Tesisat Dergisi 279. Sayı (Mart 2019)

60 Tesisat / Mart 2019 tesisat.com.tr METAL-CLAD HAVA İZOLELİ (AIS) VE GAZ İZOLELİ (GIS) OG HÜCRE KARŞILAŞTIRMA TEKNİK FATİH AKSEL ABB Türkiye Pazarlama ve Satış Mühendisi Ö zellikle kritik tesislerde veya bütçesi uygun proje- lerde “Hava” ya da “Gaz” izoleleli orta gerilim panosu arasında seçim yapılmasındaki güçlük hep karşımıza çıkmıştır. Gaz izoleli (GIS) pano söylene geldiği üzere “En yenilikçi ve son teknoloji” ya da “Panonun Mercedes”i mi?, hep beraber bakalım, karşılaştıralım. Karar elbette sizin… GIS panolar yüksek gerilim tesislerinde 50 yıldan beri kullanılmaktadır. Alan gereklerinin ve arıza sayısının azaltılarak hava şartlarından etkilenmenin minimuma indirilmesi amacıyla özellikle şehir merkezlerindeki yüksek gerlim tesisler, gaz izoleli tesislere dönüştürülmüş ve dönüştürülmekte; bu tesisler bina içerisine alınmaktadır. Son 20 yıldır GIS hücreler orta gerilimde de kullanılmaktadır. Hem GIS hem de AIS hücreler bu süre içerisinde önemli gelişmeler göstermişlerdir. Bir diğer önemli konu da; AIS hücreler için aynı firmanın birkaç değişik karakteristikte ürünü olması gibi GIS hücre olarak da birkaç değişik ürünü olmasıdır. Hangi özelliklere sahip pano alındığına dikkat etmek gereklidir. Karşılaştırmalar sırasında ezbere söylelen ve artık zihinlere işlenen SF6 gazının çevreye etkisi, kapladıkları alanlar, teknoloji farkları, güvenilirlik ve bakım, maliyet farkları gibi konuların üzerinde duralım. 1. HÜCRELERİN GENEL ÖZELLİKLERİ 1.1. Hava İzoleli Hücre Nedir? İzolasyoun hava ile yapıldığı hücre tipidir. SF6 gaz sadece kesici SF6 tipi ise kesici tüplerinde bulunur. Genel görünümü ve bölümlendirmesi aşağıda gösterildiği gibidir. 1.2. Gaz İzoleli Hücre Nedir? Ana bara bağlantı noktasından kablo bağlantı noktasına kadar sızdırmaz gaz tankı içerisinde bulunur ve gaz olarak SF6 (Kükürt Hekzaflorür / Sulphur Hexafluoride) kullanılır. SF6 gazı yüksek dielektrik dayanımı olan renksiz, kokusuz ve yanmaz Orta Gerilimde Hava İzoleli mi Gaz İzoleli mi? Şekil 1. AIS Hücrenin bölümlendirilmesi ve ekipmanları