39 TESİSAT • Kasım / 2026 ÇEVİRİ Bu tablo, binanın yalıtımının tamamen iyileştirilmesinin ardından, mevcut ısıtma elemanları değiştirilmeden bile ocak ayında gerekli olan gidiş suyu sıcaklığının yalnızca 32°C olduğunu göstermektedir. Kazan kullanılmaya devam edilse bile binanın tamamen yalıtılması, enerji ihtiyacını ve dolayısıyla fosil yakıt tüketimini altı kat azaltacaktır. Bu tür sonuçlarla sıkça karşılaşılmaktadır: • Yalıtımsız bir binaya, radyatörler korunarak ısı pompası kurulması; çok büyük kapasiteli bir cihaz ihtiyacına, soğuk günlerde konfor koşullarının sağlanamaması riskine ve yüksek gidiş suyu sıcaklığı nedeniyle düşük COP değerine yol açar. • Çatının ve kolay erişilebilen diğer duvarların yalıtılması, ısı pompası kullanımı için optimum olmasa da kabul edilebilir koşullar sağlar. • Binanın yalıtımının tamamlanması, ısıtma elemanları ve dağıtım şebekesi değiştirilmeden düşük sıcaklıkta çalışmayı ve daha küçük kapasiteli bir ısı pompası kurulmasını mümkün kılar. SONUÇ Mantıksal sonuç, doğru uygulama sıralamasının şu şekilde olması gerektiğidir: • Önce binaların yalıtılması, • Ardından ısı pompalarının kurulması. Bu yaklaşım, fosil yakıt tüketiminin hemen azaltılmasını sağlarken renovasyonun toplam maliyetini de düşürecektir. Geçmişte ısıtma sistemlerinin iyileştirilmesi için pek çok çalışma yapıldı. Geleneksel kazanlar, yoğuşmalı gaz kazanlarıyla değiştirildi; termostatik radyatör vanaları (TRV) gibi uygulamalarla oda sıcaklığının kontrolü iyileştirildi. Kolay uygulanabilen ve ekonomik açıdan avantajlı iyileştirmelerin büyük bölümü gerçekleştirildi ve bu sürecin sonuna yaklaşıldı. Şimdi ise daha zorlu iyileştirmelerin zamanı geldi: Bina kabuğunun yalıtılması ve ısı pompası teknolojisine geçiş. Ancak bu çalışmaların doğru sırayla yapılması gerekiyor. • Öncelikle bina kabuğu yalıtılarak enerji ihtiyacı azaltılmalıdır. Bunun yan etkileri de oldukça olumludur. Mevcut ısıtma elemanları korunsa bile daha düşük gidiş suyu sıcaklıklarıyla çalışmak mümkün olur. Isı pompası kapasitesi önemli ölçüde küçülür ve binanın iç ortam konforu artar. Bunun nedeni, duvarların iç yüzey sıcaklığının yükselmesi, hissedilen ortam sıcaklığının artması ve iç ortam sıcaklığının daha kararlı hâle gelmesidir. • Ardından küçük kapasiteli bir ısı pompası kurulmalıdır. Bunun tersini yapmak, yani yalıtımsız binalara ısı pompası kurmak, pek çok soruna neden olur: • Isıtma elemanlarının değiştirilmesi zorunluluğu veya çok düşük performans (COP), • Büyük ve pahalı bir ısı pompası ile yüksek kapasiteli bir elektrik bağlantısı ihtiyacı, • İç ortam konforunda iyileşme sağlanamaması, • Aşırı soğuk koşullarda iç ortam sıcaklığının yetersiz kalması riski, • Fosil yakıt kaynaklı emisyonlarda sınırlı azalma, • Elektrik şebekesi üzerinde yüksek yük oluşması. Her bina için doğru uygulama sıralaması, binaya özgü Bina Renovasyon Pasaportu kapsamında ayrıntılı olarak belirlenmelidir. Isı pompası pazarında bir duraklama yaşanması şaşırtıcı değildir. Pazar, çok sayıda teşvikle büyümeye başladı. İtalya’da birkaç yıl boyunca %110 gibi akıl dışı ve sürdürülemez bir teşvik oranı bile uygulandı. Bu dönemde, dönüşümü kolay olan pek çok bina henüz iyileştirilmemişti. Bugün ise teşvikler genel olarak azaltıldı. İnsanlar, ısı pompalarının işletme maliyetlerinin kazanlarla benzer seviyelerde olabildiğini anlamaya başlıyor ve dönüşümü kolay binaların sayısı giderek azalıyor. Artık sıra, radyatörlü ve yalıtımsız binalara geldi. Bu binalarda ısı pompasına geçişten önce bina kabuğunun yalıtılması gerekiyor. Dekarbonizasyon sürecinin yavaşlaması da beklenmedik bir durum değil. Önerilen dekarbonizasyon hızı, genel olarak sürdürülebilir görünmüyor. Avrupa’daki binaların %20’sinin hâlihazırda sıfır emisyon düzeyinde olduğunu varsaysak bile mevcut binaların yeni binaların seviyesine ulaşacak şekilde kapsamlı bir renovasyondan geçirilmesi için her yıl toplam bina stokunun %4’ünün yenilenmesi gerekiyor. Bu hız gerçekçi ve sürdürülebilir değil. Çünkü yeterli iş gücüne, malzemeye ve finansmana sahip değiliz. Kolay çözümler zaten büyük ölçüde uygulandı. Şimdi işin maliyetli kısmına, yani bina kabuğunun yalıtılmasına ve ısı pompalarına geçişe gelindi. Bu dönüşümün yarattığı yükün karşılanması zaman alacaktır. İzlenecek yön konusunda şüphe yok; ancak uygulama takviminin yeniden değerlendirilmesi ve gerçekçi bir hâle getirilmesi gerekiyor.n
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=