45 TESİSAT • 02 / 2026 MAKALE ve contalı salmastrası olan ürünlerde suyun açılması ve kapanması daha yavaş hareketlerle meydana geldiği için su koçu darbesi oluşumu da çok daha az seviyelerdedir. (Şekil 3) Tek kollu aç kapa armatürlerde kullanılan kartuşun imalat kalitesi de önemli bir noktadır. Zira bazı firmalar kartuşun içerisinde yer alan seramik disklerin formlarını özel olarak dizayn ederek su akışının kesilmesini biraz daha tedrici olarak meydana gelmesini ve dolayısı ile su koçu darbesinin bir nebze de olsa azalmasını sağlamaktadırlar. Bugün su armatürlerinin debi ve akustik ( gürültü ) ölçüm testlerinin 3 bar basınçta yapılması hususu TS EN 200 ve TS EN 817 AB standardının ortak maddesidir. Suyun tabi olduğu hidrolik prensiplerin bir gereği olarak su armatürünün içerisinden geçen suyun miktarı ve hızı arttıkça gürültü seviyesi de yükselmektedir. Suyun miktarı ve hızının artışı da tesisat basıncı ile doğrudan ilişkilidir. Yani basınç arttıkça gürültü seviyesi de artmaktadır. Burada bir noktayı daha netleştirmekte fayda vardır. 2000 yılından itibaren ülkemizde de yürürlüğe giren AB standartlarında ( EN ) su armatürlerinin çalışma aralığı her ne kadar 0 ila 10 bar olarak belirtilmişse de 5 bar üzerindeki basınç değerleri sadece arızi durumlar için geçerli olarak belirtilmektedir ve 5 bar üzeri basınç bölgesi sürekli olarak kullanılmamalıdır. 5 bar üzeri basıncın kullanım noktasında sürekli olarak mevcut olması hem gürültü seviyesinin artmasına yol açacak ve uzun vadede başta su armatürü olmak üzere su ile çalışan bütün cihazlarda arızalara yol açacaktır. Unutulmamalıdır ki AB standartları nominal çalışma ve test basıncı olarak 3 bar değerini vermektedir. Öte yandan ürünün yapısının da gürültü seviyesi üzerinde büyük etkisi vardır. Lavabo ve mutfak armatürlerinde gürültü seviyeleri genellikle 0-30 dB aralığında ölçülürken banyo armatürlerindeki gürültü seviyeleri 0 ila 45 dB aralığında olup rahatlıkla 30 dB üzeri değerlere çıkabilmektedir. Konuya duyarlı üretici firmalar yaptıkları özel çalışmalar ve bunlara bağlı uygulamalar ile daha düşük gürültü seviyelerine sahip ürünler üretmektedirler. Üretici firmaların yaptığı yukarıda belirtilen özel çalışmalar ile lavabo ve mutfak armatürlerinde 20 dB altında, banyo armatürleri de 30 dB altında gürültü üretecek şekilde ürünler üretilebilmektedir. Gerek TS EN 200( çift volanlı armatürler) ve gerekse de TS EN 817 ( tek kollu armatürler) sayılı AB standartlarında su armatürlerinin gürültü seviyesinin ölçümü için EN ISO 3822 sayılı standarda atıf yapılmaktadır. Bu standart ise, gürültü ölçümü için bir sessiz oda inşası ve bu oda duvarına sabitlenmiş bir boru tesisatından oluşan bir laboratuvar gerekliliğinden bahseder. Bilahare sessiz oda içerisinde yer alan bir mikrofon vasıtası ile su armatüründen boruya ve oradan da sessiz odaya yansıyan gürültü ölçülür. Ölçüm sonucuna göre su armatürlerinin gürültü seviyeleri belirlenerek ürün üzerine markalama yolu ile yazılır. Gerek EN200 ve EN817 standartlarında ve gerekse de EN1112( duş sistemleri) ; EN14055 ( gömme rezervuar) , vb gibi diğer ürünlerle ilgili standartlarda ürünler gürültü açısından üç sınıfta tasnif edilmektedir. Grup 1… gürültü seviyesi 0-20 dB olanlar Grup2….gürültü seviyesi 20-30 dB olanlar Gürültü seviyesi 30 dB üzeri olan ürünler sınıf dışı ürünler olarak tanımlanmıştır. AB ile uyum çalışmaları çerçevesinde zorunlu standart uygulaması kalkmış olduğu için bu konuda firmalar kendi kalite politikalarına göre pozisyon almaktadırlar. Öte yandan su armatürü içerisinde oluşan gürültüyü önlemek kadar , oluşan gürültünün yayılmasını da önlemek dikkat edilmesi gereken önemli bir diğer konudur. Zira su armatürü içerisinde oluşan gürültü, bir taraftan bulunduğu ortama yayılırken bir taraftan da bağlı olduğu tesisat boruları vasıtası ile duvarlara ve oradan da komşu mekanlara yayılmaktadır. Bu konu mekanik tesisat konusu Seramik diskli kartuş Contalı salmastra grubu Seramik diskli salmastra grubu Şekil 3
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=