1 Mart 2011 Salı günü Swiss Otel’de düzenlenen toplantıda; UL ve FM belgelendirme süreçleri, UL/FM’li  Uçtan Emişli ve UL’li ve FM belgelendirme süreci devam eden SPLIT tip yangın pompaları hakkında teknik bilgilendirme yapılarak, UL/FM’li gruplarda kullanılan ve sistemin bir parçası olan UL/FM belgeli panolar, motorlar, vanalar vs. konularında bilgi verildi. Mas Grup; genel tanıtımının ardından, ürün gamındaki pompa, hidrofor ve genleşme tankları hakkında kısa bir sunum ile Düzce fabrikasında üretimi yapılan ürünleri anlattı.

 

Mas Grup Genel Müdürü Vahdettin Yırtmaç, 1977 yılında Özer Polatoğlu tarafından kurulan firmanın, su makineleri ve pompa üzerine üretim yaparak bugünlere kadar geldiğini, 2004 yılında Düzce’de 40 bin m²’lik yeni fabrikasını kurup 2007 tarihinden itibaren imalatına burada devam ettiğini söyledi.

 

Firmanın yangın pompaları ve gemi sanayinde uzmanlaşarak belirli adımlardan sonra sertifikalarını aldığını kaydeden Yırtmaç, “Yangın pompalarımızı UL, FM sertifikasıyla buluşturmanın ve dünya üzerinde 8. firma olarak bu sertifikalara sahip olmanın haklı gururunu yaşıyoruz” dedi.

Mas Grup Satış Müdürü Faik Öner, ulusal ve uluslararası ölçekte kaliteli, teknolojik ürünler ve hizmet anlayışı ile tercih edilir bir firma olmayı vizyon edindiklerini belirterek, “Bu hizmetleri verirken paydaşlarımıza yani sizlere ve ülkemize katma değer sağlamayı ayrıca hizmet sunduğumuz sektörde lider bir Türk markası olmayı amaçlıyoruz” dedi. 

 

İTÜ Makine Fakültesi’nden Prof. Dr. Abdurrahman Kılıç toplantıda yaptığı konuşmada; yangın ve tarihçesini, UL/FM belgeli yangın pompalarının ve yangın gruplarının önemini, UL/FM’li yangın grubu kullanımının sigorta kapsamında sağladığı avantajları dinleyicilerle paylaştı.

 

“İnsan olan her yerde hata var, hata olan her yerde de yangın oluyor” diyen Kılıç, Türkiye’de yılda yaklaşık 60 bin civarında yangın meydana geldiğini, bu yangınlarda 500 civarında insanımızın hayatını kaybettiğini söyledi.

 

Bu kaybın sadece insan hayatı ile kalmadığını belirten Kılıç, bu durumu bir örnekle açıkladı: “İnsanlar herhangi bir trafik kazasında farklı olarak evlerini kaybediyorlar, bir şeyleri yandığı zaman eşyalarını, işlerini kaybediyorlar. Dolaylı olarak baktığınız zaman fazla miktarda zarar var. Deprem, sel vs. gibi bir doğal afet olmayan yangınlar, insanların dikkatsizliğinden, tedbirsizliğinden oluşuyor.”

 

Yangından önce tedbir alınmasının en önemli konu olduğunu vurgulayan Kılıç, “Yangın, tedbir almadığınız takdirde meydana geliyor. Peki oluşan bu yangınları nasıl söndürebiliriz? Biliyorsunuz en hayati olan madde; ısı değeri çok yüksek, söndürme etkisi çok büyük olan, bir taraftan boğma bir taraftan soğutma etkisine sahip olan sudur. Su ile yangınları söndürüyoruz. Söndürme esnasında suyu daha yukarılara atma, pompalama ihtiyacı doğuyor. Bu ihtiyaç yıllar önce tulumbalarla karşılanmış. Tulumbalarla suyu daha yukarılara atmak için uğraşılmış. Gittikçe bu sistemler gelişmiş ve günümüze doğru bu pompalar oluşmaya başlamış. Aşağı yukarı 1987 yılında yangın yönetmeliğine başladığımız, 1992 yılında yönetmeliği çıkardığımız zaman bu pompalar, spliter sistemler zorunlu kullanılmaya başlandı. İlk zamanlar emme basma yöntemi kullanılsa bile razı oluyorduk, en azından suyu basma sistemi var diyorduk. Genellikle de evin hidrofor sistemini olduğu gibi kullanıyorduk. İlerleyen yıllarda bu sistemler gelişti. Nihayet bugünkü konumumuza geldik” şeklinde konuştu. 

