Baca Gazı Analizinde Ölçüm Parametreleri

Baca Gazı Analizinde Ölçüm Parametreleri

7 Haziran 2011 | TEKNİK MAKALE
185. Sayı (MAYIS 2011)
5.281 kez okundu

BACA GAZIBaca gazı analiz cihazları emisyon, proses ve verim ölçümü amaçlı kullanılabilinmektedir. Özellikle son dönemde elektronikteki gelişmeler baca gazı analizörlerini daha kolay kullanılabilir hale getirmiştir.  Baca gazı analiz cihazları, yeterli verileri kullanıcıya daha küçük cihaz boyutu ve daha uzun sensör ömürleri ile verebilecek duruma gelmişlerdir.
 
Portatif baca gazı analiz cihazları elektrokimyasal sensörler kullanmaktadırlar. Bu sensörlerde sonsuza kadar kullanılabilecek malzemeler değildirler. Ölçüm esnasında bacadan çekilen gazla elektrokimyasal sensörün içerisinde kimyasal bir reaksiyon sonucu olarak tükenme olur. Elektrokimyasal sensörlerin sarf malzemesi olması nedeniyle baca gazı analiz cihazı seçimi esnasında elektrokimyasal sensörlerin kullanım ömrü oldukça önemlidir.
 
Portatif baca gazı analiz cihazları yakma sistemine bağlanarak otomatik ayar yapabilen cihazlar değildirler. Portatif baca gazı analiz cihazları yakma sisteminin bacasından çıkan gazı analiz ederek sistemin yanma karakteristiği hakkında kullanıcıya bilgi veren cihazlardır. 
 
Ölçülen ve hesaplanan değerlere göre yakma sistemini ayarlamak bu değerlerin doğru bir şekilde yorumlanmasına bağlıdır. Baca gazı analiz cihazlarının sistemin yanma performansı ile ilgili verdiği bilgiler arasında ölçebildiği ve hesaplayabildiği parametreler vardır.
 
Oksijen (O2) , karbonmonoksit (CO), azotmonoksit (NO), kükürtdioksit (SO2) gazları konsantrasyonları, baca gazı sıcaklığı, ortam sıcaklığı gibi parametreler baca gazı analiz cihazlarının ölçebildiği parametrelerdir. Gaz konsantrasyonlarında ölçüm değerleri, değerlerin büyüklüğüne göre ppm veya yüzde (%) olarak gösterilir. CO2, O2 gibi konsantrasyon değerleri yüksek olan gazlar % olarak, CO, NOx gibi konsantrasyonu düşük olan gazlar ppm olarak görütülenir. Verim (η), fazla hava katsayısı (λ), karbondioksit (CO2), NOx gibi parametreler ise portatif baca gazı analiz cihazlarının hesaplayabildiği parametrelerdir. 
  
Verim hesabı için gerekli olan parametreler baca gazı sıcaklığı (FT), ortam sıcaklığı (AT), bacada ölçülen oksijen (O2) değeridir. Aşağıda yanma veriminin nasıl hesaplandığına dair bir formülasyonu bulunmaktadır;
BACA
 
 
 
 
 
 
 
η:  Yanma verimi
qA: Baca gazı kaybı
FT: Baca gazı sıcaklığı
AT: Ortam sıcaklığı
A2/B: Yakıta özel katsayılar
O2: Ölçülen oksijen
XK: Yoğuşma sıcaklığına ulaşılamadığında qA’in “-“ değer aldığını belirten katsayıdır. Yoğuşmalı sistemler için önemlidir. Yoğuşma sıcaklığının altına inilmediyse XK=0. 
 
Verim formülasyonunda aynı zamanda yakıt tipine göre değişkenlik gösteren bazı katsayılar bulunmaktadır. Bu nedenle verim hesabı için baca gazı analiz cihazına kullanılan yakıt tipinin doğru girilmesinin önemi büyüktür. Verim formülünün içerisinde ortam havası sıcaklığının olmasının sebebi sisteme giren havanın oramdan çekiliyor olmasıdır. Bu bağlamda ortam sıcaklığı sensörünün brülörün hava giriş ağzında bulunması daha doğru ve hassas ölçüm yapılması için önemlidir. 
 
