45 TESİSAT • 07 / 2026 MAKALE Flaş buhar geri kazanım sistemlerinin performansının doğru değerlendirilebilmesi için kondenstopların sağlıklı çalışması büyük önem taşımaktadır. Arızalı veya kaçıran kondenstoplar canlı buharın kondens hattına geçmesine neden olabilir. Bu durumda kondens tankı sıcaklığı yükselmesine rağmen enerji verimliliği artmaz; aksine kullanılmadan kondens sistemine kaçan canlı buhar nedeniyle yakıt tüketimi yükselir. Bu nedenle kondens geri kazanım analizlerinde yalnızca sıcaklık ölçümleri değil, kondenstopların çalışma durumu da dikkate alınmalıdır. 4. Örnek Hesaplama ve Performans Analizi Kondens Dönüş Oranının (KDO) buhar sistemi performansına etkisini gösterebilmek amacıyla 10 t/h brüt buhar üretimine sahip örnek bir sistem değerlendirilmiştir. Hesaplamalarda make-up suyu sıcaklığı 20°C, geri dönen kondens sıcaklığı 90°C ve degazör çıkış sıcaklığı 102°C olarak kabul edilmiştir. Bu çalışmada 0–100°C aralığında su sıcaklığı ile su entalpisinin yaklaşık eşdeğer olduğu kabul edilmiştir. Daha hassas analizlerde ilgili sıcaklıklardaki su entalpileri kullanılmalıdır. KDO'nun değişimine bağlı olarak karışım suyu sıcaklığı, degazör buhar tüketimi, kazan enerji ihtiyacı ve tesise verilebilen net buhar miktarı hesaplanmıştır. Elde edilen sonuçlar Tablo 1'de verilmiştir. Sonuçlar incelendiğinde KDO'nun artmasıyla birlikte kondens tankındaki karışım suyu sıcaklığının doğrusal şekilde yükseldiği görülmektedir. Karışım suyunun daha yüksek sıcaklıkta degazöre ulaşması, degazörün gerçekleştirmesi gereken sıcaklık artışını azaltmakta ve buna bağlı olarak degazör buhar tüketimi düşmektedir. Şekil 1, KDO ile degazör buhar tüketimi arasındaki ilişkiyi göstermektedir. Şekil 1 incelendiğinde, KDO arttıkça degazör buhar tüketiminin belirgin şekilde azaldığı görülmektedir. KDO'nun %0'dan %100'e yükselmesi durumunda degazör buhar tüketimi yaklaşık %85 oranında azalırken, aynı zamanda kazanın ihtiyaç duyduğu enerji de yaklaşık %10,8 oranında düşmektedir. Buna karşılık tesise verilebilen net buhar miktarı yaklaşık %15,4 oranında artmaktadır. Bu sonuçlar, KDO'nun yalnızca enerji tasarrufu sağlayan bir parametre olmadığını, aynı zamanda mevcut kazan kapasitesinden daha fazla faydalanılmasını sağlayan önemli bir işletme performans göstergesi olduğunu ortaya Tablo 1. KDO'nun Buhar Sistemi Performans Parametrelerine Etkisi KDO (%) Karışım Suyu Sıcaklığı (°C) Degazör Buharı (kg/h) Kazan Enerji İhtiyacı (kcal/h) Net Buhar (kg/h) 0 20 1.527 6.459.900 8.473 20 34 1.266 6.319.900 8.734 40 48 1.006 6.179.900 8.994 60 62 745 6.039.900 9.255 80 76 484 5.899.900 9.516 100 90 223 5.759.900 9.777 Not: Hesaplamalarda make-up suyu sıcaklığı 20 °C, geri dönen kondens sıcaklığı 90°C, degazör çıkış sıcaklığı 102 °C ve sürekli blöf oranı %5 olarak kabul edilmiştir. Buhar entalpileri için NIST termodinamik tablolarından yararlanılmıştır. Su tarafındaki hesaplamalarda ise mühendislik yaklaşımı olarak 0–100°C aralığında su sıcaklığı ile su entalpisinin yaklaşık eşdeğer olduğu varsayılmıştır. Daha hassas termodinamik analizlerde ilgili sıcaklıklardaki su entalpileri esas alınmalıdır. Şekil 1. KDO'ya Bağlı Olarak Degazör Buhar Tüketimindeki Değişim
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=