yönetim Kurulu Başkanı Levent Aydın, İSKİD Yönetim Kurulu Üyesi-Sayman İstatistik Komisyonu Üyesi A. Sedat Akiska toplantıda birer konuşma yaptı.

 

İklimlendirme Sektörünün Türkiye Sanayi İçindeki Yeri ve 2023 Hedefleri

İklimlendirme sektörünün 2010 yılında 2.5 milyar dolat ithalat, 2 milyar dolar da ihracat gerçekleştirdiğini belirten İklimlendirme Meclisi Başkanı Yardımcısı A. Metin Duruk, 2012 yılından itibaren ihracatın ithalatı geçeceğini söyledi.

 

İklimlendirme sektörünün, sektör dernekleri ve TOBB’un desteğiyle stratejik yol haritasını çıkardığını bildiren Duruk, buna göre sektörün; Kümelenme projesini sonuçlandıracağını, Üniversite sanayi işbirliğini artırarak eğitim kalitesini yükselteceğini, Uluslar arası müteahhitlik firmaları ile kurumsal işbirliği sağlanacağını, Sektöre üniversitelerden kaliteli insan kaynağının gelmesinin sağlanacağını dile getirdi. Duruk, sektörümüzün 2023 ihracat hedefinin 22 ila 25 milyar dolar olduğunu, bunun için ortak ve örgütlü davranışın sektörün en büyük gücü olduğunu ifade etti.

 

“Derneğimiz, hedefe ulaşmada yol haritası belirleme çalışması içinde”

İSKİD olarak içinde bulunduğumuz günlerde heyecan duydukları bir çalışma içinde olduklarını söyleyen İSKİD Yönetim Kurulu Başkanı Levent Aydın, bu heyecanın sebebini şöyle açıkladı: “Kamu kuruluşlarımızın, İhracat Meclisimizin ve sivil toplum kuruluşlarımızın çalışmaları ile toplumsal bir konsensus ile açıklanan ve Cumhuriyetimizin 100. kuruluş yıl dönümü olan 2023 yılındaki ülkemizin ihracat hedeflerinin belirlenmiş olmasıdır.” 

 

İSKİD’in, sektördeki diğer dernekler ve sivil toplum kuruluşları ile birlikte hedefe ulaşabilmek için gerekli yol haritası belirleme çalışması içinde olduğunu söyleyen Aydın, “Toplumsal bir uzlaşma içinde ve bu denli uzun periyodlu bir ihracat planlaması çalışmasının başlatılmış olmasından dolayı derneğimiz adına büyük memnuniyet duyduğumu belirtmek isterim. Tabi burada temel veri ihracat hedefi olmak ile birlikte, ihracat bedeli içindeki yerli ürün miktarının arttırılması ve ihracattaki katma değerin yükseltilmesi de çok önemli kriterlerdir. İhracatımızın, ithalata dayalı ihracat yerine kendi kaynaklarını kullanan ve kendi teknolojisini üreten şekle dönüştürülmesi çok önemlidir. Bu konuda devletimize, sivil toplum kuruluşlarımıza ve firmalarımıza çok önemli görevler düşüyor” şeklinde konuştu.

 

“İklimlendirme sektörü dış ticaret fazlası vererek büyümeye devam ediyor; enerji verimliliği artıyor”

İSKİD Yönetim Kurulu Üyesi ve Sayman Sedat Akiska, İSKİD üyelerinin temsil ettiği şirketlerin sayısının Mart 2011’de 84’e ulaştığını belirterek, bu firmaların çoğu ürün için Türkiye pazarının % 80 ila 90’ını temsil ettiğini söyledi. İSKİD’in, çalışmalarının büyük bölümünü ürün ve konu temelli komisyonları aracılığıyla yürüttüğünü kaydeden Akiska, İSKİD İstatistiklerinin de, 1994’ten beri her yılın başında yapıldığını ifade etti.

 

İklimlendirme ve Soğutma Sektörümüz

Türkiye’de 1950’lerde hayat bulan klima ve soğutma sektörünün halen hızla geliştiğinin altını çizen Akiska, “Türkiye İklimlendirme sektörü Avrupa ve dünyada önemli bir konuma sahiptir. Türkiye, dünya iklimlendirme sektöründe yüzde 2,5, Avrupa’da 13’lük pazar payına sahiptir. 2008’de 70 milyar dolar olan dünya toplam pazarı, global krizin etkisi ile 2009’da 63 milyar dolara kadar düşmüş, 2010’da 66 milyar dolar olmuştur. Ülkemizin pazar büyüklüğü ise 2008’de 1,9 milyar dolar; 2009’da 1,2 milyar dolar, 2010’da ise 1,5 milyar dolar olmuştur. Daralmada olduğu gibi büyümemizde de dünyadaki değişimlerden daha keskin hareketler yaşıyoruz” şeklinde konuştu. 

