Tesisat Dergisi 279. Sayı (Mart 2019)

68 Tesisat / Mart 2019 tesisat.com.tr 1.5. Maliyetler GIS hücrelerinin ilk kurulum maliyetleri AIS’e göre ortalama %50 daha fazla olmaktadır. Bununla birlikte gerilim ve kısa-devre değerlerine göre bu oran değişebilmektedir. Hücre maliyet- lerindeki yüksekliğe karşın elektrik odası boyut- larındaki küçülme şehir merkezleri gibi yüksek maliyetli arazilerde önemli tasarruf sağlar. GIS hücrelerinin ilk kurulum sırasındaki mon- taj ve devreye alınması, hassasiyetleri ve daha fazla uzmanlık istemesi sebebi ile AIS hücrelere göre daha maliyetli ve uzun süreli olmaktadır. Özel kablo başlıkları kullanılması zorunluluğu da montaj maliyetlerini önemli oranda artırır. Yedek parça ile sonradan eklenecek ilave panoların maliyeti de GIS hücreler için daha fazladır. Elektrik odası GIS’e göre yapıldığında küçük olacağından tesisi yenilerken yine GIS kullanılması zorunlu olacaktır. Buna karşın, GIS hücreler, toz, nem gibi kötü ortamlardan çok daha az etkilendiklerinden bakımmasrafları ve arıza sayıları daha düşüktür. Bu sebeple işletme masrafları düşük olmaktadır. AIS hücrelerin kurulum maliyetleri düşük olmalarına karşın daha fazla bakım gerektirdikle- rinden işletme maliyetleri daha pahalı olmaktadır. 2. SONUÇ Seçimi yapmadan önce neye daha çok ihtiyacımızın olduğuna karar vermek gerekir. Yapacağımız tesisin yer kısıtlaması en önemli kriter ise ve bu tesisin yerleşimi AIS hücreler ile sağlanamıyor ise ki bu birkaç üretici ile teyid edilmeli, GIS tek seçenek olabilir. Genellikle rüzgar santralleri gibi yüksek tesislerde havanın izolasyon seviyesi düştüğün- den özellikle 2000 mt üzerinde GIS kullanılması gerekir. AIS kullanımında ise izolasyon seviyeleri kontrol edilmeli ek önlemler alınmalıdır. Çok tozlu ya da H2S gibi aşındırıcı gazların olduğu işletmelerde elektrik odasının bu yan etkilerden izole edilememesi durumunda GIS kullanılması arıza ve bakım periyodlarını uza- tacaktır. Bunların haricindeki durumlarda gerek kuru- lum maliyeti gerekse işletme kolaylığı açısından AIS hücreler daha doğru seçenek olarak dur- maktadır. n Şekil 13. GIS için çift bara çözümünde kullanılan anlatım. Şekil 14. GIS çift bara çözümü Şekil 15. Genellikle 24kV seviyesine kadar kullanılan AIS çift bara çözümü Şekil 16. Genellikle 36kV seviyeside kullanılan AIS çift bara çözümü TEKNİK