33 TESİSAT • Kasım / 2026 ÇEVİRİ kapasitesidir. Bize pek çok işi yaptıracak enerjimiz olmasaydı, her gün soframıza yiyecek koyabilmek için gün boyunca kendi toprağımızı sürmek zorunda kalırdık. Burada özellikle “bulunabilirlik” kavramının altını çizmek gerekir. Çünkü belirli bir miktarda enerjiye, örneğin kWh veya joule cinsinden bir enerji miktarına sahip olmak tek başına yeterli değildir. İhtiyaç duyulan enerjinin: • Doğru türde olması gerekir: Örneğin mekanik enerji, elektrik enerjisi, ısı veya belirli bir sıcaklıktaki kaynaktan ısı çekilmesi. • Doğru zamanda mevcut olması gerekir: Aksi takdirde enerjinin depolanması gerekir. • Doğru yerde bulunması gerekir: Aksi takdirde enerjinin taşınması gerekir. Mevcut enerji dağıtım sistemimiz o kadar güvenilir çalışmaktadır ki bir düğmeye bastığımızda ışığın yanacağından veya bir motorun çalışmaya başlayacağından emin oluruz. Bu nedenle enerjinin ihtiyaç duyulan zamanda ve yerde bulunmasının önemini çoğu zaman göz ardı ederiz. Avrupa Birliği, Yeşil Mutabakat (Green Deal) kapsamında 2050 yılına kadar fosil yakıtları tamamen aşamalı olarak devre dışı bırakmayı hedeflemektedir. Bu hedefin enerji kaynakları ve enerji taşıyıcıları üzerinde önemli sonuçları olacaktır. Tablo 1, mevcut enerji kaynaklarını, bu kaynakların bulunabilirliğini ve karbonsuzlaşmanın etkilerini göstermektedir. Bu süreçte doğal gaz, petrol ve kömürden oluşan ilk üç enerji kaynağının sistemden çıkarılması öngörülmektedir. Küresel açıdan bakıldığında, fosil enerji kaynaklarını devre dışı bıraktığımızda geriye şu kaynaklar kalmaktadır: • Nükleer enerji • Hidroelektrik enerji • Fotovoltaik güneş enerjisi • Rüzgâr enerjisi • Biyokütle ve biyogaz Biyokütle ve biyogazın sınırlı miktarlarda bulunması, fotovoltaik güneş ve rüzgâr enerjisinin ise yalnızca belirli zamanlarda kullanılabilir olması göz önüne alındığında, bu dönüşümün nükleer enerji kapasitesi yüksek ve nüfusu yoğun ülkelerde (örneğin Fransa) veya hidroelektrik enerTABLO 1. Enerji Kaynakları ve Karbonsuzlaşmanın Etkisi Kaynak Kullanılabilirlik Özellikler Öngörü Durum Doğal gaz Yüksek Boru hattı taşımacılığı tedarik seçeneklerini sınırlar. Kullanımı kolay. Dismissed Devre Dışı Bırakıldı Petrol Yüksek Taşımacılık tedarikçi seçimine olanak tanır. Depolaması kolay. Dismissed Devre Dışı Bırakıldı Kömür Yüksek Emisyonlar yalnızca büyük tesislerde kontrol edilebilir. Dismissed Devre Dışı Bırakıldı Hidroelektrik Yüksek İlginç sahalar hâlihazırda işletiliyor. Stable Kararlı Nükleer Yüksek Halkın kabulü sorunları. ? ? Biyokütle ve biyogaz Yüksek Sınırlı miktarlar. Biyogaz için merkezi üretim tesisleri. Increase Artış Güneş ısıl Düşük Yerinde üretim mümkün. Gündüz ve yaz mevsiminde kullanılabilirlik. Stable Kararlı Güneş fotovoltaik Yerinde üretim mümkün. Açık gündüz ve yaz mevsimi kullanılabilirliği. Yerinde üretim mümkün. Net gündüz ve yaz mevsiminde kullanılabilirlik. Growth Büyüme Rüzgâr gücü Yerel iklim koşullarına bağlı Yerel iklim koşullarına bağlı Growth Büyüme Jeotermal enerji Yerel jeolojiye bağlı. Sınırlı miktar. Yerel jeolojiye bağlı. Sınırlı miktar. Stable Kararlı
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=