 

OAİB verilerine göre makine sektörü içinde en fazla ihracat ve ihracatın ithalatı karşılama oranı en yüksek (ihracat ithalatın 2-3 katı arasında) olan sektör iklimlendirme ve soğutmadır. Klimalar ve soğutma makineleri için dış ticaret verileri (dolar) aşağıdaki gibidir:

 

Pazar bilgileri

Akiska, Türkiye pazarını endüstriyel ve merkezi; bireysel olarak 2 ana grupta ele aldığımızda; soğutma grupları ve VRF’ler hariç bütün ürünlerde hem iç pazar hem de dış pazarlara yönelik coğrafyamızda görece üstünlüğümüzün her geçen gün parladığını dile getirdi.

 

Endüstriyel ve Merkezi klimalar ve aksamlarında;

Yatırımlardan ve inşaat sektöründen birebir etkilenen soğutucu ürünlerde adet bazında 2009’daki % 30’u aşan düşmenin, 2010 yılında yükselme trendine girdiğini ve büyümenin % 4 oranında kaldığını açıklayan Akiska, bu oranın 2011’de daha da yükselmesini beklediklerini söyledi. 

 

Akiska, klima santralları ve fan coillerin ise soğutucu gruplar ile bire bir bağlantılı ürünler olup, santrallarda iç pazarda küçük bir daralma, ancak ithalatta ise büyük bir küçülme görüldüğünü belirtti.

 

Fan coillerde Çin menşeli ürünlere anti damping uygulamasının da etkisiyle yerli imalatın % 21 ve ihracatımızın % 35 arttığını bildiren Akiska, “Bu artış trendinin devam edeceğini düşünüyoruz” dedi.

 

Isı değiştirici bataryalar ürün ailesinde yapılan yerli sermaye ve Ar-Ge yatırımları ile ihracat değerlerimizin hak ettiği noktaya geldiğini söyleyen Akiska, “Gerek metrekare gerekse adet bazında topladığımız istatistiklerimizde 2010 yılında ciddi artışlar olmuştur. Metrekare olarak iç pazar % 23, ihracat ise % 34 oranında artmıştır. İç pazar değerleri 2009’da bile daralma göstermemiş olup, 2011 yılında 2008 ihracat değerlerimizi yakalamayı ümit ediyoruz” diye konuştu.

 

Bireysel Ürünler Enerji Verimliliği ile Dikkat Çekiyor 

Split klimalarda iç pazar satışlarının 2010 yılında özellikle Ağustos sıcaklarının da etkisi ile % 20 oranında arttığını kaydeden Akiska, şöyle devam etti: “Satışlarla beraber belirtmek istediğimiz husus ise montaj adetleridir. Montajı yapılan klima adedi 2008 montaj adetlerini yakalamıştır. Buradan hareketle 2011 yılında iç pazar artış oranının daha yüksek olacağını tahmin etmekteyiz.”

 

Akiska, bireysel ürünlerle ilgili şu bilgileri verdi: “Enerji verimliği ile tüketicinin bilinci ve eğilimleri açısından 2008 ve 2009 yıllarında A Enerji verimliliği olan ürünlerin oranı % 40’larda iken 2010 yılında bu oran % 70’e çıkmıştır ki bu çok olumludur. 

 

Yine üst teknoloji ürünleri olan Inverter split klimaların oranı 2008’de % 5 iken 2010 yılında bu oran % 20’lere ulaşmıştır. Tüketicinin bilinci her yıl daha da artmaktadır. Toplam split ürünlerde ihracatımız 2010 yılında % 6 oranında büyümekle beraber, 2011 yılında bu oranın daha da yükseleceğini ümit ediyoruz. Kanallı split ve çatı tipi klimalarda ise ithalat ağırlığı devam etmekte olup, kanallı modeller Uzakdoğu tipleri ağırlık kazanmıştır. Çatı tiplerinde ise daralmanın ana nedeni projelerin VRF ürünlerine kaymasından kaynaklandığı düşünülmektedir. 

 

VRF (değişken debili klimalar) ise sürekli büyümeye devam etmektedir. Gerek çatı tiplerinden gerekse merkezi klimalardan VRF’ler pazar payı almaktadır. 2010 yılında dış adedi olarak büyüme iç pazarda % 50 olarak gerçekleşmiştir. İç ünitelerde ise imalatın 2009’da ülkemizde de başlaması ve 2010’da yerli ürünün ihracat artış oranı ayrıca sevindirici olmuştur.”  

 

Özet olarak verdiği klima pazarı bilgilerinde ülkemizin ihracat ağırlığı ve büyüyen ekonomisi, artan tüketici güveni, artan yatırımları ile dış ticaret fazlası veren nadir sektör olduğumuzu ifade eden Akiska, “Ülkemizde penetrasyon oranının düşük olması nedeni ve gelişen ihracatımız ile sektör büyümeye devam edecektir. Gelişmiş ülkelerde olduğu gibi ülkemizde de enerji verimliliği yüksek, alternatif yenilebilir enerji kullanan ürünlere teşvik verilmesini de beklemekteyiz” dedi.

“İSKİD’in 2005-2010 yılları arasındaki mamul envanterlerine ait tablo ve grafiklerin tamamı dergimizin Mayıs 2011, sayı 185’te yayımlanacaktır.”