.., C> C> N Q >, w .., o, >, .. ın "iii eı ., C iö ., "iii ~ Akıllı bina ve sağladıkları Artık kağıttan kurtulmaya başlıyoruz. Mesela hastanelerde filmleri elimize alıp dolaşmaktan, onları muhafaza etmekten kurtuluyoruz. Dosya transferi sayesinde röntgenin, doktorun bilgisayarından doğrudan görülmesini de sağlıyor bu iletişim. Bu arada bina içindeki sistemlere entegre edilmiş yatay düşey taşımalar var. Asansörler özellikle kontrol edilen sistemler. Aynı binadaki değişik şirketler ya da şirketlerin değişik departmanları söz konusu olabilir. Asansörün, o departmanlardaki yoğunluğunu kontrol edip kendi kendini akıllandırması ve belli saatlerde o katlara gelip genellikle o katlarda beklemesi ya da o katlara belli kabinleri tahsis etmesi mümkün olabilir. Mevcut binaların akıllı binalara dönüştürülmesi mümkün mü? Mevcut binaların akıllı binaya dönüşümü mümkün mü diye soracak olursak; evet, mümkün ama çok da zor. Çünkü mevcut binalarda genellikle tesisata ulaşabilmek çok zor oluyor. Yani tesisat bu değişimlere uygun olmuyor. Mevcut binaları etüt edip, belli çözümler oluşturmak lazım. Binalar hep mimarıyla anıldığından mimara ve ayrıca mühendise çok büyük bir sorumluluk düşüyor. Mimarın her şeyden önce akı llı bir bina tasarlarken yatırımcıyı, belliyse kullanıcıları, elektrik tesisat tasarımcısını, mekanik tesisat tasarımcısını, güvenlik tasarımcısını, işletmecisini ve sigortacısını bir araya toplaması gerekiyor. Binanın yatırımcısıyla konuşup kendi tasarımını da düşünerek ortaya koyduğu ana fikri, saydığım bütün bu disiplinlerle paylaşarak, onların görüşlerini alarak bir master plan olarak ortaya çıkarması lazım. Bu master plandan sonra da tekrar yatırımcıya dönüp binasında ne seviyede teknolojik sistemin kullanılacağını, binanın ne derece akıllı hale getirileceğini ve bunun da bedelinin ne olduğunu söyleyerek yatırımcıyı da ikna etmesi ve bilgilendirmesi lazım. Binada başka neler olması lazım? Bizim çoğunlukla karşılaştığımız problemlerdir: Bir binanın kapalı garajının trafik senaryosunun, bina güvenlik senaryosunun, enerji senaryosunun, taşınma ve atık yönetimi senaryosunun olması lazım. Yani pek çok bina bittikten sonra "çıkan çöpleri nereye toplayacağız?" diye düşünülüyor. Binanın işletme senaryosunun olması şart. Başlangıçta işletmecinin en büyük katkısı, özellikle enerji tasarrufuna yönelik saha cihazlarına erişime ve binanın iç akışına yönelik oluyor. Mesela insanların yemekhaneye veya o kampüs içinde varsa büfe, kafeterya ya da bir spor merkezine gidiş sirkülasyonu da hesaplaması ve işletmeci gözüyle bunlara da bakması lazım. 232 Binaların içinde insan yaşayacağı için, o insanın konforuna ve ihtiyaçlarına cevap vermesi önemli. Benim tasarım kriterlerinde şimdiye kadar gördüğüm en önemli noktalardan biri, binanın dış çevre şartlarına, güneşe ve rüzgara göre oturtulmaması ve o binanın içindeki zonlamanın bu güneş ışığına, güneşten gelen ısıya, ya da dışındaki rüzgara göre ayarlanmaması. Planlama konusunda da her grup bir kere kendi yapım metodunu ortaya koyarak, hem tasarıma hem de o malzemenin montajının nasıl yapılacağı konusuna katkıda bulunmalıdır. Akıllı binalarda projeler nasıl yönetiliyor Akıllı bina projeleri karmaşık projelerdir. Projeleri