Radyan serinletme sistemi zemin, duvar veya tavan gibi yüzeyleri kullanır. Uponor PE-Xa borular içerisinde soğuk suyu sirküle ederek konfor sıcaklıklarını sağlar. Soğutulmuş hava, hava ile nakledilmez, ısı soğuk yüzeyler tarafından emilir. Ekipmanının neredeyse tamamı saklı olduğundan, mimari konsepti geliştirir ve güzel bir görünüm yaratmaya olanak sağlar.

 

Radyan ısıtmada olduğu gibi, akış sıcaklığı ve oda sıcaklığı her zaman birbirine yakındır ve bu sayede konforlu ve hassas soğutma oluşturur.  Pik soğutma yükleri azaltıldığı gibi soğutma enerjisi tüketimi de azaltılarak makul enerji faturalarına ulaşılır.

 

Radyan serinletme, ısı pompaları gibi çevre dostu enerji kaynakları ile ideal bir kombinasyon oluşturur. Bu da, ısıtma ve soğutmayı tek bir sistemde çözme imkanını verir.

 

Yeni inşa edilen ya da yenilenen, konut veya ofis binaları için, yerden, tavandan veya duvardan serinletme: Uponor sistem ve ürün çeşitliliği tüm projeler için mükemmel çözümler sunar.

 

San Jose Kamu Binaları Kompleksi Platin LEED Ödüllü Yerden Isıtma ve Serinletme Uygulaması

Uponor çözümleri, Platin LEED ödüllü San Jose kamu binaları kompleksinde serinletme için tercih edilmiştir. Bina kompleksinin pek çok “yeşil” özelliği bulunmaktadır: Ofislerin bulunduğu 18 katlı bina, yalnızca 20 metre kalınlığındadır, böylece doğal ışıklandırmadan faydalanılmaktadır. Ofis binasında ön cephe batıya bakmakta ve hava kanalları yoluyla doğal havalandırma yapılmaktadır (Resim 1). 35 metre yüksekliğe ulaşan devasa kubbe ise daha konforlu olduğu ve daha az enerji harcadığı için yerden serinletilmektedir.  Kubbenin üstünde, 1032 parça Viracon mimari cam (düşük elektrokaplamalı) kablolar ve paslanmaz çelik taşıyıcı elemanlarla taşınmaktadır. Resim 2’de kubbenin yapısı açıkça görülebilir.

 

Bir deprem bölgesi olan Kaliforniya’da, kubbeyi depreme dayanıklı hale getirmek için daha az değil, daha fazla harekete izin verilmiştir; böylece kubbe şiddetli depremleri yıkılmadan atlatabilir. Her cam panel, üzerine gelen stresi çelik konstrüksiyona ileten cam tutucu bağlantılar tarafından desteklenmektedir. Bağlantılar kubbenin altında birbirlerine daha yakınken, kubbenin tepesine doğru uzaklaşmaktadırlar. Kablo ve bağlantılar, camları içi betonla doldurulmuş çelik konstrüksiyona bağlamaktadır. Kubbenin içerisinde yalnızca merdiven ve yarım katlar bulunmaktadır, dolayısıyla 10 kat yüksekliğindeki yapı bir tek cam kubbeyi desteklemektedir. Kubbenin içeriden görünüşü Resim 3’de görülebilir.

 

Kubbede yerden serinletme uygulaması yapılmasının asıl sebebi, sistemin direkt güneş ışığı altında gösterdiği üstün performanstır. Tamamen sessiz bir sistem olan yerden serinletme ile, 150 – 170 W/m²’ye kadar olan ısıl yükler bertaraf edilebilmektedir. Kubbe tamamen camdan oluştuğu için güneşten ışıma yoluyla alınan enerji çok ciddi miktarlara ulaşmaktadır. Yerden serinletme sistemi, sürekli su sirkülasyonu sayesinde zeminin sıcaklığını sabit tutmaya yardımcı olur, böylece zeminden kaynaklanan ışıma büyük ölçüde engellenir.

 

Işımayı azaltmak için aynı zamanda aktif perde sistemleri de bu projede kullanılmıştır. Resim 4’te ve Resim 5’te bu sistemler görülmektedir. Serinletme için destek olarak, sisleme sistemleri de kubbede yer almaktadır. Kubbe yan duvarları boyunca yükselen kanallardan ortama zerrelere ayrılmış su püskürtülmektedir. Kubbe girişindeki kapılar ve kubbenin en tepesindeki açıklık yardımıyla hava akımı oluşturularak, sis olarak püskürtülen suyun sirkülasyonu sağlanmakta ve aynı zamanda pasif serinletme gerçekleştirilmektedir.

