48 TESİSAT • Kasım / 2026 ASHRAE Standard 90.4-22 Veri Merkezleri için Enerji Standardı, enerjiyi esas almaktadır. Bu standart, kabin yapısı havayla soğutmaya göre tasarlanmış tesislerde minimum kabul edilebilir altyapı enerji verimliliğini belirler. Isısının %100’ünün veri merkezinin havası tarafından atıldığını varsaymaktadır. Su soğutmalı kabinlerle, hava soğutmalı kabinlerin yapısı ve kullandıkları enerji farklıdır. Karşılaştırmada PUE esas alınırsa yanlış olur. Çünkü PUE tanımında kesrin böleninde kabinin güç değeri yer almaktadır. Hâlbuki su ile soğutma yapan kabinlerde güç ihtiyacı daha düşüktür. Çoğu durumda, hava soğutmalı sunuculardan sıvı soğutmalı sunuculara geçiş, veri merkezi tesislerinin enerji tüketimini azaltacaktır. Ancak bu azalmayı, geleneksel PUE ölçütü kullanılarak ölçmek zordur. Bu nedenle yeni bir PUE tanımı getirilmelidir. Ancak bu standardın kapsam ve amacı genişletilerek, çevreyi ve sürdürülebilirliği dikkate almak üzere, veri merkezlerinin enerji verimliliğini, kuruluşun karbonsuzlaştırma taahhüdüyle dengelemeyi içerecek şekilde genişletilmek durumundadır. Su tüketimi de değerlendirmeye dâhil edilmelidir. Bu nedenle, su-enerji ilişkisinin net bir şekilde anlaşılması kritik önem taşımaktadır. SONUÇ Yeni veri merkezleri müthiş enerji tüketiyorlar. Bu tüketimin aynı zamanda küresel ısınmaya da çok olumsuz bir etkisi olacak. Konunun en az enerji kadar önemli bir başka yönü ise su tüketimiyle ilgili. Kabinlerde ortaya çıkan ısının dışarı atılması (yani soğutma) için yeni veri merkezlerinde çok fazla su kullanılıyor. Küresel ısınmaya bağlı giderek azalan su kaynakları için büyük bir tehdit oluşturuyorlar. Bu sistemlerin kesintisiz çalışma ihtiyacı var. Beslenen elektrik ve su kesintiye uğramamalıdır. Bundan bize ne diyemeyiz. Bu bir pazar oluşturuyor. Yatırımcı “Data Center” kuruyor ve bunu şirketlere kiralıyor veya satıyor. Yabancı büyük şirketler de artık bu tesislerini; daha kârlı, daha ucuz ve kuruluşlarına direnç olmayan bölgelere kaydırıyor. Yarın, tarım topraklarımızı maden şirketlerine açtığımız gibi, kıt su kaynaklarımızı ve enerji kaynaklarımızı da bu bilişim şirketlerine açacağız. Büyük veri merkezleri kırsal alanlara kayıyor. Daha küçük nüfuslar, genellikle daha düşük vergi ve daha az devlet denetimi anlamına geliyor. Burada enerji ve su kaynaklarının sürdürülebilir kullanımı ve paylaşımı konusuna özellikle dikkat etmek gerekmektedir. Hem enerji hem de su kaynaklarımız sonludur. Giderek artan veri merkezleri, su ve enerji tüketimini sonuçta başkalarının payından alacaktır. Bu sistemlerin çok güçlü oldukları dikkate alınırsa, istedikleri payı bir biçimde alabilecekleri açıktır. Sonuçta bu pay sizden bizden alınacaktır, yani onlar daha fazla kullanırken biz tüketimimizi mecburen azaltacağız. Halktan yana bir politika oluştururken bunu göz ardı edemeyiz, etmemeliyiz. Bu yatırımların engellenmesi bir çözüm olabilir mi? Elbette bu bir çözüm değil. Çözüm konunun farkında olmak ve buna göre insanları yok saymadan, en uygun politika, strateji ve teknoloji geliştirmek, dengeyi gözetmektir. n MAKALE 1. Türk Tesisat Mühendisleri Derneği (TTMD). 17. Uluslararası HVAC+R Teknoloji Sempozyumu. “Veri Merkezleri Paneli”. Nisan 2026 2. Data Centers and the Water-Energy Nexus Part 1. Davıd Quırk. ASHRAE Journal. June 2026. 3. Data Centers and the Water-Energy Nexus Part 2. Davıd Quırk. ASHRAE Journal. July 2026. 4. Data Center Power Availability: Roadblock or Disruptive Opportunity? DAVID QUIRK. ASHRAE J.. April 2026 5. Energy Efficiency Of Liquid-Cooled Data Centers. Dustın Demetrıou. ASHRAE Journal. March 2025 6. Solving Cooling Problems in Today’s Power-Dense Data Centers. JEFF GRAU. ASHRAE Journal. October 2025 7. What Does Sustainable Data Center Development Look Like? Chicago Working Group Makes Recommendations. Andrew Montequin. August 13. 2026 8. Massive data center buildout poses latest inflation threat for consumers. Economy Jul 14. 2026 9. Opposition to data center construction is rising sharply. Susan Phillips. August 14. 2026 10. US data center electricity use could more than double by 2030: report. Robert Walton. July 21. 2026 11. A growing political reckoning is coming for data centers. POLITICO Poll 12. Existing power grids draw data centers to cities. study finds. Alexander Pol 13. Politics & Policy. Khanna to introduce ‘Data Center Bill of Rights’ as fight over AI power plants heats up. 14. AI data centers use far more water than most tech giants report. Christopher Mims 15. Aquifer ‘thermal batteries’ may cut AI data center cooling demand and save water. Lois Yoksoulian 16. We mapped rural data center development — and opposition. Here’s what we found. Julia Tilton. Sarah Melotte. June 30. 2026 KAYNAKLAR
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=