Tesisat Dergisi 235. Sayı (Temmuz 2015)

sonuçlar geleneksel sistemler ile kar§ıla§tırılmı§tır (Tablo 3). 4.3. Uygulama 3 Bir ba§ka çalı§mada 2009 yılında Finlan– diya'da kurulan bir ASIP tesisi hakkında bilgi verilmi§tir. Söz konusu sistemin soğutma ve ısıtma kapasiteleri sırasıy­ la 14,5 MW ve 21 MW olup, ITK değeri 3,3'tür. ASIP sistemi ile bölgeselısıtmada kullanılmak üzere 90 OC'ye kadar sıcak su üretmek mümkündür. Yıllık toplam ısıtma kapasitesi ise 160 GWh (§ehir ihtiyacının yakla§ık %8'i) olup, 12000 ki§inin ısın­ ma ihtiyacını kar§ılayabilmektedir. Şekil 6'dan de görüldüğü gibi atık sudan ısı geri kazanımı atık su arıtma tesisinden sonra gerçekle§mektedir. Şehirde yer alan binalarda üretilen atık su (yakla§ık 100000 m 3 /gün) atık su arıtma tesisine gönderilerek arıtılmaktadır. Daha sonra ısı pompası sisteminin buharla§tırıcısın­ dan geçirilerek ısısını soğutucu akı§kana vermektedir. Bölgesel ısıtma i§lemi için ısı pompasının yoğu§turucu kısmından su geçirilerek ısıtılmakta (90 OC'ye kadar ısıtılabilmekte) ve ısıtma i§lemi için son kullanıcılara ula§tırılmaktadır. Bölgesel soğutma için ise ısı pompasının buharla§– tırıcı kısmında soğutulmu§ olan atık su bir soğuk su akümülatöründe (17000 m 3 '1ük) depolanmakta, buradan da ihtiyaca bağlı olarak bölgesel soğutma hattında yer alan ısı deği§tiriciye pompalanmaktadır. Bu ısı deği§tiricinin diğer tarafından ise temiz su geçirilmekte ve sağuyan bu su bölgesel soğutma i§lemi için kullanılmaktadır. Bu tesisin i§letmeye alınmasıyla birlikte co2 emisyonlarında 50000 ton/yıllık bir dü§Ü§ sağlanmı§tır [14]. 5. Atık Su Isı Pompalannda Kullam– lan Bazıisı Değiştiricileri Atık su ısı pompası sistemlerinde birtaraf– tan ısıtma diğer taraftan soğutma gerekli enerjiyi sağlamak amacıyla ısı deği§tirici sistemlerinden faydalanılır. Ancak atık su 106 Tesisat Dergisi Sayı 235- Temmuz 2015 Tablo 3. ASIP sisteminin geleneksel sistemlerle karşılaştırılması [131 Yakıt Elektrik tüketimi işletme Isıtma sistemi Birim fiyatlar* maliyeti* tüketimi (kWh) (Tl) Kömürlü kazan 378569 kg 19800 Kömür: 0,37 TL /kg 145928 Gazlı kazan 169567 m 3 19800 Gaz: 1,036 TU m 3 181559 Yağlı kazan 141050 kg 19800 Yağ: 3,164 Yuan/kg 452066 ASIP sistemi o 547737 Elektrik: 0,296Yuan/kWh 162134 *Orijinal makalede para birimleri Yuan olarak verilm i§ olup, 1Yuan = 0,37 TL alınmı§tır. 1. Atık su toplama sistemi, ll. Atık su arıtma tesisi, lll. Bölgeselısıtma şebekesi, IV. Bölgeselısıtma kullanıcısı, V. Bölgesel soğutma kullanıcısı, VI. Bölgesel soğutma şebekesi, VII. Isı değiştiricileri, VIII. Soğuk su akümülatörü, IX. Buharlaştırıcı, X. Kompresör, Xl. Genleşme vanası, XII. Yağuşturucu Şekil 6. Kakola ASIP tesisinin §ematik gösterimi ([14]'ten uyariand ı) çe§itli katı parçacıklar vb. içerdiği için bu sistemlerde kullanılacak ısı deği§tiriciler dikkatlice tasarianma lı ve seçilmelidir [2]. Bu sistemler için teknolojiye ilgi arttıkça sınıflandırmalara girmeyen özel tasarım ısı deği§tiricisi sistemleri gün geçtikçe ço– ğalmaktadır. Isı deği§tiricilerin çevrimde kullanımı daha önce verilmi§ olan Şekil 3'te görüldüğü gibi üç farklı konumda ger– çekle§tirilebilir. Isı deği§tiricisinin sistemde nasıl konum– landırılacağı sistemin uygulanacağı böl– gedeki atık su sıcaklığı, debisi, kimyasal özelliği, enerji ihtiyacı gibi fizibilitelerin yapılmasının ardından belirlenir. Genellik– le kullanım alanları evler, toplu konutlar, kamu binaları, oteller, hamamlar, yüzme havuzları ve sanayidir. Özellikle oteller, hamamlar, saunalar, yüzme havuzları atık su sistemine evlere nazaran daha yüksek sıcaklıkta atık gönderen binalardır. Bu sebeple bu binaların atık suyunun aktığı kanalizasyon sistemine kurulan ısı de– ği§tiricisi sistemi tekrardan bu binalarda kullanılacak sıcak su için daha yüksek miktarda ısı transferi gerçekle§tirebilmek– tedir. Kısaca üç konumlandırmaya göre sistem– lerin avantajiarına bakılacak olursa, ev tipi kullanımda mesafe çok kısa olduğu için diğer sistemlere göre sıcaklık daha yüksektir ancak debinin ve rejimin dü§ük olmasından dolayı kullanılabilecek kapa– site çok dü§üktür. Kanal tipi sistemlerde ev tipine göre biraz daha uzun bir trans– fer mesafesi vardır ancak atık su debisi yüksektir ve rejimi daha düzenlidir. Atık su arıtma tesisinden sonra konumlandırılan sistemlerde ise transfer mesafesi hepsine göre çok daha uzundur ancak arıtma i§le– minden sonra atık su içerisindeki bir çok katı madde vb. arındırıldığı için ve belli prosesler tamamlanarak tesisten ayrıldı­ ğı için hepsine göre daha stabil bir debisi