Bağıl Nemin Virüsler ve İnsan Tepkileri Üzerindeki Etkileri (*)
JAREK KURNITSKI
REHVA Teknoloji ve Araştırma Komitesi, Tallinn Teknoloji Üniversitesi, Tallinn, Estonya
PAWEL WARGOCKI
Danimarka Teknik Üniversitesi, İnşaat Mühendisliği Fakültesi Kopenhag, Danimarka
AMAR AGANOVIC
Norveç Arktik Üniversitesi, Otomasyon ve Proses Mühendisliği Fakültesi, Tromsø, Norveç
(*)Bu makale The REHVA European HVAC Journal Aralık 2021 sayısından alınmıştır.
Bağıl nem etkilerinin iki önemli pratik anlamı vardır: COVID-19 bağlamında, %40-60 orta bağıl nem seviyesinde nemlendirmek yararlı değildir, fakat soğuk kışlarda %20’den daha az, aşırı düşük, bağıl nem, nem geri kazanımı veya diğer teknik yollarla çözülmesi gereken bir sorun olmaya devam etmektedir.
COVID-19 bağlamında, iç ortam bağıl neminin (RH) enfeksiyon riski üzerindeki etkileri kapsamlı bir şekilde tartışılmaktadır. Bu, bağıl nemin etkilerini araştırmacı ve uygulayıcıların dikkatine getirmiş ve yeni deneysel kanıtlarlar ve bilinçlendirme ile sonuçlanmıştır. COVID-19'dan önce, RH etkileri üzerinde bilimsel tartışmalar bir azalma eğilimi göstermiştir. Birçok olumlu ve olumsuz etkiler listelenmiş ancak IEQ (Indoor environmental quality _İç Ortam Çevre Kalitesi) kontrolü ile ilgili net karar alınmamıştır. RH, Avrupa iklimlerinde nemlendirme ve nem almanın gereksiz olduğu tavsiyesiyle, EN 16798-1 ve ISO 17772-1'de ele alınmıştır. Ancak COVID-19’u ilgilendiren bağıl nem üzerine tartışmalar, bağıl nem ve insan üzerine olan etkileri üzerinde ne bildiğimizin tekrarlanmasını hak edecek kadar, önemli olduğunu göstermiştir.
Genel olarak, bağıl nem ve sıcaklık, enfeksiyon riski üzerine üç ana mekanizma ile katkı yapar:
• Virüs canlılığını, yani virüsün havada inaktivasyon süresinin yani etkisiz hale gelme süresi uzunluğunu, etkileyerek,
• Atılan damlacıkların ve aerosollerin (havadaki parçacıların) kurumasını ve havada kalma süresine etki yaparak;
• Burun sistemlerinin ve mukoza zarlarının hassaslığı vasıtasıyla insanların duyarlılığını etkileyerek.
