38 TESİSAT • 05 / 2026 PUSULA LEVENT TAŞKIN Yönetim Danışmanı gerçekten çalışanını cesaretlendirir ve ona özgüven aşılar. Bu nedenle onun inisiyatif kullanmasına rehberlik eder ve sorumluluğu alır. Bu olması gereken çok güzel bir harekettir. Ama bazı yöneticiler ise kaypaktır ve güven vermez. Çalışanı inisiyatif kullandı ve yanlış oldu veya sonuca katkısı olmadıysa ve sorun devam ediyorsa hemen başlar çalışanına baskı yapmaya: “Neden yöneticine sormadın?”, “İyi de sen burada ki hatayı göremiyor musun? Hiç mi beni izlemedin, ben sana böyle mi dedim”. Oluşan olumsuz sonuçtan kendini sıyırır ve çalışanı kurban rolüne sokar. Bu da çalışan için bir tecrübedir. böylece asla yöneticisine güvenmemeyi öğrenir. Başka bir şey daha öğrenir: Bir daha sormadan asla iş yapmaz ya da sorumluluk almaz. Gerek çalışan gözüyle gerekse yönetici gözüyle bakıldığında inisiyatif kullanmak konusunda oluşan şikayetlerin nedeni iki temel konuya odaklanmaktadır: Yöneticilerin çalışanlara yeterince sorumluluk almalarını teşvik etmemeleri ve onların arkasında duracaklarını ifade edip göstermemeleridir. Bunda yöneticinin mikro yönetim gibi her işe dahil olup, her aşamada işin içerisine girip bilgi sahibi olarak iş yapma biçimi ile çalışanlarına güvenmeme, yüksek ego ve aşırıcı kontrolcülük gibi kötü bir yönetim tarzının etkisi olabilir. Çalışanına yetki verdiği kısımları net olarak tanımlayan, kontrol kriterlerini belirleyen, çalışanını yol gösterip karar alma ve sorumluluk alma becerileri için yüreklendiren, çalışan hata yaptığında arkasında duran ve ona özgüven aşılayan yöneticilere sahip çalışanlar kolayca inisiyatif alırlar. Çalışanın inisiyatif almakla, sorumluluk almak arasındaki farkı bilmemesi en önemli etkendir. Çalışanın bildiği bilmediği, analiz yapıp yapamadığı, yetkisini aşıp aşmadığını kontrol etmediği her konuda inisiyatif kullanmaya çalışması hatayı beraberinde getirir. Burada önemli olan şey iş tanımınıza, yetkinize ve işin akışına uyan durumlarda eyleme geçerek inisiyatif kullanmaktır. Ancak daha da önemlisi, çalışan inisiyatif kullanırken şunu çok iyi bilmelidir ki, işin sonucuna ait tüm sorumluluk kendisine ait olacaktır. Bu sorumluluğu da üstlenmeyi kabul ettiğinin bilincinde olmalıdır. İnisiyatif kullanmak, sonucuna ait sorumluluğu üstlenmek ve kabul etmektir. Yetkiniz ve görev tanımınızın çok dışında inisiyatif kullandığınızda aldığınız sorumluluk hem sizin hem de sonuçtan etkilenecek kişiler için büyük risk taşıyabilir. Yetkiniz dışında sorumluluk aldığınızda sonuç başarılı ise size takdir gelebilir. Bazen başarılı sonuç alsanız da yetki aşımı için onay almadığınız veya yöneticinize bilgi vermediğiniz için ihtar veya uyarı da gelebilir. Ancak, yetkiniz dışında sorumluluk alıp inisiyatif kullandığınız bir iş olumsuz sonuçlanırsa, o zaman her konuda sıkıntınız olacaktır ve konuya bağlı olarak iş akdinizin sona ermesine kadar giden süreçler yaşayabileceksiniz. Bunun bilincinde olmalısınız. Bu nedenle inisiyatif kullanırken İş arkadaşlarımızın birçoğu iş yerindeki sorumluluk, yetki, görev tanımı gibi konularda şikâyet ederler. Bu konularda netlik olmadığı ve çoğu zaman karar alınamadığını veya karar veremediklerini iletirler. İnisiyatif kullanmaktan çekindiklerini veya inisiyatif kullandıklarında nasıl bir tepki alacaklarını bimediklerini, yönetime güven duymadıklarını belirtirler. Oysa iş yerindeki güvensizlik ve yöneticinin tarzı gereği çalışanlar inisiyatif aldığında olası bir sorunda işinden olabileceği korkusu, üstlerinden azar işitme korkusu, çalışma ortamında başarısız olarak algılanma korkusu ya da tepki görme korkusu yaşamaktadır. Bunun aksine yöneticiler de çalışanlarının yeterince inisiyatif alamadıklarını, her işi kendilerine sorduklarını ve işleri kendilerinin takip edip sonuçlandırmaktan yorulduklarını ifade ederler. Bu düşünceyle şirketlerde yöneticiler “neden inisiyatif kullanmıyorsun?” derler. Bu konuda belli belirsiz sitem ederler. Birçok yönetici İNISIYATIF KULLANMAK ILE SORUMLULUK ALMAK ARASINDAKI İNCE ÇIZGI
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=