 

Bangkok Havaalanı Dünyanın En Büyük Yerden Serinletme Uygulaması

Uponor yerden serinletme sistemi Bangkok’un yeni uluslararası havalimanını deplasmanlı havalandırma sistemi ile kombine olarak soğutuyor. Bu sistem bugüne kadar dünyada yapılmış en büyük yerden ısıtma ve serinletme projesidir. 20 futbol sahası büyüklüğündeki, yaklaşık 150.000 m² alanda Uponor serinletme sistemi kullanılıyor. 440 m uzunluk ve 110 m genişliğe sahip (yaklaşık 500.000 m²) terminal, benzerleri arasında en geniş bina kompleksidir. Terminali H şeklinde çevreleyen ve kapılardan uçaklara kadar olan alanın uzunluğu 3.500 metredir. Toplam alan 32 km²’ye ulaşmaktadır. Serinletmeyi ve termal konforu sağlamak için, serinletme konsepti iki ayrı sistem şeklinde kombine edilmiştir. 

 

Yerden serinletme sistemi güneş ışınlarının döşeme tarafından emilmesini sağlar, bu şekilde döşeme sıcaklığının konforlu düzeyde kalması sağlanmaktadır (minimum 21°C). Diğer yandan ayarlanabilir akış miktarıyla deplasmanlı havalandırma sistemi nemi alınmış ve şartlandırılmış havanın, difüzörlerle zeminden 2 m yüksekliğe kadar dağıtılmasına olanak sağlar. Yılın büyük bir çoğunluğunda, güneş ışıma yoluyla 1000 W/m² civarında enerji aktarmaktadır. Serinletme ve nemlendirme kontrolü yapılan faal hava alanlarında günün tamamında ihtiyaç duyulan iç hava sıcaklığının 24°C ve nem oranının da %50 ile %60 arasında olması istenmektedir.

 

Ayrıca doğrudan gelen güneş ışınlarının ışımasından binayı korumak çok önemlidir. Bunu elde etmek için, çatı inşaatında geniş levhalar kullanılmıştır. Güneş ışınlarının bir kısmı emilmekte ve doğal aydınlatma sağlanmaktadır. Resim 1’de, çatı yapısı açıkça görülebilir.

Açık alanlardaki gölge konseptinin temeli, emilmiş güneş ışınlarının geçmesine olanak sağlayan membranlı çatı sistemine dayanmaktadır. Buna ek olarak geliştirilmiş inşaat yöntemleriyle imal edilmiş iç membranın üzerindeki metalik kaplama sayesinde, güneş ışınları tarafından ısıtılmış dış membran ile bina içinde ısı alışverişinin önüne geçilir. Ayrıca bu kaplama soğutulmuş yüzeyin ısısını bir ayna gibi yansıtarak, soğutulmuş bir ortam hissi yaratır. Bina için çalışılmış simülasyonlarda (Resim 2 ve Resim 3) bu durum rahatlıkla görülmektedir.

 

Bu yalıtım yerden serinletme ile birleştirildiğinde ortam sıcaklığının belirli bir seviyede tutulmasına yardımcı olur ve bina içindeki termal konforu arttırır, Uponor yerden serinletme sistemi güneş ışınlarının direkt olarak düştüğü bölgelerde 150 – 170 W/m²’ye kadar olan ısıl yükleri bertaraf edebilir.

 

Yerden serinletme sistemi, 13°C gidiş ve 19°C dönüş sıcaklığında sürekli olarak çalışmaktadır. Engel metodu ile üretilmiş Uponor PE-xa boruları çoğunlukla 150 mm aralıklarla, gölgeli kısımlarda ise 200 mm aralıklarla zemine uygulanmıştır. Açık alanlarda Uponor yerden serinletme sisteminin toplam kapasitesinin yarısından fazlası kullanılmaktadır. Bu alanlarda iç hava sıcaklıkları arasındaki fark sadece 2 K’dir. Bu, zemine düşen yüksek ışınım sayesinde mümkün olmaktadır. Yerden serinletme sistemi uygulanması sayesinde, ihtiyaç duyulan havalandırma sisteminin kapasitesi yarı yarıya azaltılmıştır. 

 

Deplasmanlı havalandırma sistemi 18°C sıcaklıktaki hava ile beslenmektedir. Dağıtıcılar hava difüzörü olarak adlandırılan hava çıkış beslemesi içine yerleştirilmiştir (bkz. Resim 4). Hava difüzörlerinde Uponor kollektörleri dikey olarak yerleştirilmiştir. 18°C ile beslenen havanın nem oranının %55-60 olması nedeni ile çiğ noktası 10°C altına düşmektedir. Bu şartlarda 13°C’de beslenen izolasyonsuz dağıtıcılarda, herhangi bir yoğuşma olması gibi bir risk yoktur. 

 

Resim 5 ve Resim 6’da da proje tamamlandıktan sonra çekilmiş fotoğraflar görülebilir.