37 TESİSAT • Kasım / 2026 ÇEVİRİ teli bir ısı pompası kurmak gerekir. Böyle bir sistem daha yüksek elektrik bağlantı kapasitesine, daha fazla alana ihtiyaç duyar ve daha fazla gürültü oluşturabilir. Üstelik yüksek miktarda enerji tüketimi devam eder. Bu durum, sıfır emisyonlu bina hedefine uygun değildir. EPBD IV Direktifi, binaların yalnızca karbonsuzlaştırılmasını değil, aynı zamanda ısıtma için gereken enerjinin azaltılmasını da talep etmektedir. Bu yaklaşım, “önce enerji verimliliği” ilkesine dayanmaktadır. Dolayısıyla mevcut binaların tamamının en azından günümüzde inşa edilen yeni binalarla karşılaştırılabilir bir düzeyde yalıtılması gerekir. Bu yaklaşım mantıklıdır; çünkü yenilenebilir ve karbonsuz enerji kaynakları hâlâ sınırlıdır, her yerde kolayca bulunamamaktadır ve çoğu zaman pahalıdır. Karbonsuzlaşma iki temel adım gerektirir: binaların yalıtılması ve ısı pompalarının kurulması. Peki, doğru sıralama nedir? Bina Renovasyon Pasaportu’nda (Building Renovation Passport) hangi adım önce yer almalıdır? ÖNCE YALITIM, SONRA ISI POMPASI Yalıtıma öncelik verilirse: • Mevcut ısıtma elemanları değiştirilmeden bile düşük gidiş suyu sıcaklıklarına ulaşılabilir. • Daha düşük kapasiteli bir ısı pompası yeterli olur. Yalıtımı yetersiz bir binanın yalıtılmasıyla enerji ihtiyacının üçte bire veya dörtte bire düşürülebileceği de belirtilmelidir. Başka bir ifadeyle, kazan değiştirilmeden kalsa bile fosil yakıt tüketimi aynı oranda azaltılabilir. Buna karşılık, aynı yalıtımsız binaya bir ısı pompası kurulduğunda, özellikle elektriğin büyük ölçüde fosil yakıtlardan üretildiği bir ortamda —kışın güneş enerjisi üretiminin düşük olduğu koşullarda— fosil yakıt tüketimindeki azalma yalnızca yüzde onlar düzeyinde kalabilir. Üstelik bu sınırlı kazanım için yüksek maliyetli ve gereğinden büyük bir ısı pompası kurulmuş olur. Bina ileride yalıtıldığında ise bu büyük kapasiteli cihaz artık ihtiyaç fazlası hâline gelebilir. Öncelik sıralamasının nasıl olması gerektiğini göstermek amacıyla, mevcut bir bina üzerinde hesaplama yapılmıştır. Şekil 1’de gösterilen bina, İtalya’nın kuzeyinde yer almaktadır. Tasarım dış hava sıcaklığı −5 °C, ısıtma sezonu ise 20 °C referans sıcaklığı esas alındığında yaklaşık 2.300 derece-gündür. Bina 1920–1930 yılları arasında inşa edilmiştir. Duvarlar, harç dâhil 26 cm kalınlığında, iki sıra tuğladan oluşmaktadır. Pencereler ahşap doğramalı ve tek camlıdır. Tavan ile çatı arasındaki bölümde, ahşap kirişlere asılmış, yalıtımsız ve hafif bir panel bulunmaktadır. Isıtma sistemi, radyatörler ve oda termostatıyla çalışan geleneksel bir kazandan oluşmaktadır. Binanın en üst katındaki dairede yenileme çalışmaları yürütülmektedir. Tavan üzerinden çatı arasına gerçekleşen yüksek ısı kayıpları nedeniyle dairenin ısıtma yükü yaklaşık 15 kW’tır. Bina ve ısıtma sistemiyle ilgili bazı ayrıntılar Şekil 1 ve Şekil 2’de gösterilmektedir. Döşeme yüksekliğinin sınırlı olması, döşeme kaplamasının düzgün olmaması ve yapının taşıma kapasitesinin yetersizliği nedeniyle düşük sıcaklıklı yerden ısıtma sistemi kurulması mümkün değildir. Yalıtılmamış binaya ısı pompası kurulmaya çalışıldığında, Şekil 3’te gösterildiği gibi yine çok yüksek bir gidiş suyu sıcaklığına ihtiyaç duyulacaktır. Ocak ayında gerekli ortalama gidiş suyu sıcaklığı yaklaşık 70 °C’dir. 100 m² büyüklüğündeki daire için nominal kapasitesi 15 kW olan çok yüksek kapasiteli bir ısı pompası kurulsa ve bu cihazın en soğuk günlerde yeterli konforu sağlayamayacağı kabul edilse bile, mevsimsel COP değeri son derece kötü olacaktır. Bu nedenle, aşamalı ve kapsamlı bir renovasyon planı hazırlanmıştır. Bina, her katın farklı bir malike ait olduğu bir apartman yapısıdır. Malikler arasında ortak bir karar almak zor oldu-
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=