Tesisatta kireç oluşumu ve korozyon, endüstriyel proseslerde soğutma verimliliğinin en büyük düşmanıdır. Kapalı devre soğutma sistemlerinde, pek de kolayca fark edilmeden yayılan bu düşmana karşın işletmeler önlemler almaktadırlar. Yöntemler farklı olmakla beraber, tesisatta korozyon ve kireç oluşumu suyun içerisindeki çeşitli minerallerden dolayı oluştuğu için, yürütülen çalışmaların sürekliliği ve işletme bünyesi içerisinde yapılabilir olması, maliyet düşürücü ve hızlı müdahale açısından önemlidir.  İşletmenizde yürütülen çalışmaları etkin ve başarılı kılmak için geliştirilen başarılı cihazlardan bahsetmeden önce, sizlere konu hakkında daha detaylı bilgi vermek istiyoruz.  

Şebeke suyunda, kaynağın bulunduğu yere göre birtakım erimiş madensel tuzlar bulunur. Bulunan madensel madde miktarı, suyun sertlik derecesini artırır. Bazı maddeler bakıra, alüminyuma ve demir gibi, ısı düzenleyici sistemlerin imalinde kullanılan ana bileşenlere yüksek oranda zarar verir. Sistemlerde kullanılması istenen su sertlik derecesi sıfıra yakın olmalıdır. Bu sebeple otomobil, uçak gibi çok pahalı ve hayati sistemlerin kullanıldığı, küçük hacimli, su haznesi dar ısı düzenleyen sistemlerde direkt saf su kullanılır.

Ülkemizde genel olarak verilen şebeke suyunda bulunan sülfat oranı, teknik cihazların çalışmasında kullanılmaya uygun değildir. Aşırı oksijen taşıyan bu su, aşırı korozyona sebep olmaktadır. Ayrıca kalsiyum oranının sülfatla beraber yüksek olması sistem içinde aşırı tortulara sebep olmaktadır. Sülfat iletkenliği artırır, beraberinde dezenfeksiyon için kullanılan klor da iletkenliği artırır. İki maddenin beraber artması korozyonu aşırı hızlandırır. Kullanılan sistemlerde şebeke suyunun ıslah edilmeden uzun süre kullanılması, tesisat içinde kabuklanma ve neticesinde verim kaybına yol açması kaçınılmaz olacaktır. (Şekil 1)

Çözüm için öncelikle suyun tasfiye (su arıtma) cihazıyla ıslah edilmesi gerekir. Tasfiye cihazları teknik olarak sadece katı partikülleri süzecek, şebeke veya sistemlerin kendisinden gelen çözülmüş azot, oksijen ve benzeri gazlara müdahale etmeyecek ve teknik olarak bize sıfır sertlikte su sağlamayacaktır. Çözünmüş demir molekülleri sistem içinde ısıl izolasyonlara sebep olacaktır. Su arıtma cihazı kurulumundan sonra, zararlıları minimum düzeye çekmek için, işletme suyuna kimyasal şartlandırma maddeleri eklenmelidir.

Ancak hali hazırda birçok işletme, tüm bu arıtma ve kimyasal şartlandırma tertibatlarına sahip değildir. Gerek işletme büyüklüğü, gerekse sistemin ilk yatırım maliyeti bu tarzda su şartlandırma sistemlerinin kullanımının önündeki en büyük engel olarak karşımıza çıkmaktadır. Fakat bunun yanında işletmeler, üretimlerinin birçok aşamasında su kullanmak zorundadır. 

İşletmelerde kullanılan su; genel itibari ile şebekeden veya kuyudan olmak üzere iki şekilde tedarik edilir. Ülkemiz şartları değerlendirildiğinde her iki suyun da sertlik değerleri (şehirlere göre farklılık göstermektedir) yüksek seviyelerdedir. Proseslerde çoğu zaman ısı değiştirici olarak kullanılan su, kendi içeriğindeki sertliğinin dışında çevresel etkilerle oluşan tortu, balçık gibi istenmeyen kirliliğin de tesisatlarda taşınmasına sebep olur. 

Endüstriyel proseslerde kireç ve tortu birikimi genel olarak;

• İşletme suyunun, ısıl transferi güçleşir ve dolayısıyla sistem verimi düşer,
• İşletme suyunun dolaştığı yüzeylerde meydana gelen oksitlenmeler makine ve ekipman arızalarına yol açar,
• Tortu ve kireç birikimleri nedeni ile daralan boru çapları ile ilişkili olarak, su basıncı ve su debisinin düşmesi gibi sıkıntılara yol açar.

Kirece ve Tortuya Karşı Hidroclean Etkisi

Yukarıda da belirttiğimiz gibi birçok proses, su şartlandırma sistemlerine sahip olmadığından dolayı tesisat ve makinelerinin eşanjör gibi önemli noktalarında kireç, tortu gibi sorunları yaşamaktadır. Bunun için, Aytek Hidroclean Endüstriyel Bakım Kiti ile, tesisatlarda profesyonelce temizlik yapmak mümkündür. 

Chiller ve hidrolik yağ eşanjörleri, kondenserler, plastik ve metal enjeksiyon kalıpları, kalenderler, miller, su kuleleri, su tesisatı, su tankları ve kazanlar gibi oldukça geniş uygulama alanına sahip olan Hidroclean Endüstriyel Bakım Kiti; kireç tabakalarının, tortu ve çamurun temizlenmesi, kum ve çamurun yarattığı metal erezyonu engelleyerek sisteminizin ilk günkü verimine ulaşmasına yardımcı olur. Genel olarak; PVC esaslı solüsyon tankı ve bu solüsyonun sirkülasyonunu sağlayan yüksek etkinlikli sıvı temizleyiciye dayanıklı pompadan oluşan Hidroclean Endüstriyel Bakım Kiti; solüsyon ısıtma elemanı, otomatik zaman ayarlayıcı ve birden çok tesisatın temizlenmesine yarayan çoklu çevrim kolektör kiti gibi opsiyonel üniteleri ile kullanıcısına büyük kolaylıklar getirmektedir.

Solüsyon tankı içerisine konulacak olan yüksek etkinliğe sahip sıvı temizleyici, sirkülasyon pompası ile temizlenecek olan bölgeye gönderilir. Dönüş solüsyonu da yine PVC esaslı tanka dönerek çevrim tamamlanır. Kirliliğin derecesine göre 5 dk. ile 20 dk. arasında süren temizlik sonrası, temizliği yapılan proses ilk günkü çalışma performansına geri döner. Sistem içerisinden temizlenen kireç ve tortunun tekrar tesisata dönmemesi için, tankın içerisinde filtre dokusu bulunmaktadır.

Mehmet F. UZUNKÖK 

Aytek Soğutma