Tesisat Dergisi 235. Sayı (Temmuz 2015)

(i) Yaz ve kı§ mevsimleri süresince §ehir– lerde çok büyük miktarlarda kanalizasyon suyu üretilmekte ve yıl boyunca neredeyse hiç deği§meyen bir akı§ bulunmaktadır. (ii) Kanalizasyon suyu sıcaklığı yaz mevsi– minde dı§ hava sıcaklığından daha dü§ük, kı§ mevsiminde ise daha yüksektir. Su sıcaklıklarında yıl boyunca çok küçük bir dalgalanma meydana gelmektedir. Atık su kaynaklı ısı pompası sisteminin per– formans denemelerinin yapıldığı izmir ilinde yer alan Çiğli ilçesi için, kanalizasyon suyu sıcaklıklarının yaz mevsiminde 28-29 oc (Ağustos ayı) ve kı§ mevsiminde ise yakla– §lk 14 oc olduğu ve yağmurlu günlerde ise bunun 9oc•ye dü§tüğü belirtilmi§tir. Ayrıca, günlük kanalizasyon suyu miktarının yakla– §ık 600.000 m 3 belirtilmi§tir [8,9]. 2.1. Atık Su Isı Pompalarının Ekonomik ve Verimlilik Açısından Değerlendirilmesi Isı pompasında ısıtma yapıldığı durumda bu– harla§tırıcıda atık sudan soğutucu akı§kana ısı transferi yapılarak soğutucu akı§kanın buharla§ması sağlanır. Atık su sıcaklığının 1oc dü§ürülmesiyle, 600.000 m 3 /gün debiye sahip atık sudaki enerji potansiyeli yakla§ık 700 MWh/gün olduğu hesaplanmaktadır. Benzer §ekilde soğutma modunda ise yo– ğu§turucuda soğutucu akı§kandan atık suya 50 _00 Rl34a ,_,ı..oJ>w~~ı.u-.A~~ur,..,...,..,.,ı9!l.\"ot~r"':. ım:.~ofbo<!J'~ J000 ••f':(\fl.:))-u•i"''H~J.T"'{'C) . W ~.iHJ.H~l~·:! 30.00 20.00 10.00 9.00 8.00 - 7.00 ~ 6.00 5 5.00 ~ 4.00 3.00 1.00 1.00 0-"J 0.80 0.70 0.60 ~ 0.50 Parernetre Yağuşturucu atık su giriş sıcaklığı ('Cl Yağuşturucu atık su çıkış sıcaklığı (•C) Buharlaştıncı sıcaklığı (•C) Yağuşturucu sıcaklığı (•C) Yağuşturucu atık su hacimsel debisi (m 3 /h) ısı transferi yapılarak soğutucu akı§kan sı­ caklığının azalması ve soğutucu akı§kanın yoğu§ması sağlanmı§ olur. Bu durumda atık su sıcaklığı arttırılmı§ olur. Isı pompasında atık su kullanımının ve– rimlilik ve ekonomik bakımdan değerlen­ dirmesi: Isı pompalarında ısının alınacağı ve atı­ lacağı kaynak sıcaklığı soğutma çevrim verimini etkilemektedir. Isıtma mevsimi için (kı§) atık su sıcaklığı l4°C, soğutma mevsimi için (yaz) ise 28-29°C olduğu bilinmektedir. Tablo l'de atık su ve hava kaynaklı bir ısı pompasının soğutma per– formansı kar§ıla§tırılmalı olarak verilmi§tir. Hava kaynaklı ısı pompalarında soğutma sırasında yoğu§turucudan geçen hava sı- Şekil 2. Hava kaynaklı ve atık su kaynaklı ısı pompası soğutma çevrimi karşılaştırması 100 lesisat Dergisi Sayı 235- Temmuz 2015 AbkSu Kaynaklı Isı Hava Kaynaklı Isı Pompası Pompası 28-29 35-40 33-34 40-45 5 5 40-45 50-55 ı 3500 4,5 4,5 5,8 5,9 1,3 1,5 3,4 3 caklığı arttıkça soğutucu akı§kanın yoğu§ması zorla§makta ve sistem performansı dü§mektedir. izmir ilinde soğutma sezo– nunda (yaz) ortalama dı§ hava sıcaklıkları 38 'C'nin üzerinde olmaktadır. Bu durum– da ısı pompasının performansı dü§mekte– dir. Isıtma sırasında ise buharla§tırıcının ısı aldığı dı§ ortam sıcaklığı dü§tükçe buharla§ma zorla§makta ve ısıtma verimi dü§mektedir. Benzer §ekilde ısıtma sezo– nunda (kı§) dı§ hava sıcaklıkları dü§tükçe ısı pompası ısıtma verimi dü§mektedir. Isıtma sezonunda (kı§) ortalama dı§ hava sıcaklıkları 0-5 'C civarında olmaktadır. Bu sıcaklık değerlerinden a§ağı inildiğin­ de ısı pompası ısıtma verimi dü§mektedir. Atık su kaynaklı ısı pompalarında ise yaz ve kı§ mevsimlerinde sabit atık su sıcak­ lığı nedeniyle ısıtma/soğutma performansı ~~y----;~ o.oı ; :::3:z'+=r\-j\'i0\J ,.,, w~L\---YY:LJ o.o;o