40 TESİSAT • 08 / 2026 TEKNİK OĞULCAN REYHAN Wilo Türkiye Market ve Ürün Uzmanı WILO ILE MEKANIK TESISATLARDA DOĞRU SIRKÜLASYON POMPASI SEÇIMI Mekanik tesisat projelerinde sirkülasyon pompasının doğru seçilmesi; sistemin tasarlanan performansta çalışması, enerji tüketiminin kontrol altında tutulması, işletme maliyetlerinin azaltılması ve kullanıcı konforunun sürdürülebilir biçimde sağlanması açısından kritik öneme sahiptir. Sirkülasyon pompaları, kapalı devre ısıtma ve soğutma sistemlerinde taşıyıcı akışkanın sistem içerisinde dolaşmasını sağlar. Ancak pompa seçimi yalnızca suyun dolaştırılmasına yönelik teknik bir ekipman tercihi olarak değerlendirilmemelidir. Pompanın kapasitesi, sistemin gerçek ihtiyacına göre belirlenmediğinde enerji verimliliği, hidrolik denge ve sistem performansı doğrudan olumsuz etkilenebilir. Gereğinden büyük seçilen bir pompa, ihtiyaçtan fazla debi ve diferansiyel basınç üreterek gereksiz elektrik tüketimine, akış seslerine ve hidrolik problemlere neden olabilir. Yetersiz kapasitede seçilen bir pompa ise sistemin uzak noktalarına yeterli debinin ulaştırılamamasına, ısıtma veya soğutma performansının düşmesine ve kullanıcı konforunun bozulmasına yol açabilir. Pompa seçiminde iki temel parametre dikkate alınır: Sistemin ihtiyaç duyduğu debi (Q) Bu debiyi sağlayabilmek için gerekli basma yüksekliği (H) Bu iki değerin doğru hesaplanması, uygun pompanın seçilmesinin en önemli adımını oluşturur. SIRKÜLASYON POMPASINDA DEBI HESABI Kapalı devre ısıtma ve soğutma sistemlerinde pompa debisi, sistemin ısı yüküne göre belirlenir. Temel hesaplama formülü şöyledir: Q = P / (ρ × c × ΔT) Su kullanılan HVAC sistemlerinde hesaplama pratik olarak aşağıdaki şekilde yapılır: Q (m³/h) = P (kW) / (1.163 × ΔT) Burada P sistemin ısı yükünü, ΔT ise gidiş ve dönüş suyu arasındaki sıcaklık farkını ifade eder. Formüldeki 1.163 katsayısı yalnızca temiz su için geçerlidir. Etilen glikol veya propilen glikol kullanılan sistemlerde debi hesabı, akışkanın yoğunluğu ve özgül ısı kapasitesi dikkate alınarak yapılmalıdır. Örneğin 70/50 °C sıcaklık rejiminde çalışan ve toplam ısı yükü 40 kW olan bir sistemde: Q = 40 / (1.163 × 20) ≈ 1,72 m³/h Bu durumda pompanın yaklaşık 1,7–1,8 m³/h debi sağlayacak şekilde seçilmesi gerekir. Ön seçimde küçük bir emniyet payı bırakılabilse de gereksiz kapasite artışından kaçınılmalıdır. BASMA YÜKSEKLIĞI HESABI Kapalı devre sistemlerde basma yüksekliği bina yüksekliğine göre belirlenmez. Sistem dolu ve havası alınmış durumdayken gidiş ve dönüş hattındaki su sütunları birbirini dengeler ve statik yük sıfır kabul edilir. Pompa yalnızca tesisatın oluşturduğu hidrolik dirençleri yenmek için çalışır. Bu dirençler; Sistem tipi Çalışma rejimi ΔT Klasik radyatör sistemi 90/70 °C 20 K Yoğuşmalı kazanlı radyatör sistemi 70/50 °C 20 K Düşük sıcaklıklı radyatör sistemi 55/45 °C 10 K Yerden ısıtma 40/35 °C veya 35/30 °C 5 K Fan-coil ısıtma 50/40 °C 10 K Fan-coil soğutma 7/12 °C 5 K
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=