yöneten, binanın bütününe öncelikle geniş bir perspektifle bakmalı. Sistem entegrasyonuna dikkat etmeli, yatırımın geri dönüşünü ve ömrünü hesaba katmalı, bütün diğer ürünlerle birlikte detayları çözmeli ve bütün uzman kadroyu koordine edebilmeli, enerjiyi, bilgi toplamayı, konforu ve güvenl iği ön planda tutmalıdır. Öncelikle binada bir yapım metodunu tespit etmek lazım. Mesela bir binada enerji nerede çok harcanıyorsa enerji kaynaklarının buraya yakın yerleştirilmesi gerek. Yerleştirilecek bütün ekipmanların sesini, titreşi mini hesaba katmak, bina statiğin i göz önüne almak, deprem gibi doğal afetlerdeki davranışlarını çözmek lazım. Ekipmanların bina içinde yatay, düşey taşınmasına bakmak lazım. Sistemlerin ana merkezlerinin yerleşeceği odaları toparlamak, hal cihazlarıyla merkez arasında irtibatlandırılacak güzergahları seçmek ve bu güzergah üstündeki engelleri koordine etmek lazım. Akıllı bina tesisatında karşılaşılan sorunlar Akıllı binanın tesisatında bir çok pro6 karşılaşıyoruz. Öncelikle tasarım projeleri oldukça kötü. Bir kere projeci, binanın master planından, ana fikrininden haberdar değil, binadaki iş akışına, uygulamaya yönelik proje yapmıyor. Disipline edilmemiş bir proje. Mesela elektrikçi veya mekanikçi, ben kendi projemi çizerim, sahada ne yaparlarsa yapsınlar diyor. Genellikle de bu, yüklenicilerin kaba inşaat safhasından sonra devreye girmesi ve kucaklarında doğmuş bir çocukla karşılaşması demek oluyor. Projeler güncel teknolojiye, yönetmelik kanunlarına uygun değil. Bu arada şunu da belirteyim, çok kanun çıkartılıyor. Asansör, yangı n yönetmelikleri çıktı; elektrik tesisat yönetmeliği de yolda. Bir sürü kanun ve yönetmelik çıkartılıyor. Projeler taleplere, bütçeye, esnek kullanıma uygun değil. Teknik şartnamelerden kaynaklanan sorunlar da var. En büyük sorun bir şartname olmaması ve proje yapıld ı ktan sonra teknik şartnamenin raftan indirilip fotokopisinin çekilip o adla çıkmış olması. Oysa her binanın bileşenlerinden dolayı kendine has bir karakteristiği var. Dolayısıyla akıllı bir binanı n, sistemlerinin birbiriyle entegre olabileceği bir bina olması gerektiğini söylüyoruz. Ama teknik şartnamede yapılan tariflerin ve seçilen markaların, birbirine ters olduğu vakalar da olabiliyor. Akıllı bina ve devlet Akıllı bina ve bina teknolojileriyle ilgili devletin çok önemli problemleri var. Kanun ve yönetmeliklerin hazırlanmasında son derece gecikiliyor. Değişen şartlara göre revize edilmiyor. Devlet i letişime de geçmiyor. En azından, İnternet ortamında, hazı rladığı kanun ve yönetmelikleri ve uygulamaya dönük problemler konusunda tüm kesimlerin, mühendislerin, mimarların bireysel olarak sesini dinlemiyor, tartışmaya açmıyor, hazırladığı yönetmeliklerin arkasında durmuy_or. Kendi devlet zorunu da kullanmıyor. Prôje yönetimi olsun, bina işletmecileri olsun, bunlar da tıpkı şartnameler gibi biraz raftan çıkartılıp getirilmiş insanlar. Bunların da sertifikaları, geçtikleri aşamalar hiç bir şekilde bu bina konseptine uymuyor. Devletin bir an önce buna el koyup, proje yönetiminde çalışan insanları sertifikalandırması, lisanslandırması, imza yetkilerini katagorize etmesi lazım .
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=