44 TESİSAT • 07 / 2026 buhar kapasitesine katkı sağlamaktadır. Başka bir ifadeyle KDO arttıkça yalnızca yakıt tüketimi azalmaz, aynı zamanda aynı kazan kapasitesi ile tesise daha fazla net buhar verilebilir. Özellikle kapasite sınırında çalışan tesislerde bu durum yeni bir kazan yatırımı yapılmaksızın üretim kapasitesinin artırılmasına katkı sağlayabilmektedir. KDO'nun enerji performansına etkisi yalnızca degazör ile sınırlı değildir. Sisteme dönen sıcak kondens, kazana ulaşmadan önce taşıdığı enerjiyi de beraberinde getirmektedir. Kondens dönüş sistemlerinde uygun izolasyon uygulamaları da enerji performansını doğrudan etkileyen unsurlardan biridir. Yetersiz izolasyon nedeniyle oluşan ısı kayıpları, kondens tankına ulaşan kondensin sıcaklığını düşürerek karışım suyu sıcaklığını azaltabilmektedir. Bunun sonucunda degazörün yaklaşık 102°C çalışma sıcaklığına ulaşmak için ihtiyaç duyduğu buhar miktarı artmaktadır. Bu nedenle yüksek KDO değerleri kadar, geri dönen kondensin sıcaklığının korunması da enerji performansı açısından önem taşımaktadır. Bununla birlikte, sisteme dönen sıcak kondens sahip olduğu enerjiyi de beraberinde taşımaktadır. Bu nedenle aynı miktarda brüt buhar üretmek için gerekli yakıt enerjisi azalır. Başka bir ifadeyle, yüksek KDO değerlerinde kazanın gerçekleştirmesi gereken sıcaklık artışı ve dolayısıyla enerji ihtiyacı düşmektedir. Enerji performansını etkileyen bir diğer önemli unsur blöftür. Kazan suyundaki çözünmüş madde konsantrasyonunun kontrol altında tutulabilmesi için belirli miktarda su sistem dışına alınmaktadır. Ancak blöf edilen su yalnızca su kaybı değildir. Bu su önce degazörde yaklaşık 102°C sıcaklığa kadar ısıtılmakta, daha sonra kazan içerisinde işletme basıncına karşılık gelen doyma sıcaklığına ulaşmaktadır. Sonuç olarak blöf edilen su, önemli miktarda enerji taşıyarak sistem dışına çıkmaktadır. Bu nedenle yüksek blöf oranları hem yakıt tüketimini artırmakta hem de tesise verilebilecek net buhar miktarını azaltmaktadır. Blöf miktarını belirleyen temel faktörlerden biri make-up suyunun kalitesidir. Make-up suyu ne kadar düşük iletkenlikte ve yüksek kalitede olursa, kazana taşınan çözünmüş madde miktarı o kadar azalır. Bunun sonucu olarak gerekli blöf miktarı düşer. Düşük blöf oranları yalnızca enerji tasarrufu sağlamakla kalmaz; su tüketimini, kimyasal tüketimini, atık su miktarını ve bakım maliyetlerini de azaltır. Ayrıca yüksek sıcaklıktaki blöf suyunun deşarj öncesinde genellikle 50°C'nin altına soğutulması gerektiğinden, blöf miktarının azaltılması soğutma suyu tüketimini de düşürmektedir. Sonuç olarak KDO, blöf oranı ve make-up suyu kalitesi birbirinden bağımsız parametreler değildir. Bu üç unsur birlikte değerlendirildiğinde buhar sisteminin enerji performansı ortaya çıkmaktadır. Yüksek KDO, düşük blöf oranı ve yüksek kaliteli make-up suyu kombinasyonu; yakıt tüketiminin azaltılması, net buhar kapasitesinin artırılması ve mevcut kaynakların daha etkin kullanılması açısından en uygun işletme koşullarını oluşturmaktadır. 3. Flaş Buhar Geri Kazanımı ve Sistem Verimliliği Proses ekipmanlarında oluşan kondens, çoğu zaman proses çalışma basıncına karşılık gelen doyma sıcaklığı seviyesindedir. Bu kondens, kondenstoplardan geçerek daha düşük basınçlı dönüş hatlarına ulaştığında basınç düşümüne bağlı olarak bir miktar flaş buhar oluşturur. Dolayısıyla kondenstop çıkışındaki akışkan genellikle yalnızca sıvı kondens değil, kondens ve flaş buhar karışımından oluşan iki fazlı bir akıştır. Birçok tesiste proseslerden dönen kondensler ortak bir kollektörde toplanarak atmosferik kondens tankına gönderilmektedir. Bu uygulamada kondensin tank içerisine, genellikle su seviyesinin altından verilmesinin amacı, oluşan flaş buharın bir bölümünün tank içerisindeki suya enerji aktararak yoğuşmasını sağlamaktır. Böylece kondens tankındaki karışım suyu sıcaklığı yükselmekte ve degazör öncesinde ilave bir ön ısıtma gerçekleşmektedir. Enerji geri kazanımının daha etkin şekilde yapılabilmesi için bazı sistemlerde kondens tankı öncesinde flaş tankı kullanılmaktadır. Flaş tankında yüksek basınçlı kondensten oluşan flaş buhar kontrollü şekilde ayrıştırılarak degazöre yönlendirilebilir. Bu sayede degazörün ihtiyaç duyduğu buharın bir bölümü geri kazanılmış enerji ile karşılanabilmektedir. Flaş tankından gelen buharın degazör ihtiyacını karşılamaya yetmediği durumlarda gerekli ilave buhar ana buhar kollektöründen sağlanır. Bu buhar, bir basınç düşürme grubu yardımıyla degazör çalışma basıncına düşürülerek degazöre verilir. Böylece degazör buhar ihtiyacı öncelikle geri kazanılmış enerji ile karşılanırken, eksik kalan kısım sistemden tamamlanmış olur. KDO arttıkça sisteme dönen sıcak kondens miktarı arttığından, geri kazanılabilecek flaş buhar potansiyeli de artmaktadır. Bu durum yalnızca kondens tankındaki karışım suyu sıcaklığını yükseltmekle kalmamakta, aynı zamanda degazörün ana buhar kollektöründen çektiği destek buharı miktarını da azaltmaktadır. Sonuç olarak yüksek KDO, flaş buhar geri kazanım sistemlerinin etkinliğini artırarak enerji verimliliğine ilave katkı sağlamaktadır. MAKALE
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=