F. Fethi Hinginar

Yönetim Kurulu Başkanı

Türkiye İMSAD –Türkiye İnşaat Malzemesi Sanayicileri Derneği

2016 yılı ekonomik ve siyasi açıdan zor bir yıldı. Yaşanan durgunluğa rağmen teşvikler 2017’de ekonomide canlanma sağlayacak. Kentsel dönüşüm iç pazara, yeni pazarlar ise ihracata canlılık katacak. Ayrıca bu süreci akıllı şehirler için fırsat olarak kullanmalıyız.

Türkiye İMSAD (Türkiye İnşaat Malzemesi Sanayicileri Derneği) olarak 31 sektör derneği, 80 sanayici firma ve paydaş kurum üyelerimiz ile sektörde 21 binden fazla noktaya etkin bir şekilde ulaşıyoruz. İnşaat malzemeleri sektörü 100’e yakın ülkeye inşaat malzemesi ihracatı yapıyor. Sektörün toplam pazar büyüklüğü 61.5 milyar dolar, iç pazar büyüklüğü 44.5 milyar dolar, toplam ihracattaki payı ise yüzde 11.8. Hem Türkiye iç pazarındaki konut ve konut dışı yapılara olan arzın yüksek olması hem de Türkiye’nin coğrafi konumundan dolayı inşaat ve inşaat malzemesi sektörü her zaman canlı kalacak sektörler arasında önde geliyor. Birçok alt sektörde üretim kapasitesi olarak dünya lideriyiz ya da ilk 5 içerisinde yer alıyoruz. Dünya standartlarında ürünler üretiyoruz. Şu an Türkiye inşaat malzemeleri sektörü olarak dünyadaki tüm yapı malzemelerini Türkiye’de iyi üretebilir konumdayız.

KAYIP YIL OLARAK GÖRMÜYORUZ

2016, siyasi ve ekonomik gelişmeler açısından kolay bir yıl olmadı. Ne yazık ki, 15 Temmuz menfur darbe girişimi, terör saldırıları gibi üzücü olayların gölgesinde hatırlayacağımız bir yıl olarak hafızalarda kalacak. Öte yandan, özellikle son 2 çeyrekte döviz kurunda görülen hızlı yükseliş de piyasaları oldukça etkiledi. Tüm bu gelişmeler, tabii sene başında yapılan planlamalarda da revizyonlara neden oldu. Ancak tüm olumsuz gelişmelere karşın 2016’yı kayıp yıl olarak değerlendirmeyi doğru bulmuyorum. Bir durağanlaşma dönemi olarak adlandırabiliriz.

YENİ PAZARLAR OLUMLU YANSIYACAK

İnşaat sektörü için özellikle son iki yıldır Afrika pazarı mevcut pazarlara eklendi. Sahra Altı Afrika’daki ülkelerin neredeyse tamamı çeşitli büyüklükte inşaat potansiyeline sahip. Türk inşaat malzemeleri sektörünün özellikle odaklandığı Etiyopya, Gana, Mozambik, Kamerun ve CEMAC ülkeleri, Kenya, Nijerya ve Angola. Bu ülkelerde hem alt yapı hem de üst yapı inşaat çalışmaları hızla devam ediyor. Pek çok yeni proje ihaleleri hazırlanıyor. Bunların arasında özellikle konut projeleri, turizm ve sosyal tesisler, yol, köprü, baraj projeleri ilgi alanımızda bulunuyor. Dış pazarda Rusya ve İsrail gibi ülkelerle ile ilişkilerin normalleşmesi, İran’a ambargoların kalkması gibi gelişmeler de önümüzdeki dönemde sektörümüze olumlu yansıyacak. İran’da ciddi yatırım projeleri var. Sektör olarak bu projelerde yer almayı arzuluyoruz.

İHRACATIMIZ 15 MİLYAR DOLARIN ALTINDA KALABİLİR

2015 verileriyle 44,5 milyar dolar iç pazar büyüklüğüne sahip olan inşaat malzemesi sektörü, 17 milyar dolar ile Türkiye'nin ihracat lideri sektörleri arasında. Ancak 2016 yılının ilk 9 ayında inşaat malzemesi sektörü ihracatı yüzde 12,2 düşerek 11,4 milyar dolara geriledi. 2016 yılının tamamında ihracatımız 15 milyar doların altında kalacak gibi görünüyor.

Mevcut pazarlardaki gelişmelerden en çok etkilenen sektörlerin başında inşaat ve inşaat malzemesi sektörlerimiz geliyor. 2016 yılının ilk 9 ayında yurt dışı müteahhitlik işlerinde tutar olarak yüzde 66,2, proje adedi olarak da yüzde 34,8 gerileme yaşanmış durumda. Bölgesel gelişmelerin yanı sıra hedef pazarlardaki ekonomik durağanlıklar ya da gerilemeler de sektörümüzü oldukça etkiledi.