 

Doğru yangın pompalarının uluslararası kuruluşların onay ve sertifikaları ile seçilebileceğini bildiren Kılıç, “Bizim TSE’miz var, şu üniversiteden onay aldık... gibi cümleleri ciddiye almıyorum. Ancak uluslararası nitelikte olan, AB tarafından akredite edilmiş laboratuvarlardan sertifikalandırılmış ürünleri kabul ediyorum” diye konuştu. “Ülkemizde üretilmiş bir pompanın dışarıya göre yüzde 20 daha kalitesiz, daha pahalı olsa bile benim için geçerliliği daha yüksektir” dyen Kılıç, pompaların bakımı, üretimi, istihdamı göz önüne alındığında yerli üretimin değerinin bir kez daha anlaşılacağını, hangi kuruluş olursa olsun, bu tür FM onayı alan kuruluşları takdirle karşıladığını ve desteklenmesi gerektiğini ifade etti. 

 

İTÜ Makina Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mete Şen ise dünya enerji tüketiminde pompaların payının % 20’ler mertebesinde olduğunun altını çizerek, daha verimli ve doğru seçilmiş ürünler ile yaşamın sürdürülebilirliği konusuna değindi. Sektörün, merdiven altından, mühendislik hizmetleri verilerek şuanki konumuna geçiş yaptığını vurgulayan Şen, “Şu anda iyi, gelişmiş ürün gamına sahip, geniş kitlelere ulaşmış bir pompa sektörü var. Sektörde de Mas Grup gibi iyi firmalar yer alıyor” dedi.  

 

Mas Grup’un sertifika çalışmalarını iki senedir uzaktan takip ettiklerini söyleyen Şen, 2 yıllık bir çalışmanın ürünü olan UL, FM belgesini aldıkları için Levent Bey ve ekibini kutladıklarını söyledi. 

 

TTMD Başkan Yardımcısı Hırant Kalataş da bir Türk markasının dünya standardı olan UL listeli ve FM onaylı ürünler üretmiş olmasının Türkiye ekonomisine sağlanan bir katkı ve Türk tesisat sektöründe atılmış büyük bir adım olarak nitelendirilebileceğini belirtti. 

 

Toplum olarak yavaş yavaş bilgi üretme dönemine geçtiğimizi ifade eden Kalataş, “Bu ürettiğimiz bilginin ürüne ve hizmete dönüşmesiyle de sektörümüzün dünya ölçeğinde ciddi noktalara geleceğini tahmin ediyoruz. Mas Grup’un attığı adımı da bu kapsamda değerlendirip emeği geçen tüm arkadaşlara teşekkürlerimizi sunuyorum” şeklinde konuştu.

 

Mas Pompa’nın NFPA 20’ye Göre Üretilmiş  Yangın Pompaları 

 

• Pompa Gövdesi: Pompa gövde malzemesi basınç sınıfına göre GG 25 pik döküm veya GGG 40 sfero döküm olmalıdır.
• Pompa Çarkı: NFPA 20, UL 448, FM’e göre yangın pompası çarkı kesinlikle Bronz veya paslanmaz çelik döküm malzemeden imal edilmiş olmak zorundadır. Genel amaçlı pompalarda olduğu gibi pik döküm malzemeden imal edilmiş çark kesinlikle kullanılamaz.
• Pompa Mili: AISI 316 paslanmaz çelik malzemeden imal edilmiş olmalıdır. Ayrıca FM ve UL 448 standartları, yangın pompalarında kullanılacak miller için kesin tasarım kuralları getirmiştir.
• Sızdırmazlık: Yumuşak salmastra ile sağlanmalı ve salmastra yatağı en az beş sıra salmastra alacak şekilde tasarlanmış olmalıdır.
• Yataklama: Yataklar, gres yağlamalı rulmanlı yatak olmalıdır. Kullanılan rulmanlar, maksimum yükte en az 5000 saat sorunsuz çalışacak şekilde seçilmelidir.

• Kapalı Basma Basıncı (Shut-off): Pompanın kapalı basma basıncı (sıfır debide kapalı vana durumu), anma basıncının %140’ından fazla olmamalıdır.
• Anma Değeri (Rated): Pompa karakteristik eğrisi, anma debisi ve anma basıncının, kesiştiği noktadan veya bu noktanın daha üstünden geçmelidir.
• Maksimum Yük (Overload): Pompa, gerektiğinde anma debisinin %150 değerinde çalışabilmelidir. Anma debisinin %150 değerinde, anma basıncının en az %65’ i kadar basıncı sağlamalıdır.

