Tesisat Dergisi 209. Sayı (Mayıs 2013)

PERSPEKTİF 18 Tesisat Dergisi Sayı 209 - Mayıs 2013 Küreselleşen Enerji ve Türkiye’nin Rolü Prof. Dr. Nilüfer EĞRİCAN egrican@suntekinternational.com Prof. Dr. A. Nilüfer EĞRİCAN SUN TEK International Proje ve Teknoloji Geliştirme Yönetim, Danışmanlık, Eğitim Hizmetleri Sabancı Üniversitesi İstanbul Uluslararası Enerji ve İklim Merkezi ( IICEC )’nin her yıl geleneksel olarak düzenlediği “ IICEC Ulusla- rarası Enerji Forumu ”nun dördüncüsü bu yıl Cumhurbaşkanı Abdullah Gül’ün katılımı ile 10 Mayıs 2013 tarihinde gerçekleştirildi. “ Küreselleşen Enerji ve Türkiye’nin Rolü ” başlıklı foruma yurtdışından birçok üst düzey devlet adamı, enerji sektörünün uluslararası lider kuruluşlarının temsilcileri, önde gelen üni- versitelerin, politika merkezlerinin ve düşünce kuruluşlarının temsilcileri katıldı. Uluslararası enerji piyasalarının tartışıldığı ve yorumlandığı forumun açılış konuşmaları Güler Sabancı, Fatih Birol ve Cumhurbaşkanı Abdullan Gül tarafından yapıldı. Forumda, Uluslararası enerji üretimi ve tüketiminin, gelişmekte olan ülkelere doğru kaydığı, Türkiye’nin küresel enerji orta- mındaki rolünün gittikçe önem kazandığı üzerinde duruldu. Ayrıca önümüzdeki 10 yıl içinde Avrupa’da ve Türkiye’deki mevcut gaz kontratlarının üçte ikisinin biteceğinden dolayı alıcı ülkeler için satıcı ülkelerle yeniden pazarlık masasına oturma şansının doğacağı, özellikle kaya gazı devrimiyle, daha ucuz maliyetli anlaşmalar yapabilme imkanı olacağı belirtil- di. Bu durumun, Türkiye gibi enerjide ithalata bağımlı ülkeler açısından büyük önem taşıdığı çünkü beş yıl içinde yapılacak yeni anlaşma- ların, 30-40 yıl devam edeceği ve bu ülkelerin doğru adımları atması durumunda, hem daha ucuza enerji ithal edecekleri, hem de cari açığa önemli miktarda katkı sağlayacakları üzerinde duruldu. Türkiye’nin hemen yanı başındaki Rusya, Hazar bölgesi, Irak, İran, diğer Ortadoğu ülkeleri ve Doğu Akdeniz’deki doğal gaz rezervlerinin, tüm dünya rezervlerinin yüzde yetmişine karşılık geldiği belirtilerek, daha da önemlisinin bu rezervlerin bir çoğundan elde edilecek petrol ve doğal gaz üretim maliyetinin dünya ortalamalarının çok altında ve dolayısıyla çok ekonomik olduğu vurgulandı. Buna örnek olarak da şu anda Irak’ın kuzeyindeki gazın üre- timmaliyetinin Amerika Birleşik Devletleri’nden bile düşük durumda olduğunun altı çizildi. Türkiye’nin önümüzdeki yıllarda enerji konu- sunda alacağı kararların hem ekonomisinin büyümesine ciddi katkılar yapabileceği, hem de bölgesel arz güvenliği için hayati bir önem arz edebileceği belirtildi Türkiye’nin AB’ye en büyük katkısının enerji alanında olabileceği üzerinde durularak, bu noktanın AB fasıllarında öncelikli ele alınması konusunda dikkat çekildi. Orta vadede hidro karbon kaynaklarının önemine, yenilenebilir enerjiye Ar-Ge desteğinin şart olduğuna deği- nildi. Türkiye’de yerli kaynakların kullanılmasının, dış kaynaklara bağlı yaşamayı azalttığı ve bu doğrultuda yeni projeler geliştirildiği belirtildi. Son dönemde Doğu Akdeniz’de 3 trilyon metreküpü aşkın önemli bir doğalgaz havzasının bulunduğuna dair güçlü bul- gular ortaya çıkmıştır. Bu durum, Doğu Akdeniz’e en uzun kıyısı olan Türkiye’nin enerji coğrafyasındaki yerini daha da önemli hale getirmiştir. Doğu Akdeniz’de tesis edilecek ekonomik işbirliği, bir yandan bölgenin ortak refahına hizmet ederken, diğer yandan bölgedeki siyasi prob- lemlerin çözümüne katkı sağlayacaktır . Bu nedenle bölgedeki enerji kaynaklarıyla ilgili projelerin geliştirilmesi aşamasında Doğu Akdeniz havzasının, Mısır, Lübnan, İsrail, Kıbrıs adasının tümü ve Türkiye’yi kapsayacak şekilde bir bütün olarak değerlendirilmesi gerekir. Büyük rekabetin ekseni olan enerji bölgelerinin merkezinde bulunan Türkiye,Doğu Akdeniz’den çıkacak kaynakların işletilmesi, kendi ihtiyaçları için kullanılması ve boru hatları veya LNG yoluyla uluslararası piyasalara sevki dahil, her türlü yapıcı işbirliğine hazırdır. Türkiye’nin gerek Güney Kıbrıs, gerekse İsrail’le olası projeler üzerinde hazırlıkları başlamıştır. Enerji konularında nesnel, kaliteli politika çalışmaları yapılması, bölge ve dünya için sürdürülebilir bir geleceğe yönelik çözüm- lerin geliştirilmesi ümidiyle…