Testo Havalandırma Kanallarında Hız Ölçümü

Kanal ölçümlerinde; kanal içindeki akış kontrol edilerek, standartlara uygun olarak ölçümler gerçekleştirilmeli ve sistem enerji verimliliği sağlayacak şekilde ayarlanmalıdır.

Hava hızı ölçümünde kullanılabilecek sensör tipleri aşağıda sıralanmıştır;

Pervane tip sensör

Termal sensör

Pitot tüp

Prob Seçimi

0 ile 100 m/sn arasındaki hava hızı değerleri 3 seviyede incelenebilir:

Düşük seviye hız 0 ile 5 m/sn arasında

Orta seviye hız 5 ile 40 m/sn arasında

Yüksek seviye hız 40 ile 100 m/sn arasında

Termal problar 0 ile 5 m/sn arasındaki düşük hızlarda hassas ölçüm almaktadırlar. Pervane problar 5 ile 40 m/sn arasındaki orta hızlardaki akışlarda kullanılmak için idealdir. Pitot tüpün ölçüm aralığı kullanılan fark basınç sensörüne bağlıdır. Çünkü pitot tüplerle ölçülen hava hızı aslında Bernouilli denklemi temel alınarak fark basıncından hesaplanan bir parametredir. Pitot tüpler daha çok yüksek hızların ölçümünde kullanılırlar. 

Kanallarda hava hızı ölçümünde kullanılacak probun seçimindeki başka bir kriter ise sıcaklıktır. Normal şartlarda termal problar 70oC’ye kadar kullanılabilmektedir. Özel olarak dizayn edilmiş pervane problar ise +350oC’ye kadar çıkan sıcaklıklarda çalışabilmektedir. +350oC üzerindeki sıcaklıklarda genellikle pitot tüpler kullanılmaktadır.

Termal Problar:

Termal probların çalışma prensibi; belirli sıcaklığa kadar ısıtılmış ince bir telin üzerine çarpan hava akışının ısıtılmış tel üzerinde yaratmış olduğu soğumanın hesaplanmasını temel alır. Bu yöntemde daha soğuk bir akışın çarpması ile ısıtılmış bir elemanın soğuması sağlanır. Termal prob türbülanslı akışların ölçümü için uygun değildir.

Pitot Tüp:

Pitot tüpler kanal içerisinde, özellikle yüksek hız ve yüksek sıcaklığın olduğu yerlerdeki ölçümler için idealdir. Pitot tüp ile hız ölçümü, pitot tüpün bir fark basınç ölçüm cihazına takılması ile kanal içerisindeki dinamik basıncın ölçülerek formülasyona yerleştirilmesi ile hava hızının hesaplandığı  bir yöntemdir. Pitot tüp yardımı ile yapılan ölçümlerde de termal problar gibi türbülans olan yerlerde ölçüm sonuçlarında dalgalanmalar gözlenir. 

dinamik basınç =  mutlak basınç - statik basınç

S = pitot tüp faktörü 

Pdynamic = dinamik basınç (Pa)

rho = hava yoğunluğu  (kg/m3)

v = hava hızı(m/sn)

Pervane Prob:

Pervane probun ölçüm prensibi prevane devirinin elektrik sinyaline dönüşümüne dayanmaktadır. Geniş çaplı pervaneler (Ø60 mm, Ø100 mm) türbülansın bulunduğu, orta ve düşük hızlı akışlar için uygundur (menfez, anemostat uygulamaları). Küçük çaplı pervane problar ise daha çok kanal içi ölçüm uygulamaları için uygundur. 

Prob Konumunun Seçimi

Mümkün ise ölçümün kanalın dirseklerden uzak bir kısmında yapılması gerekmektedir. Kanal içi ölçümlerde ölçüm alınacak nokta için dirseklerden en az 10 kanal çapı kadar mesafe bırakılmalı ve ölçüm noktasından sonra gelen dirsekten 4 kanal çapı önde olmalıdır. Akış profili hiç bir engelleyici eleman tarafından engellenmemelidir. Prob konumunun seçimi ile ilgili aşağıdaki resmi inceleyiniz.

Akışa Konumlanma

Pervane ve termal prob şekilde de görüldüğü gibi akışa paralel olarak konumlandırılmalıdır. Probun akışa dik olmadığı durumda  cihazda görünen değer değişecektir. Pervane prob doğru şekilde konumlandırıldığında hız maksimumda görüntülenecektir. Tasarımı gereği pervane problar termal problara ve pitot tübe göre türbülanstan çok daha az etkilenirler.

Doğru ölçüm almak için prosese en uygun anemometre tipini seçmek çok önemlidir. Unutulmamalıdır ki yanlış alınan ölçüm değerleri havalandırma ayarlarının yapılmasında hatalara sebep olabilmekte, sonuç olarak da enerji maliyetlerinin daha da yükselmesine sebep olabilmektedir.

Klima ve havalandırma sistemlerindeki  profesyonel  ölçümler için tasarlanan yeni VAC ölçüm cihazı testo 480’nin kanal içi ve menfez ağızlarındaki hız kontrolleri için özel olarak tasarlanmış probları mevcuttur. Bu dijital problar cihaz üzerinden bir sonraki kalibrasyon zamanı ile ilgili bilgi verir. Kullanıcı, yazılım aracılığıyla kalibrasyon verilerini bir kez girdiğinde, bu veriler prob içinde sürekli saklanır. Ölçüm verileri dijital problardan portatif cihaza güvenilir ve hızlı bir şekilde aktarılır. Prob tüm sapmaları otomatik olarak kompanze eder. Böylece sıfır-hata ekranı oluşur

Prob kalibrasyonları için problarla birlikte cihazı da göndermek zorunda kalmadan kalibrasyon yaptırabilirsiniz. Böylece kalibrasyon süreci  daha kolay hale gelir ve sisteminiz (hem cihaz hem de problar açısından) optimum bir şekilde yapılandırılmış olur.

Yeni iklimlendirme cihazı testo 480 ile kanal içi ve menfez ağızlarındaki hız ölçümlerinin yanı sıra konfor seviyesi ölçümleri için tüm ilgili iklim parametrelerinin kontrolü de gerçekleştirilir. 

Tek cihaz ve dijital probları ile hava debisi, sıcaklık, nem, basınç, ışık şiddeti, radyan sıcaklık, türbülans seviyesi ve CO2 parametelerinin kaydı gerçekleştirlir. “EasyClimate” yazılımı veri değerlendirme sürecini kolaylaştırır. Kullanıcı verileri, konum bilgisi ve ölçüm sonuçları; çizelge ya da grafik formatında düzenlenebilir ve sadece birkaç tıklama ile kaydedilir. Tüm bilgiler merkezi arşivde saklanır ve istenildiği zaman tekrar ulaşılabilir. USB bağlantı ve SD kart seçenekleri sayesinde testo 480 ile veri aktarımı kolay ve pratiktir.