Portatif baca gazı analiz cihazlarında CO2 gazı elektrokimyasal yolla ölçülemediğinden dolayı IR teknikle ölçülür veya çoğu zaman hesaplanır. CO2 hesaplanmasında ise aşağıdaki formülasyon kullanılmaktadır.
BACA
 
 
Aşağıdaki formülasyonda CO2 max değeri seçilen yakıta göre hesaplanan bir parametredir. O2 ise ölçülen oksijen miktarını temsil etmektedir. 
BACA
 
 
 
Yanma için gerekli olan oksijen ortam havasından sağlanır. Tam yanmanın sağlanması için teorik olarak gerekli olan oksijenden daha fazla oksijen gerekmektedir. Sisteme verilen fazla havanın teorik hava ihtiyacına oranına fazla hava katsayısı (λ) denmektedir. Fazla hava katsayısının formülasyonu ise aşağıdaki gibidir;
 
Baca gazı analiz cihazının düzgün ve bilinçli kullanılması en az cihaz hassasiyeti kadar önemlidir. Cihazın verilerinin doğru şekilde yorumlanması yakma sisteminizin verimini yükselteceği gibi, yakıt maliyetini de minimize edecektir.
 
Baca gazı analiz sonuçlarını bir bakışta görebileceğiniz testo 330LL baca gazı analizörü, ısıtma sistemini kontrol altında tutmanızı kolaylaştıran profesyonel destek sağlar. 
 
Renkli grafik ekranıyla ölçüm verileriniz çok daha kolay bir şekilde analiz edebilirsiniz. Geliştirilmiş 5 ölçüm menüsü sayesinde ısıtma sistemlerindeki ölçümleri rahatlıkla gerçekleştirirsiniz.  
Baca gazı ölçümü
Gaz hattı testleri
Baca çekiş ölçümü
Ortam CO ölçümü
Fark basınç (ΔP) ölçümü 
menüleriyle detaylı veri analizi yaparsınız. 
 
Testo Elektronik ve Test Ölçüm Cihazları

 

İlginizi çekebilir...

Panel Radyatör Seçiminde Doğru Isı Kaybı Yaklaşımı

Binalarda ısıl konfor dediğimiz şey, çoğu zaman "ısıtma cihazı yeterli mi?" sorusundan çok daha fazlasıdır. Konforu sürekli ve dengeli tutab...
3 Mayıs 2026

Kombi Neden Su Akıtır? En Yaygın Nedenler ve Alınabilecek Önlemler

Yaşam alanlarının en sık tercih edilen ısıtma yöntemi kombiler oluyor. Kombiler, uzun yıllar sorunsuz çalışsa da belli bir süre sonra bazı arızalar or...
9 Nisan 2026

İnşaat Eldiveni Nedir? Şantiye Çalışmalarında Doğru Eldiven Seçimi Rehberi

İnşaat sektörü, fiziksel risklerin en yoğun olduğu çalışma alanlarından biridir. Şantiyelerde çalışan ustalar ve teknik ekipler gün boyunca keskin yüz...
8 Nisan 2026

 
Anladım
Web sitemizde kullanıcı deneyiminizi artırmak için çerez (cookie) kullanılır. Daha fazla bilgi için lütfen tıklayınız...

  • Boat Builder Türkiye
  • Çatı ve Cephe Sistemleri Dergisi
  • Enerji & Doğalgaz Dergisi
  • Enerji ve Çevre Dünyası
  • Su ve Çevre Teknolojileri Dergisi
  • Tersane Dergisi
  • Yalıtım Dergisi
  • Yangın ve Güvenlik
  • YeşilBina Dergisi
  • İklimlendirme Sektörü Kataloğu
  • Yangın ve Güvenlik Sektörü Kataloğu
  • Yalıtım Sektörü Kataloğu
  • Su ve Çevre Sektörü Kataloğu

©2026 B2B Medya - Teknik Sektör Yayıncılığı A.Ş. | Sektörel Yayıncılar Derneği üyesidir. | Çerez Bilgisi ve Gizlilik Politikamız için lütfen tıklayınız.

0,516 sn