NST Serbest Şamandıralı Kondenstop’un yapısı basittir. İçerisinde serbest hareket eden bir şamandıra topu vardır. Bu şamandıra topu, orifisi açar ve kapatır. 

 

Açma ve kapama esnasında top dönerek hareket ettiğinden, her defasında farklı bir noktası orifisle temas eder, bu sebeple  şamandıranın yüzeyinde çok az aşınma olur. 

 

 Diğer önemli parçası ise termostatik hava atıcıdır. Termostatik hava atıcılı serbest şamandıralı kondenstopun çalışma prensibi;

 

1. İlk Boşaltması: Kondenstop soğuk olduğu zaman, yani buhar teçhizata gelmeden önce, termostatik hava atıcı açık pozisyondadır. Bu sebeple, sürekli olarak başlangıç havasını boşaltır. Soğuk kondensin kondenstopa girmeye başlamasıyla, artan kondens seviyesi ile birlikte şamandıra  yukarı kalkar ve orifisten kondens boşaltılmaya başlar.      

 

2. Sıcak Kondensin Boşaltılması:  Başlangıç  havası ve soğuk  kondensin boşaltılması bittiğinde, içeri buhar girerek termostatik hava atıcının içindeki ısıya duyarlı elementin genleşmesine neden olur. Bu genleşmeyle hava atıcı kapanır ve aynı zamanda kondenstopun içine giren sıcak kondens  orifisten boşaltılır.

 

3. Tam Kapatma: Buharın  içerisindeki hava bir  anlık ısının  düşmesine ve ısıya  duyarlı elementin genleşmesine neden olur. Bu kısa zaman aralığında kondenstopun içerisindeki hava boşaltılır. Sonrasında gelen buhar yeniden orifisin kapanmasına neden olur. Eğer bu arada kondens akışı  yoksa, şamandıra topu  aşağıya iner ve sıkı biçimde orifisi kapatır. Bu kapanma orifiste tam  sızdırmazlık sağlamış olur. Kondenstopun minimum çalışma basıncı 1 Bar’dır. Bu minimum çalışma basıncından maximum çalışma basıncına kadar olan aralıkta, kondenstop sıcaklıktan etkilenmeden kondensi sürekli olarak  boşaltabilir. 

 

Serbest şamandıralı kondenstoplarda, giriş basıncıyla geri tepme basıncı zıt yönlerde  olup, kondenstop  %90 geri tepme basıncında normal çalışmasını yürütebilmektedir. Bundan dolayı NST serbest şamandıralı kondenstoplar kapalı kondens sistem proseslerinde kullanım için idealdirler.