İlki 2000 yılında düzenlenen yarışmada “Sanayide Enerji Tasarrufu Ödülü”nü kazanmış olan Eskişehir Buzdolabı İşletmesi, Arçelik’in doğal kaynakların korunması konusundaki hassasiyeti sonucu olarak enerji kullanımı sistematik olarak sorgulanmakta, her yıl yeni proje ekipleri ile potansiyeller araştırılarak faaliyetler hayata geçirilmektedir. 

 

Arçelik, 2009 yılında vizyonunu “Dünyaya Saygılı, Dünyada Saygın” şeklinde belirleyerek doğal kaynak yönetimine verdiği önemi en üst düzeyde vurgulamıştır. Oluşturulan tüm stratejiler bu vizyon doğrultusunda şekillendirilmektedir. 

 

Ödüle konu olan çalışmada Arçelik Buzdolabı İşletmesi’nde 2002-2009 yılları arasında enerjinin verimli kullanılmasına yönelik gerçekleştirilmiş çalışmaların nihai sonuçları ve örnekleri yer almaktadır. 

 

Enerji yönetimindeki faaliyetlerin belirlenmesinde temel yaklaşımlarımız:

• İzleme ve ölçme sistematiği kurulması ile iyileştirme noktalarının belirlenmesi,

• İdeal enerji gereksinimi hesapları yaparak aradaki farkın ortadan kaldırılması,

• Teknolojik gelişmeleri izleyerek kaynak ve teçhizatların modernizasyonu,

• Yeni yatırım ve satın almalarda enerji verimliliğinin ön planda tutulması,

• Düzenli aralıklarla yapılan çalıştay ve workshoplar ile enerji tüketimini azaltacak fırsatların tüm çalışanların katılımıyla belirlenmesi ve farkındalık yaratılmasıdır.

 

Bu çerçevede gerçekleştirilen faaliyet ve uygulamalar sonucu 2011 yılı Enerji Verimli Endüstriyel Tesis (EVET) ödülüne hak kazanılmıştır.

 

Genel Tanıtım / Bilgilendirme

Arçelik Buzdolabı İşletmesi 1973 yılında Eskişehir’de kurulmuştur. Tek çatı altında üretim kapasitesi olarak dünyanın en büyük buzdolabı fabrikasıdır. 

 

İşletmede 1995 yılında 6,3 MW gücünde kojenerasyon tesisi yatırımı yapılarak elektrik üretimine başlanmıştır. Kojenerasyon birleşik ısı ve güç üretimi olarak anılmasına rağmen Mayıs 1996’da Absorbtion Chiller cihazı alımı ile elektrik – ısıtma – soğutma üretimi aynı anda yapılmaya başladığından sistem trijenerasyon olarak çalışmaktadır. 

2002 yılından beri üretim ve bakım yönetiminde Toplam Üretken Bakım (TPM - Total Productive Management) uygulanmaktadır. Bu alanda Japonya’dan 2004 yılında “Mükemmellik Ödülü”, 2006 yılında “Süreklilik Ödülü”, 2009 yılında ise “Özel Ödül” kazanılarak Türkiye’deki en üst seviyeye ulaşılmıştır. 

 

Bunun yanında Arçelik Buzdolabı İşletmesi dünya beyaz eşya sektöründe TPM Özel Ödül’ünü kazanan ilk firmadır.

 

Arçelik A.Ş., Avrupa Birliği (AB) Komisyonu tarafından iki yılda bir verilen “Avrupa Birliği Çevre Ödülleri” (European Business Awards for the Environment) programı kapsamında, “Yönetim” kategorisinde finalist oldu. Böylece Arçelik ile birlikte ilk kez AB adayı bir ülkenin şirketi finalist olmaya hak kazanmıştır. 

Arçelik Eskişehir Buzdolabı İşletmesi tüm ürünlerinin tasarımını kendisi yapmakta ve üstün özellikli ürünler ile sektörde bir çok konuda önderlik sergilemektedir. Bu doğrultuda bir çok ulusal ve uluslararası ödüle sahiptir. 

                     

Enerji Yönetimi Organizasyonu 

1995 yılında “Sanayi Kuruluşlarının Enerji Tüketiminde Verimliliğin Arttırılması İçin Alacakları Önlemler Hakkındaki Yönetmelik”in yayınlanması işletmemizde enerji konusundaki çalışmaların başlangıç odağı olmuştur. 

 

Aynı yıl içinde enerji tasarrufuna yönelik direkt ve endirekt uygulamaların planlanması, gerçekleştirilmesi ve yayılımını sağlayacak bir ekip tarafından yürütülmesi kararı alınmış ve 1996 yılında Enerji Komitesi oluşturulmuştur. İşletme yöneticisi tarafından bir “Enerji Yöneticisi” tayin edilmiş ve enerji konusunda yapılacak çalışmalar komite tarafından oluşturulan faaliyet planı çerçevesinde ele alınmıştır. 

