44 TESİSAT • 02/ 2026 bağlantı noktalarına ulaşan su, su armatürünün gövdesi ve komponentleri içerisindeki akışı esnasında çeşitli dönme, çarpma ve sürtünme olaylarına maruz kalır. Bütün bu olaylar ise suyun laminer akışını bozarak türbülanslı bir akışa sebep olur. Oluşan bu türbülans da gürültünün ortaya çıkmasına yol açar. Oluşacak gürültü seviyesinin daha az olması için ürün gövdesi tasarım aşamasında iyi tasarlanmalı ve üründe kullanılan komponentler iyi seçilmelidir. - Eksantrik dirsekler ( banyo armatürleri) - Kartuş - Su akış düzenleyici (Perlatör) - Su bağlantısı sağlayan esnek hortumlar ( lavabo ve mutfak armatürleri) - Gövde tasarımı/su dönüş açıları ve sayıları - Gövde imalat teknikleri Zira suyun akışı esnasında armatür içerisindeki sürtünme ve çarpma olayları sebebi ile suyun içerisinde türbülans oluşmakta, buna bağlı olarak da titreşimler ve gürültü meydana gelmekte ve oluşan bu gürültü boru tesisatı ve duvarlar vasıtası ile ortama iletilmektedir Aşağıda Şekil 1 de görüleceği üzere bir banyo armatürü içerisinde hareket eden su, ürünün tasarımına bağlı olarak 7-8 defa 90 °lik dönüşler yapmaktadır. Bu dönüşlerin her birisinde oluşan türbülans gürültüye yol açmaktadır. Bunların yanı sıra eğer gövde iç yüzeyleri pürüzlü bir yapıda ise , makine ile işlem esnasında gövde içerisinde belirli noktalarda çapaklar oluşmuş ise bu faktörler gürültü seviyesini daha da yükseltecektir. Ürün içerisinde bulunan eksantrik dirsekler, kartuş, yön değiştirici, vb komponentlerin tasarımı ve üretim kalitesi de bu oluşumu etkileyen diğer faktörlerdir. Şekil 2'de görüleceği üzere lavabo armatürlerinde suyun gövde içerisindeki dönüş sayıları nispeten daha az olmakla birlikte bu ürünlerde de suyun daha dar kesitler içerisinden geçmesi çeperler ile olan sürtünmeyi artırmaktadır. Hem suyun gövde içerisindeki dönüşleri ve hem de sürtünmeler dolayısı ile de istenmeyen bir gürültü oluşmaktadır. Su armatüründen kaynaklanan gürültünün azaltılması için su armatürünün üretiminde belirli hidrolik prensipler dikkate alınmalıdır. Bu maksada uygun olarak su armatürü gövdesi ve bileşenleri içerisindeki keskin dönüş noktalarının sayısı azaltılmalı veya gövde iç yapısı daha yumuşak dönüşler yapacak şekilde tasarlanmalı, iç yüzeylerin pürüzlülüğü azaltılmalı, türbülans oluşturacak gereksiz iç boşluklardan kaçınılmalı, suyun aktığı kesit alanlarında ani ve büyük değişiklikler meydana gelmemesine , kesitlerin kademeli olarak değişmesine dikkat edilmelidir. Gürültü önleme açısından dikkat edilmesi gereken bir diğer nokta da ürünün sahip olduğu formdur. Zira keskin hatlara sahip olarak dizayn edilen ürünün gövdesinin iç yapısı da dış hatlarına paralel olarak keskin hatlardan oluşacak, bu da suyun gövde içerisinde ani dönüşlerine ve gürültü oluşturmasına yol açacaktır. Bir diğer gürültü noktası ise borulu ürünlerdeki boru bağlantı noktalarıdır. Gövde ile boruyu birbirine bağlamak maksadıyla kullanılan ara nipelin sahip olduğu form gürültü oluşumu açısından önemlidir. Nipelin su giriş ve su çıkış taraflarına uygun açılar verilerek bu noktalarda türbülans meydana gelmesi önlenmelidir. 1990 lı yıllardan sonra aç kapa su armatürlerinin kullanımının gittikçe yaygınlaşması kullanım kolaylığını arttırırken maalesef gürültü seviyelerinin de artmasına yol açmıştır. Zira aç kapa su armatürlerinde suyun kapanması aniden yapılmakta ve su akışının bu şekilde aniden durdurulması ise tesisat borularında geriye doğru bir su koçu darbesi meydana gelmesine yol açmaktadır. Çift volanlı Şekil 1 Şekil 2 MAKALE
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=