Tesisat Dergisi 279. Sayı (Mart 2019)

64 Tesisat / Mart 2019 tesisat.com.tr sayesinde teknoloji en üst seviyeye çıkmıştır. GIS tesisler de gerilim seviyeleri çok yukarılara çıkarılmıştır. Özellikle yüksek gerilim mobil tesisler için GIS tek çözüm olmuştur. 1.1. Montaj ve Devreye Alma GIS panoların montaj yüzeyi çok daha pürüzsüz ve eğimsiz olmalıdır. Zemin töleransı +/- %1’i aşmamalıdır. Hücreleri montaj alanına taşımak ve yerleştirmek için uzmanları tarafından çok hassas işçilik yapılması gerekir. Tüm gaz tankları ayrıntılı şekilde kontrol edilmeli, gerekmesi durumunda ilave gaz basılmalıdır. SF6 gazının temini ve bu gazın panoların içerisine basılması özel izin ve prosedürlere sahiptir. GIS için gerek montaj ya da süpervizörlük gerekse devreye alma sırasında mutlaka üretici firmanın uzmanlarının bulunması gerekir. 1.2. Bakım – Onarım GIS hücrelerin bakım ve onarımı için de montaj ve devreye almaya benzer olarak üretici firma uzmanlarına gerek olacaktır. Hatta bazı müdahaleler için üretici fabrikadan ilgili ve yetkili kişilerin gelmesi gerekir ki bu hem süre hem de ciddi maliyet kaybı anlamına gelebilir. GIS hücrelerin primer kısımlarının büyük çoğunluğu kapalı ve gaz içerisinde olduğundan aşındırıcı, nemli ya da tozlu ortamlara karşı dayanıklıdır. Yükseklere çıkıldığında hava yoğunluğunun azalmasına bağlı olarak oluşan izolasyon sevi- yesinin düşmesinden çok daha az etkilenirler. Bu sebeple özellikle yükseklerde ve çok tozlu ortamlarla genellikle GIS hücreler kullanılır. Bununla birlikte özel aparatlar içeren kablo ya da ana bara bağlantılarının düzgün yapılmaması, GIS hücrelerde ciddi sıkıntılar çıkarmaktadır. GIS’ler için yapılan kablo başlıkları hem çok özel hem de oldukça maliyetlidir ve mutlaka yedek bulundurulmalıdır. Hücreler dar olduğundan kablo bağlantı- larının yapılması daha zordur. Kesici sabit olduğundan bakım ya da onarım sebebi ile kolayca çıkarılamaz. Servis sürekliliği LSC-2A’dır. Ana bara ya kablo bağlantı-ekipman bölümüne ulaşılamaz ve gözle kontrol mümkün değildir. Hava izoleli hücreler ise özellikle kablo bölümü büyük olduğundan, kablo bağlantısı daha kolaydır. Standard kablo başlıkları kullanılan AIS paneller sahada çalışan ekipler için daha bilindiktir ve kolayca yapılırlar. Şekil 5. Jingmen Çin-1100kV Ultra Yüksek Gerilim Tesisi ve 420kV Mobil YG Tesis Şekil 6. AIS panolarda akım-gerilim senörlerinin kullanılması Şekil 7. AIS panolarda optik iç ark koruma teknolojileri Şekil 8. GIS panolarda kablo bağlantı bölümü ve özel kablo başlığı TEKNİK