 

Enerji tasarrufu ve yönetimi ile ilgili faaliyetler zaman içerisinde kullanılmaya başlanan yeni yönetim metodolojileri ile 1999 yılında Altı Sigma, 2002 yılında TPM, Çevre ve Kalite Yönetim süreçlerine entegre edilerek kullanılmaktadır. Bilinçlendirme eğitimleri, öneri uygulamaları ile dikeyde ve yatayda tüm çalışanlar enerji tasarrufu faaliyetlerine aktif katılımları sağlanmaktadır. 

 

Proje grupları, mavi ve beyaz yaka personelin her ikisinin de katılımı ile oluşturulmaktadır. Yeni yatırımlarda, tesis, teçhizat ve makine siparişlerinde enerji tasarrufu yüksek, verimli ekipman ve donanımlar tercih edilmektedir.

 

Enerji Komitemiz; işletmenin anlık ya da global enerji tüketim değerlerini, tüm  girdi ve çıktılarını evlerinden ya da her hangi bir bilgisayardan istedikleri anda internet ortamında  takip edebilmektedir. 2000 yılında Elektrik İşleri Etüt İdaresi desteği ve işbirliği ile yapılan faaliyetler bu yarışmanın ilk düzenlendiği yıl “Sanayide En Verimli Tesis” ödülü kazanılması ile tescillenmiştir.

 

2010 yılında da bir Enerji Verimliliği Danışmalık (EVD) şirketine işletmemizin enerji denetimleri yaptırılmıştır. Şirketin yapmış olduğu değerlendirme neticesinde işletmemiz, sektöründe en yüksek puanı almıştır.

 

İşletme İçersinde Enerji İzleme ve Ölçüm Sistemi

İşletmemizde enerjinin maksimum verimle kullanılarak, enerjiden maksimum tasarruf sağlamak için, işletme içi enerji izleme ve kontrol sistemi kurulmuştur, bu sistem üzerine elektrik, su, hava ve gaz enerji analizörleri  bağlanmıştır. 

 

Enerji izleme ve ölçüm sistemimiz fabrikamızın network ağına bağlı olup kendi PC’sinden başka enerji yöneticisi ve üyelerinin kişisel PC’lerinden de izlenip kontrol edilebilmektedir. 

 

Enerji izleme sistemimiz orta gerilim trafolarını devreye alnıp çıkartılmasında da kullanılabil-mektedir. “İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği” açısından son derece önemli olan bu durumda, trafolar uzaktan gerekli emniyet tedbirleri alındıktan sonra güvenli bir şekilde devreye alınıp, devreden çıkartılabilmektedir. 

 

Elektrik enerjisi tüketimi hakkında istatistiksel verilerin oluşturulması ve değerlendirilmesinde enerji izleme ve ölçüm sistemimiz etkin şekilde kullanılmaktadır. Özellikle sistemin raporlama özelliği sayesinde, verilerin grafiklere dökülmesi sağlanmaktadır. Grafikler aracılığıyla haftalık, aylık, yıllık değerlendirmeler yapılabilmektedir. Grafikler gelecek aylar ve yıllar için bir projeksiyon oluşturmaya ve tahminler yapmaya imkan vermektedir. 

 

Enerji  izleme sistemimiz geriye dönük gerilim, akım, güç v.b gibi elektriksel değerlerle analizler yapılmasına da imkan vermektedir. Örneğin; herhangi bir trafonun geçmiş tarihteki gerilim değerleri izlenerek arıza analizleri yapılabilmektedir.

 

Sonuç

Özet olarak enerji verimliliği ve enerji bilinci, tüm Arçelik A.Ş. işletmelerinde olduğu gibi Eskişehir Buzdolabı İşletmesinde de ülke ve dünya genelinin ilerisinde gözükmektedir. Sahada yapılan uygulamalar da bunu doğrulamaktadır.

 

2. Ulusal Enerji Verimliliği Forum ve Fuarı’nda  Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız, TÜBİTAK Başkanı Prof. Dr. Nüket Yetiş, Enerji Verimliliği Koordinasyon Kurulu Başkanı Yusuf Yazar ve Elektrik İşleri Etüt İdaresi Genel Müdürü M. Kemal Büyükmıhcı’nın katılımıyla gerçekleşen törende “2011 Yılı Enerji Verimli Endüstriyel Tesis (EVET)” Ödülünü Buzdolabı İşletmesi Ürün Direktörü Nihat Bayız teslim almıştır.