• Yangın pompalarında su hızı çok önemli olup NFPA 20’ye göre anma debisinde su hızı 3 mlsn’den fazla olmamalıdır. Tasarlanan sistemde boru çapları bu değere göre seçilmelidir.
• Tüm ölçüm ve hesaplar, +20°C sıcaklıkta, temiz su için yapılmalıdır.
• Motor güçleri; anma debisinin %150’sini de içeren çalışma koşullarına uygun olarak belirlenmelidir.
• Üretici, pompanın belirtilen performansı sağladığını kanıtlamak üzere, her pompa için sulu bir deneme yapmalı ve deneme sonuçlarını gösteren bir sertifika vermelidir. Bu sertifikada basınç debi, mil gücü ve verim eğrileri bulunmalıdır.
• Yangın pompaları (Düşey Milli Türbin Tip hariç) emiş yapacak biçimde çalıştırılmamalıdır.
• Her pompa üzerinde; anma basınç, debi ve devir değerlerini, motor servis faktörünü belirten bir metal etiket olmalıdır.
• Bütün pompalar, emme ve basma basıncını gösteren ve pompa emme-basma flanş merkezine montajlı basınç göstergeleriyle (manometre, vakummetre) donatılmalıdır.
• Bütün pompalar, kapalı basma basıncında gövde soğutmasını sağlayacak “gövde soğutma vanası”yla (Casing relief valve) donatılmalıdır.
• Pompa-motor kaplini ve diğer hareketli elemanlar, koruma kapaklarıyla kapatılmış olmalıdır.

• Elektrik Motorları, NEMA MG-1 standartlarına uygun olmalıdır.
• Motorlar, sürekli çalışma koşullarına göre tasarlanmış olmalıdır.
• Motor servis faktörü; NEMA MG-1 standartlarına göre 1.15’ten küçük olmamalıdır.
• Su suçrama olasılığı olan yerlerde, motorlar tam kapalı (totally enclosed) türde tasarlanmış olmalıdır.
• Yangın güvenliği sağlanan binanın elektriği kesilse bile motorları besleyecek biçimde enerji hattı bulunmalıdır.
• Elektrik beslemelerinin güvenilir olmaması durumunda, mutlaka yedek bir kaynak sağlanmalıdır.
• Jeneratör ile besleme durumunda sistem; NFPA 37 ve NFPA 110 Type 10 standartlarına göre dizayn edilmelidir.

• Yangın pompalarında kullanılacak dizel motorlar, güvenilir, birinci sınıf ve yangın söndürme sistemleri için tasarlanmış olmalıdır.
• Haftada en az 30 dakika çalıştırılabilmesi için gerekli düzenekle donatılmalıdır.
• Motor gücü, gerekli maksimum mil gücünden en az %10 fazla güce sahip olmalıdır.
• Motor gücü seçimlerinde, ortam sıcaklığı ve denizden yükseklik vb. koşullar dikkate alınarak gerekli düzeltmeler yapılmalıdır.
• Pompa-motor bağlantısı esnek kaplin ile yapılmalıdır.
• Motor devrini, kapalı basma basıncı ve maksimum yük koşullarında bile %10 aralığında sabit tutacak otomatik gaz mekanizması olmalıdır.
• Anma devrinden %20 daha fazla devre çıkılması durumunda motoru durduracak “yüksek hız kapatma ünitesi” (overspeed shutdown device) bulunmalıdır.
• Motor devrini gösteren takometre bulunmalıdır.
• Motor yağ basıncını gösteren yağ basınç göstergesi bulunmalıdır.
• Motor soğutma suyu hararetini gösteren sıcaklık göstergesi bulunmalıdır.
• Tüm motor enstrümanları, uygun biçimde sabitlenmiş enstrüman panosuna takılı olmalıdır.
• Kumanda ünitesine bağlanması gereken tüm kablolar fabrikada bağlanarak bir klemens grubuna taşınmış olmalıdır.
• Yol verme, akü grubu sayesinde olmalıdır.
• Ana ve yedek olmak üzere iki akü grubu olmalıdır.
• Akü grupları, 3 dakika süresince 6 defa marş vermek için gerekli olan gücün iki katı fazla güçte seçilmelidir.
• Her iki akü grubunun da geriliminin elle verilmesini sağlayan el kumandalı kontaktör bulunmalıdır. 

• Emme ve basma hat kapama vanaları yükselen milli türde olmalıdır ve gerektiğinde vana izleme anahtarlarıyla kumanda ünitelerine bağlantı sağlanmalıdır.
• Pompa emme flanşıyla emme borusunun çaplarının farklı olması durumunda eksantrik redüksiyon kullanılmalıdır.
• Pompa basma flanşıyla basma borusunun çaplarının farklı olması durumunda konsantrik increaser kullanılmalıdır.
• Yangın pompası, gövde soğutma vanası (casing relief valve), otomatik hava atım ventili (yatay ayrılabilir gövdeli pompalarda) ve basınç göstergeleriyle donatılmalıdır.

• En az 1 gpm kapasitede veya izin verilebilir bir kaçağı 10 dakika içinde karşılayarak basıncı gerekli düzeye getirebilecek kapasitede olmalıdır.
• Sulu yangın söndürme sisteminin gerektirdiği en düşük basınçtan daha düşük basınç değerinde olmamalıdır.