Enerji verimliliği; gaz, buhar, ısı, hava ve elektrikteki enerji kayıplarını önlemek, çeşitli atıkların geri kazanımı ve değerlendirilmesi veya ileri teknoloji ile üretimi düşürmeden enerji talebini azaltması, daha verimli enerji kaynakları, gelişmiş endüstriyel süreçler, enerji geri kazanımları gibi etkinliği artırıcı önlemlerin bütünüdür. 

 

Enerji tüketimini ölçerek ve verileri toplayarak enerjiyi verimli kullanabilirsiniz. Pratik olarak, ne kadar çok veri toplarsanız, o kadar detaylı analiz yapabilirsiniz. Enerji verilerini toplamanın en iyi yolu, tüketim noktalarında kısa aralıklarla düzenli ölçümler yapmak ve elde edilen verileri kaydetmektir. Ancak bu şekilde işletmenin enerji tüketim modeli çıkarılabilir. Örneğin sadece aylık ölçüm verileri alarak, günün farklı saatlerinde veya haftanın farklı günlerinde ne kadar enerji kullandığınızı görebilmek mümkün değildir. Aylık ölçüm verilerinden faydalı bilgiler çıkarmaya çalışarak zaman kaybetmek yerine daha sık ölçüm yapmak, enerji tasarrufu için birçok fırsatı da beraberinde getirir. Bir tesiste enerjinin en çok hangi noktalarda sarf edildiğini tespit edebilmenin yolu, enerji tüketim profillerini çıkartmaktır.

 

Böylece bir endüstriyel tesisin prosesleri, enerji kullanımı ile ilişkilendirilebilir. Her tesis ve proses farklıdır, ancak enerji profilleri sayesinde günün hangi saatlerinde ne kadar enerji kullanılıyor, hangi prosesler veya ekipmanlar bu enerjiyi kullanıyor, ve neden kullanıyor gibi sorulara yanıt alınabilir. Fazla enerji kullanımı için hiçbir neden olmadığı halde, profiller fazla tüketim gösteriyor ise, burada araştırılması gereken birşey var demektir!

Tüm bu etüt çalışmaları esnasında veri toplama, değerlendirme, önlem alma ve izleme süreçleri için de hassas ve güvenilir ölçüm cihazları kullanılmalıdır. Artan enerji maliyetleri, üretim maliyetlerine de ciddi oranda etki etmektedir. İleriki yıllarda, enerji maliyetlerinin daha da artması öngörülmektedir. Üretim kalitesini korumak ve bunu yaparken kaynakların etkin kullanımını sağlamak, rekabet baskısı ve daralan piyasalar, işletmeleri verim amaçlı yatırımlara yöneltmektedir. Enerji Yönetim Sistemi kapsamında fabrikanın aylara göre toplam enerji tüketimi ve toplam üretimi analiz edilmeli; yardımcı işletmeler (kazanlar, buhar ve sıcak su hatları, iklimlendirme, basınçlı hava sistemi, vs.), çalışma yapılan üretim birimleri ve elektrik dağıtım sistemi incelenerek ölçümler yapılmalı ve enerji tüketim değerleri belirlenmelidir.

 

Tüm bunları yapabilmenin ön koşulu ise ölçmektir. Ölçülen şey bilinir, bilinen şey kontrol edilir, kontrol edilen şey yönetilerek, iyileştirilebilir. Enerji tüketiminin incelenmesi, mevcut enerji yönetim sisteminin analizi ve iyileştirmeye yönelik yatırımların planlanarak etkinliğinin izlenmesi için doğru ölçüm şarttır! Endüstriyel işletmelerde ve binalarda yapılan enerji etüdü çalışmalarında, akredite olmuş ulusal veya uluslararası kuruluşlar tarafından kalibrasyonu yapılmış ve etiketlenmiş cihazlar kullanılmalıdır.

Enerji kaynaklarının ve enerjinin kullanımında verimliliğin artırılmasına dair yönetmeliğe göre kullanılması gereken cihazlar aşağıdaki gibidir: 

• Portatif baca gazı analiz sistemi 

• Çok yönlü VAC cihazı 

• Termal kamera 

• Infrared termometre 

• Gürültü ölçüm cihazı 

• Işık şiddeti ölçüm cihazı 

• Ultrasonik test cihazı 

• Ultrasonik sıvı debimetresi 

• İletkenlik ve TDS ölçer 

• Elektrik enerji analizörü 

• Pens ampermetre

 

Enerji tüketimini minimuma indirmek için proseslerin en verimli şekilde sürdürülmesi, bunun için de proseslerde kullanılan makinaların sağlıklı çalışması gerekir. Makinaların sağlıklı ve verimli çalışmasını sağlamak için önleyici ve kestirimci bakım uygulamalarını doğru gerçekleştirmek önemlidir. 

 

Önleyici bakım, sistem çalışır durumda iken arızalar oluşmadan önce yapılan parça değişimi, yağ değişimi, ayar, kontrol vb. işlemlerden oluşan planlı bakımdır ve önceden belirlenen periyotlarda yürütülür. Önleyici bakımın amacı, kullanım süresi boyunca oluşan yıpranma, aşınma, yaşlanma, korozyon vb. etkileri minimuma indirerek sistemin güvenilirliğini arttırmak ve plansız bakımları en aza indirerek toplam bakım maliyetlerini azaltmaktır. Kestirimci Bakım, makinalar üzerinden, periyodik aralıklar ile alınan, fiziksel paremetre ölçümlerinin zaman içindeki eğilimlerini izleyerek, makina sağlığı hakkında geleceğe yönelik bir kestirimde bulunma yöntemidir. Termografi, mekanik ve elektriksel sistemlerin takibi ve üretim prosesleri için önleyici ve kestirimci bakım aracı olarak kullanılır. Termal kameralar ile gerçekleştirilen termografi ile ısı bileşenlerinin dağılımındaki anormallikler belirlenir. Isı dağılımındaki anormallikler oluşmuş ya da oluşabilecek bir arızaya işaret eder. Termal kameralarla oluşan arızaları zamanında, oluşabilecek arızıları da önceden belirleyerek enerjiden tasarruf edersiniz. Testo termal kameralar endüstriyel bakım ve üretimdeki anomalileri ve zayıf noktaları, hızlı ve güvenilir gözlemlerle tespit eder. Malzeme ve bileşenler hiçbir hasar vermeksizin test edilir. Problemli alanlar arıza ya da yangın riski oluşmadan önce tespit edilir. En küçük sıcaklık değişimleri bile, yüksek sıcaklık çözünürlüğüne sahip Testo termal kameralarla belirlenebilir. 

 

Testo termal kameraların yeni özelliği olan SuperResolution sayesinde 4 kat fazla pikselle  çok daha yüksek bir görüntü kalitesine sahip olabilirsiniz; örneğin  160 x 120 piksel bir görüntü bir seferde 320 x 240 piksele yükseltilebilir.  Bu özellik kullanıcıya daha hassas ve daha net görüntü sunarak daha doğru analiz yapma imkanı vermektedir.