Dr. Turhan Karakaya
HISENSE Türkiye Genel Müdürü

İklim krizinin etkileri artık sadece haberlerde gördüğümüz manşetler değil, işimizin bizzat içinde hissettiğimiz gerçekler haline geldi. Kentlerde aşırı sıcaklar, artan soğutma yükleri, tüketici beklentilerinin yükselmesi, aynı zamanda enerji kaynaklarının baskı altında olması derken, iklimlendirme sektörü artık sadece konfor sağlamıyor; aynı zamanda geleceğe dair sorumluluk da taşıyor.
Bugün Türkiye’nin toplam enerji tüketiminin yaklaşık %35’i binalardan geliyor ve bunun yarısından fazlası ısıtma, soğutma ve havalandırma sistemlerine ait. Avrupa Birliği’nin Yeşil Mutabakat hedefleri ve Türkiye’nin 2053 net sıfır taahhüdü göz önüne alındığında, bu oranları düşürebilmek için en büyük iş bizim yani İklimlendirme Sektörü uzmanlarının omuzlarında.
Sistemin ilk kurulumundaki tercihler kadar, onun işletme dönemindeki verimliliği de büyük önem taşıyor. Bu noktada inverter teknolojisi bir devrim niteliğinde. Çünkü bu sistemler ihtiyaca göre modülasyon yapabiliyor. Gereken kapasite %40 ise sistem o seviyede çalışıyor, %90 gerekirse ona çıkıyor. Sabit devirli sistemlerde bu esneklik yok, dolayısıyla enerji boşa harcanıyor. Özellikle VRF sistemlerde bu modülasyon çok daha hassas işliyor. Kullanıcı davranışına göre kapasite ayarı, alan bazlı çözüm, kısmi yükte yüksek verim… Hepsi karbon salımını ciddi biçimde aşağıya çeken etkiler.

Ama bu avantajları sadece doğru mühendislik hesaplarıyla kullanmak yetmiyor. Bakım konusu burada devreye giriyor. Özellikle yıllar içinde fark edilmeyen küçük kaçaklar, sistem verimini dramatik şekilde düşürebiliyor. R32 gibi daha çevreci gazlar kullansak bile, kaçak varsa o gaz doğrudan atmosfere salınıyor ve GWP değeri ne olursa olsun çevreye zarar veriyor. Üstelik düşük gaz seviyesi, sistemin daha uzun süre ve daha yüksek güçte çalışmasına neden oluyor. Bu da elektrik tüketimini artırıyor, cihaz ömrünü kısaltıyor. Bu yüzden soğutucu akışkan kontrollerinin periyodik yapılması, sadece bakım değil, doğrudan karbon salımıyla ilgili bir konudur.
Burada sahadaki teknik ekiplerimizin eğitimli olması şart. Sistem kurulumundan servisine kadar süreci bilen, basit arızaları “cihaz çalışıyor ama neden çok tüketiyor” diye sorgulayan, cihazın sesi, basıncı ve tüketimiyle verim arasındaki ilişkiyi okuyabilen ekiplerle çalışmalıyız. Bu sadece bir teknik yeterlilik meselesi değil, aynı zamanda çevresel bilinç meselesidir. Aynı şekilde kullanıcıları da bilgilendirmeliyiz. Klimayı 22 yerine 24 derecede çalıştırmanın yıllık enerji tüketimini nasıl etkilediğini anlatmalıyız. Cihazı kapatmak yerine doğru otomasyona bırakmanın hem konforu hem çevreyi nasıl koruduğunu gösterebilmeliyiz. Çünkü sürdürülebilirlik sadece teknolojik bir gelişme değil, davranışsal bir dönüşümdür.

Devamını dergide okuyabilirsiniz