44 TESİSAT • Kasım / 2026 %49 mertebesindeydi, muhalefetteki bu keskin artışın, konunun basında daha fazla yer bulmasına ve veri merkezlerinin elektrik faturalarını artırmasına bağlandı, Burada yayınlarda pek sözü edilmeyen bir konuya da özellikle dikkat etmek gerekmektedir. Konu, enerji ve su kaynaklarının sürdürülebilir kullanımı ve paylaşımıdır. Hem enerji hem de su kaynaklarımız sonludur. Giderek artan veri merkezleri, su ve enerji tüketimini sonuçta başkalarının payından alacaktır. Bu sistemlerin çok güçlü oldukları dikkate alınırsa, istedikleri payı bir biçimde alabilecekleri açıktır. Sonuçta bu pay sizden bizden alınacaktır, yani onlar daha fazla kullanırken biz tüketimimizi mecburen kısacağız. Halktan yana bir politika oluştururken bunu göz ardı edemeyiz, etmemeliyiz. Tabii konunun diğer yanı, bu yatırımların getirdikleridir. Geçen yüzyıldaki endüstriyel yatırımın kutsallığı, bu yüzyılda bilgi teknolojilerine yatırıma dönüşmüş vaziyette. İlerlemek için bu teknolojilere sahip olmak gerekiyor. Daha az enerji ve su kullanımı için ilkel hayata dönmek bir çözüm olabilir mi? Elbette bu bir çözüm değil, dolayısıyla bu yatırımların engellenmesi gerektiğini söylemiyoruz. Söylemek istediğimiz konunun farkında olmak ve buna göre insanları yok saymadan, en uygun politika, strateji ve teknoloji geliştirmek, dengeyi gözetmektir. GPU VERI MERKEZI Yüksek yoğunluklu GPU veri merkezleri, küçük bir alanda çok sayıda güçlü Grafik İşlem Birimini (GPU) bir araya getiren, devasa işlem gücü ve özel soğutma sistemleri gerektiren modern tesislerdir. Bu merkezler, standart sunuculardan çok daha fazla elektrik tüketir ve yoğun ısı üretir. Geleneksel Merkezi İşlem Birimi (CPU) bilgisayarın genel beynidir ve her türlü komutu sırayla yapar. GPU (Grafik İşlem Birimi) ise binlerce küçük işi aynı anda, yani paralel olarak yaparak işlemi hızlandırır. Bir GPU Veri Merkezi, binlerce grafik işlemci üniteyi (GPU) bünyesinde barındırır. Bunların hepsi paralel olarak çalışarak çok büyük bir hesaplama yükünü işleyebilir. Ortalama olarak, bir ChatGPT sorgusunun işlenmesi, bir Google aramasına kıyasla neredeyse 10 kat daha fazla elektrik enerjisi gerektirir. Hem kabinlere güç sağlamak hem de sistemleri soğutmak için çok daha fazla enerjiye ihtiyaç duyulur. Diğer bir fark ise CPU’da yük oldukça kararlı iken, GPU’da değişkendir, anlık olarak çok değişir. GPU veri merkezleri, Yapay Zekâ uygulamalarına imkân verdiği gibi oyun, medya prodüksiyonu, artırılmış gerçeklik/ sanal gerçeklik ve diğer içeriklerde gelişmiş 3 boyutlu işleme yetenekleri için de bilgi işlem altyapısı görevi görür. Bulut uygulamaları, GPU veri merkezleri için hızla gelişen başka bir kullanım alanıdır. VERI MERKEZLERININ SOĞUTULMASI Veri merkezlerinin soğutulması başlı başına bir konudur. Kullanılabilecek alternatif sistemler, bunların karşılaştırması ve sistem verimini artırmak için yapılabilecekler ayrı bir makale konusu olur. Burada daha çok günümüzdeki temel alternatiflerin ne olduğu üzerinde durulmuştur. Suyla soğutmada, soğutma suyu soğutma kulelerinde buharlaşmayla doğal olarak soğutulur. Ancak artan soğutma yükleri, mekanik soğutmanın da işin içine girmesine neden olmuştur. Artık soğutma sisteminde genellikle bir mekanik soğutma ünitesi vardır. Chillerde üretilen soğutulmuş su veya soğutma devresindeki soğutucu akışkanın kendisi farklı biçimlerde kullanılabilir: a) Fan-coil tipi cihazlarla ortam (oda) havası soğutulur, Kabinlerin soğutulması, kendi fanlarıyla bu soğutulan ortamdan alınan soğuk hava ile yapılır. b) Suyla soğutmaya uygun olarak yapılan su soğutmalı kabinlerde, yüksek yoğunlukta ısı akısına sahip bileşenlerin (örneğin işlemcilerin) soğutulması soğuk su ile yapılır. Bu sistem şeması aşağıdaki şekilde görülmektedir. Sistemdeki diğer düşük yoğunluktaki soğutmalar ise soğutulmuş hava ile yapılabilir. c) Sunucunun (kabinlerin) soğutulmuş sıvıya (suya) batırıldığı %100 sıvı soğutmalı sunucular; kabinler bir havuza yerleştirilmiştir. Havuzda soğutulmuş sıvı bulunur. MAKALE Soğutulmuş havayla soğutma
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=