 GELİŞMELERİ FIRSATA ÇEVİRMELİYİZ

Yaşanan darbe girişimi sonrası genel ekonominin etkilenmesi sektöre de yansıdı. Ancak bu durum çok uzun sürmedi. İnşaat malzemesi sanayicileri olarak, ibreyi tekrar yukarı yöne çevirebilecek potansiyele ve kapasiteye sahibiz. İhracatımızı 5-10 yıl gibi kısa bir sürede 2-3 katına çıkarabilecek bir sektörüz. Her fırsatta dile getirdiğimiz gibi, sektör olarak bu gücü ve vizyonu kendimizde görüyoruz. Gelişmeleri fırsata çevirmeliyiz, özellikle dış pazarda birlik ve beraberlik göstermeli, paydaş sektörler olarak ortak hareket etmeli, daha gerçekçi hedeflerle yol haritamızı belirlemeliyiz.

KENTSEL DÖNÜŞÜM İÇ PAZARA CANLILIK KATIYOR

2017'de Türkiye ekonomisinin yüzde 3-3,5, inşaat sektörünün ise yüzde 5-6 seviyelerinde büyüyeceğini öngörüyoruz. İnşaat sektörü, Türkiye’nin temel sektörüdür. Ekonominin lokomotifi ve ekonomiyi ayakta tutuyor. Perakendeden hizmet sektörüne kadar zincirleme olarak birçok sektöre doğrudan etki ediyor. İnşaat malzemeleri sanayi Türkiye’nin en güçlü sanayi kollarından biri. Son dönemde yaşanan gerilemelere karşın, hala Türkiye’nin en yüksek ihracat yapan ve ülke ekonomisine en çok katma değer sağlayan sektörü. İnşaat sektörü büyüdükçe beraberinde ekonomiyi de büyütüyor. Biz, inşaat malzemesi sanayicileri olarak, 2017 yılına umutla bakıyoruz. Kentsel dönüşüm süreci iç pazarda sektöre bir canlılık katıyor. Bu önümüzdeki dönem de devam edecek. Öte yandan hükümetimizin son dönemde ekonomiyi canlandırmak için açıkladığı tedbirler ve teşvik paketleri de yeni yatırımlara vesile olacak. Bu da inşaat sektörüne de hareketlilik kazandıracak.

KENTSEL DÖNÜŞÜM AKILLI ŞEHİRLER İÇİN FIRSAT OLABİLİR

Akıllı şehirler; enerjiden ulaşıma, su tüketiminden çöpün yeniden değerlendirilmesine kadar her alanda önemli oranda tasarruf sağlayan dijital bir yaşamı hedefliyor. Enerji verimliliği ve yeşil teknoloji olanaklarının yaratılarak, bir şehrin temel unsurları olan binalar, ulaşım, enerji, atık, kamusal hizmetler, sağlık ve güvenlik gibi akla gelebilecek her alanda tasarruf, temel hedef konumunda bulunuyor. İşte bu açıdan bakarsak; Türkiye'de tüketilen enerjinin yüzde 40'ı yapılarda kullanılıyor. Bu miktarın yüzde 40'lara varan kısmı, doğru tasarlanan yapılarla tasarruf edilebilirse ekonomiye yılda 12-15 milyar dolarlık bir katkı sağlayabilir. AB'nin gündeminde 'sıfır enerji' tüketimi var. Türkiye’nin önünde akıllı şehirler kurmak için önemli bir fırsat bulunuyor. Halen devam eden kentsel dönüşüm süreci bu açıdan doğru değerlendirilmelidir.

SÜRDÜRÜLEBİLİR YATIRIM PROJELERİ

2016 yılında Türkiye İMSAD olarak, sürdürülebilirlik ve çevre konusunda Türkiye’de bir ilke imza attık. 13-15 Ekim 2016 tarihleri arasında dünyanın 50’den fazla ülkesinde 2000 yılından bu yana yapılmakta olan “Sürdürülebilir Yapılı Çevre Konferansları Serisi” SBE16 İSTANBUL Konferansı’nı hayata geçirdik.  “Akıllı Metropoller – Sürdürülebilir ve Akıllı Binalar ile Akıllı Şehirler için Entegre Çözümler” temalı konferans, içeriği ve katılımcı profili açısında inşaat sektörü açısından yılın en etkili etkinliklerinden biri oldu. Öte yandan, Türkiye İMSAD, Küresel Raporlama Girişimi’nin (GRI) G4 Rehberi kapsamında, inşaat malzemeleri sektöründe ilki 2013 yılında hazırlanan “Sürdürülebilirlik Raporu”nun ikincisini de SBE16 İSTANBUL Konferansı esnasında yayınladık. Rapor iklim değişikliği, teknoloji ve inovasyon, atık yönetimi, doğal kaynak ve su kullanımı ile sürdürülebilir kalkınma için küresel hedefler başlıkları altında incelendi. Türkiye İMSAD, inşaat malzemeleri sektörünün geleceğe yönelik yatırım alanlarına ışık tutan “Sürdürülebilirlik Raporu” ile sürdürülebilir üretime rehberlik yapmaya devam ediyor. Raporda, ülkemizin önde gelen Türkiye İMSAD üyesi sanayi firmalarının gerçekleştirdikleri “en iyi sürdürülebilirlik uygulamaları ve yatırım projeleri” örnekleri de yer alıyor.