Tesisat Dergisi 242. Sayı (Şubat 2016)

26 Tesisat Dergisi Sayı 242 - Şubat 2016 GÜNCEL bugüne kadar da bir sŦkŦnƨ oluƔ- madŦ. Bu noktada, Türkiye’nin Rusya’ya olduŒu kadar Rusya’nŦn da Türkiye’ye ihƟyacŦ bulunduŒu- nu unutmamak gerekir. ÖrneŒin Türkiye, Rusya’dan aldŦŒŦ gaza cid- di bir bedel ödemektedir ve bu da Rus ekonomisi için kŦsa vadede ve özellikle bu konjonktürde kolay kolay vazgeçilemeyecek bir rakam- dŦr. DoŒalgaza ek olarak Akkuyu’da inƔa edilecek olan nükleer enerji santralinin Ruslar taraķndan ger- çekleƔƟrilecek olmasŦ da enerji alanŦndaki iƔbirliŒini kuvvetlendir- mektedir. BankacŦlŦk sektörüne, imalat sektörlerine bakŦldŦŒŦnda da iliƔkilerin giriŌ bir hale gelmiƔ olmasŦ da haƨrda tutulmalŦdŦr. Ancak, bu ülkeye yapƨŒŦmŦz ih- racaƩa ve bu ülkeden gelen turist sayŦsŦnda önemli düƔüƔler bekleyebiliriz, ki bunlarŦn da sinyalleri gel- miƔƟr. DolayŦsŦyla baƔta turizm sektörü olmak üzere, Rusya’ya gerçekleƔƟrilen ihracat kalemlerinin bazŦla- rŦnda düƔüƔ yaƔanacak olmasŦ kaçŦnŦlmazdŦr. AyrŦca, bizim için önemli kalemlerden bir olan yurt dŦƔŦ müteahhitlik hizmetleri baŒlamŦnda, bilhassa Rusya’da akƟf olarak faaliyetleri yürüten müteah- hitler, yeni ihaleler alma ve haƩa mevcutlarŦ devam eƫrme konusunda bazŦ sorunlar yaƔayabileceklerdir. Ancak, baƔta ifade eƫŒim gibi, bu sŦkŦnƨlarŦn kalŦcŦ olacaŒŦ inancŦnda deŒilim, haƩa çok uzun süreceŒi- ni de düƔünmüyorum. UmarŦm en kŦsa zamanda bu sŦkŦnƨlar ortadan kalkar ve herkes gönül rahatlŦŒŦyla çalŦƔmalarŦna devam eder. Rusya ile yaƔanan gerginlik doŒalgaza baŒŦmlŦlŦk konusunu gündeme geƟrdi ve kamuoyunda do- ŒalgazŦn kesilmesine yönelik endiƔeler yaƔandŦ. Türkiye’nin doŒalgaz arz güvenliŒini saŒlamak için atmasŦ gereken adŦmlar neler olmalŦdŦr? DoŒalgaz arz güvenliŒi uzun zamandŦr Türkiye’nin gündeminde yer alan bir konu. Rusya’nŦn en büyük te- darikçi ülke konumunda bulunmasŦ, yaƔanan gergin- lik sonrasŦnda konunun önemini bir kez daha gözler önüne sermiƔ oldu. Ülkede doŒalgaz arzŦnda sŦkŦnƨ ya- ƔanacaŒŦna yönelik kaygŦlarŦn oluƔ- masŦnda son derece haklŦ gerekçe- ler bulunuyor. EPDK verilerine göre Rusya’dan 26.975 milyar metreküp doŒalgaz ithalaƨ gerçekleƔirken, bu rakam toplam gaz ithalaƨnŦn yüzde 54’ünü kapsamaktadŦr. Her ne ka- dar yaƔanan gerginlik sonrasŦnda yapŦlan açŦklamalarda doŒalgazŦn akŦƔŦ konusunda herhangi bir kesin- Ɵye gidilmeyeceŒi yönünde açŦk- lamalar olduysa da; enerjide tek bir kaynaŒa yüksek oranda baŒŦmlŦ olunmasŦ, her zaman riskleri barŦn- dŦrmaktadŦr. Bu sorunun aƔŦlmasŦ için hükümet gerekli adŦmlarŦ en hŦzlŦ Ɣekilde aƴ. Arz güvenliŒinin saŒlanabilmesi için kaynak çeƔitliliŒi oluƔturulmalŦ, bir noktada meydana gelebilecek olumsuzluklar, di- Œer kaynaklar vasŦtasŦyla ikame edilebilmelidir. Her ne kadar, kŦsa vadede bu iƔler kolay olmasa da, bu koƔullarŦ saŒlamak için Katar’dan ilave gaz saƨn alma anlaƔmasŦ, Kuzey Irak gaz boru haƴ, 7srail ve KŦbrŦs gazŦnŦn Türkiye’ye geƟrilmesi, Azeri gazŦ miktarŦnŦn arƴrŦlmasŦ gibi adŦmlarŦn aƨlmasŦ faydalŦ olacakƨr. YakŦn coŒrafyamŦzda bulunan keƔfedilmiƔ gaz kaynak- larŦnŦn Türkiye üzerinden geçerek dünya piyasalarŦna sunulmasŦ hem enerji merkezi olma hedeĮ yolunda etkili olacak hem de arz güvenliŒi kaynak çeƔitliliŒi ko- nusunda önem arz edecekƟr. Kaynak çeƔitliŒi ile arz güvenliŒinin saŒlanmasŦnŦn yanŦ sŦra yeralƨ doŒalgaz depolama tesisi kapasitemizin de en kŦsa zamanda arƴrŦlmasŦ elzem bir durumdur. Boru hatlarŦna ek olarak yeni LNG tesislerinin kurulmasŦ da arz güvenli- Œi konusunda büyük önem teƔkil edecekƟr. 7ran üzerinde uygulanan ambargonun kaldŦrŦl- masŦnŦn Türkiye ekonomisi ve enerji sektörü açŦndan etkileri neler olacakƨr? 7ran güvenlik kaygŦlarŦ ile hareket eden bir bölge ülke- si olmaktan çŦkarak ekonomik ve sosyal kalkŦnmayŦ ön plana çŦkaracakƨr. Böylelikle bölgede güvenlik kaygŦ-