Günümüzde yapılmakta olan tüm prestijli projelerin taşıyıcı sistemlerinde kullanılan yapı elemanları sağlam inşaat malzemelerinden yapılmış olduğundan, yanan bir binada, nadiren çok az insan çökme veya direkt yangın nedeniyle zarar görüyor. Ölüm ve yaralanmaların esas nedeni, yangından yayılan son derece zehirli gazlardır. İstatistiki çalışmalarda; yangın nedeniyle ölümlerin %90’ından fazlasına dumanın neden olduğu görülmüştür. İçeriğindeki zehirli maddeler ve uyuşturucu gazlar doğrudan hayatı tehdit eder, bünyesindeki diğer katı ve sıvı tanecikler de solunum yolları, göz gibi organlara doğrudan zarar verir. Dumana maruz kalan bir insan sadece birkaç dakika içerisinde yön duygusunu tamamen kaybeder, 8 dakika içerisinde de ciddi beyin hasarı kaçınılmaz olur.

 

İşte tüm bu ölümcül nedenlerden dolayı binalarda EN 12101-2 standartlarına uygun GEZE – RWA - Duman ve Isı Tahliye Sistemleri tercih edilmektedir. Bu sistemler, duman tabakası belirli kritik bir yüksekliğin altına inmeden insanların güvenli bir şekilde tahliye edilmesine yardımcı olur ve can güvenliğini sağlar. Bunların yanında duman kontrol sistemleri, görüş mesafesi düşük olmayan alt bölgeler oluşturarak yangına müdahale edecek olan itfaiye elemanlarının da işlerini kolaylaştırır, çünkü yoğun dumanlı bölgede yangının kaynağının tespiti çok zordur. Isının bina içinde daha fazla artmasını engelleyerek yapının taşıyıcı sistemlerinin zarar görmesini de engellemiş oluruz böylece binanın olası bir çökme, yıkılma veya enkaz haline gelmesi önlenmiş olur (yapısal fayda). Aynı şekilde ısının artması ile bina içinde dumanın zehirleyici etkisi kat kat artacak ve çevreye son derece zararlı gazların salınmasına neden olacaktır (çevreye fayda). Tam olarak yanmamış gazlar tavanda gruplaşarak yeterli ısıya ulaştıklarında tekrar alev alırlar ve tavanda adeta yürüyerek yangını komşu mahallere iletirler. Duman tahliye sistemleri yanmamış gazları bina dışına atarak tekrar parlamayı önler ve yangın hasarını önemli ölçüde düşürür. Tüm bu nedenlerden dolayı duman kontrol sistemi insanların tahliyesi için gerek duyulan süreden daha uzun süre fonksiyonunu devam ettirmelidir.

Başta Schüco olmak üzere Akotherm ve Wicona gibi uluslararası ve yerli sistem firmalarının farklı profil serileriyle test edilip sertifikalandırılan GEZE – Duman ve Tahliye Sistemleri sayesinde, ölüm oranlarının en aza indirilmesi planlanır. Bu sistemlerin kullanıldığı tüm binalarda patlama tehlikesi azalmakta, duman ve yangın gazlarından kaynaklı riskler minimuma inmektedir.  

 

Duman ve ısı tahliye sistemlerinde genellikle göz ardı edilen ama işin olmazsa olmazı olan temiz hava girişlerinin planlanması çok önemlidir. İnsanların kaçış yollarında minimum 2,5 m yüksekliğinde dumansız bir alan yaratmak için temiz hava girişlerine mutlaka ihtiyacımız vardır ve bu girişler mutlaka   acil durum kontrol ünitesi aracılığı ile aktive edilmelidir. Örneğin bir alışveriş merkezinin girişindeki otomatik yana kayar kapı, alarm verildiğinde aynı çatıdaki pencereler gibi açılıp açık kalmalıdır. Yangın sırasında oksijenin binaya girmesi yangının körüklenmesine neden olur gibi bir düşünce akla gelebilir ama burada bahsedilen temiz hava girişi duman tahliyesinin sadece 1,5 katı kadar bir alandır. Ayrıca burada üzerinde durduğumuz asıl konu insanların yangın başladıktan sonra ilk dakikalarda en az zararla, sağlıklı bir şekilde tahliye edilmesidir.

 

RWA - Duman ve Isı Tahliye Sistemi, temel olarak aşağıdaki sistem tablosundan da görüleceği üzere asgari olarak kullanılması zorunlu ve opsiyonel bir takım bileşenlerden oluşur.

• Pencere açma sistemleri (pistonlu veya zincirli 24 V motor)

• Acil durum güç kaynağı kontrol merkezi

• Acil durumlarda manüel olarak da kullanılabilen RWA butonu

• Otomatik devreye giren bileşenler, örneğin duman dedektörü

• Havalandırma amaçlı kullanılan ventilasyon butonu

 

GEZE - RWA & Duman ve Isı Tahliye sistemleri, ortamların günlük olarak havalandırılmasında veya olası bir yangın durumunda ısının, dumanın ve zehirli gazların tahliye edilmesinde kullanılır. E 260 N tipi acil durum güç kaynağı kontrol merkezi de bu sırada duman ve ısı tahliye sistemini oluşturan bir çok fonksiyonun kontrolünü üstlenir. Alarm durumunda, dedektörler güç kaynağı kontrol merkezine sinyal gönderir. Kontrol merkezi de ulaşan bu sinyali duman ve ısı tahliye sistemine aktarır, böylece pencereler, ışıklıklar ve ışıklık kubbeleri elektrikli pencere açma motorları sayesinde maksimum geometrik açıklığa ulaşır. Havalandırma butonları ve yağmur/rüzgar sensörleri alarm durumunda devre dışı kalır. Kapatma işlemi, duman ve ısı tahliye düğmesi aracılığıyla veya kontrol merkezinden alarm geri alınarak gerçekleşir. 

 

Proje bazlı çalışmalarda, yangın danışmanı ve mekanik sorumlusunun birlikte çalışarak hesap ettikleri duman tahliye alanı GEZE proje danışmanlarına iletildiğinde, bilgisayar tabanlı WIN CALC programına   tüm değişkenler (kar ve rüzgar yükü dahil) girilerek kullanabilecek motor seçenekleri çok kısa bir süre içerisinde belirlenir. Bu bilgilerin ışığında projeye özel motor seçimi ve tüm sistem bileşenleri GEZE tarafından proje yetkililerine çok kısa bir süre zarfında ulaştırılır.

 

Sonuç olarak, can güvenliğinin sağlanması için duman ve ısı tahliye sistemleri bir gerekliliktir.   Binalarda bu sistemin kullanılması ile duman ve zehirli yangın gazlarından gelen risk azaltılabilir. Yapısal yangın koruma, bina düzenlemeleri bakımından önemli gelişmeler kaydetmiştir, fakat kullanım zorluğundan ve estetik kaygılardan kaynaklanan sıkıntılar olduğundan istenilen yangın/duman zonları oluşturulamaz. Tüm bunlara karşın GEZE, sizlere RWA - Duman ve Isı Tahliye ürün serisi ile teknolojik çözümler, daha fazla yenilik ve alternatifler sunar.