Sinan Üçüncü
Tesisat Teknolojisi ve İklimlendirme Öğretmeni

Sirkülasyon pompaları ısıtma sistemlerinin ana elamanlarından bir tanesidir. Eğer siz ısıyı aktardığınız suyu sistemde dolaştıramazsanız, yani sıcak suyu radyatörlere iletemezseniz sistemden hiçbir şekilde verim alamazsınız. Kullanmış olduğunuz kombi, kazan veya ısı pompası ne kadar kaliteli olursa olsun sirkülasyon pompası düzgün çalışmıyorsa o sistemden verim almanız mümkün değildir.

Sirkülasyon pompalarının verimli çalışabilmeleri için sistem tasarımı oldukça önemlidir. Sistem tasarımı yaparken boru çapı hesabı ve metrajı pompa verimi açısından hayati önem taşımaktadır. Bunun yanında gereksiz fittings malzeme kullanımı ise pompaya yapacağınız en büyük kötülüklerden bir tanesidir. Sirkülasyon pompasının kullanılacağı mahale göre boru çapı hesaplanır ve suyun en kolay yoldan tekrar pompaya dönebileceği şekilde borulama yapılır. Eğer bu kurallara uyulmadan bir tesisat yapılırsa sirkülasyon pompası çok yorulur, enerji tüketimi artar ve verimsiz çalışır. Bir binada sirkülasyon pompasının tüketmiş olduğu enerji azımsanamayacak seviyededir. Alınan önlemler sonucunda sirkülasyon pompaları da frekans kontrollü olmaya başladı.

Aynı zamanda tesisatlarda kullanılacak ekipmanlar da pompanın işini kolaylaştırıyor. Eski tip pompalarda radyatörlerin ısınıp ısınmama durumuna bakılarak kademe ayarı yapılır. Yapılan yanlış borulamanın etkisini azaltmak amacıyla kademe ayarı olmayan pompalarda ise reglaj ayarı yapılarak pompanın verimi artırılır. Pompa ne kadar zorlanırsa ya da yüksek kademelerde çalışırsa tüketmiş olduğu enerji de artar. Aynı şeyi frekans kontrollü pompalar için de söyleyebiliriz. Eğer sistem tasarımı düzgün ise frekans kontrollü pompalar size enerji tasarrufu sağlatırken kademeli veya kademesiz pompalar için aynı durum söz konusu olmaz. Frekans kontrollü pompalar ısı ihtiyacına göre hangi devirde döneceklerine karar verirler ve gereksiz yere yüksek performansta çalışmayarak enerji tüketimini azaltırlar. Eski tip pompalarda sürekli aynı ya da yüksek devirlerde çalışma durumu olduğundan arıza olasılığı da artmaktadır. Frekans kontrollü pompalarda bu durum da ortadan kalkmış oldu. Teknoloji geliştikçe sistemdeki suyun dolaşımı da kolaylaşıyor. Borular üretilirken bütün planlar suyun daha rahat bir şekilde dolaştırılabilmesi üzerine yapılıyor. Boruların iç çapları ve sürtünme katsayılarında yapılan değişikler ile pompaların işi daha da kolaylaşıyor.

Enerji verimliliği konusunun her geçen gün daha da fazla gündeme geldiği bu günlerde sirkülasyon pompaları ile ilgili yapılan çalışmalar çok önemli bir hale geldi. Binalardaki enerji tüketimine baktığımızda sirkülasyon pompaları da pastadan payını alıyor. Bakalım ilerleyen zamanlarda ne gibi uygulamalar ortaya çıkacak…