Tesisat Dergisi 232. Sayı (Nisan 2015)

MAKALE 133 Tesisat Dergisi Say× 232 - Nisan 2015 Max izin verilen tasar×m gerilmesi (hoop stress ) Mpa S×cakl×k s×n×f× PB-1 PE-X PE-RT PP-R Polibütilen-1 Çapraz baùl× Polietilen S×cakl×k dayan×m× yükseltilmiü polietilen Polipropilen (ISO 15876-2 ) (ISO 15875-2 ) ISO 22391-2 ) ISO 15874-2 1.S×cak su temini @60 C 5,73 3,85 3,3 3,09 2.S×cak su temini @70 C 5,06 3,54 2,7 2,13 3.Düüük s×cakl×k zeminden ×s×tma sistemi 5,46 4 3,26 3,3 4.Yüksek s×cakl×k ×s×tma sistemi 4,31 3,24 2,4 1,9 Bu hesaplamalarda, polibüten-1 boru is- tenen etkal×nl×ù× eüdeùer gerilme direnci diùer plastik malzemelere nazaran daha az olabileceùini göstermektedir. Bununla birlikte, tüm poliolefin borular, belirli bir malzeme için tan×mlanan minimum sabit et kal×nl×k standard×na uygun olmal×d×r ve bunun sonucu olarak diùer ek standart ge- reksinimlerine baùl×d×r. Aüaù×daki tablo tasar×m faktörleri dahil 70 °C sürekli çal×üma s×cakl×ù×nda 50 y×l ya- üam beklentisi için 40 mm çapl× boru için farkl× malzemeler ile karü×laüt×r×ld×ù×nda Polybutene-1 kullanman×n yararlar×n× gös- termektedir. Akustik Özellikler: Bir kat× üzerinden ses iletimi için, malze- menin ses yal×t×m× ve ses emilim özelliùi önemli bir kriterdir ve bu malzemenin yo- ùunluùu ve elastikiyetinin bir fonksiyonu- dur. Genellikle malzemeler için ses h×z×n×n, yoùunluùu daha yüksek olan malzemeler- de, daha yüksek olduùu görülmektedir. Aç×k bir üekilde, aüaù×daki tabloda sunulan 50 Y×ll×k ömür (70 C) PB-1 PE-X PP-R PVC-C Boru çap× 40 mm (OD) 3,7 5,5 6,7 / 8,0 4,5 Boru iç çap× (mm) 32,6 29 26,6 / 24,0 31 Boru iç yüzey alan× (mm²) 834 660 555 /462 754 Bas×nç s×n×f× PN 16 PN 20 PN 20 / PN25 PN 25 Ak×ükan h×z× (V = 2 l/s ) 2,4 3 3,6 / 4,4 2,7 Bas×nç kayb× (V = 2 l/s ) 18,4 32,5 49,5 / 81,3 23,6 Liner boru aù×rl×k oran× 1 1,44 1,66 1,57 Malzemelerin ses iletim h×z× Yoùunluk (g /m³) Elastisite Modülü (Mpa) Ses h×z× (m/s) PB-1 0,93 350 620 PE-X 0,95 600 800 CPVC 1,56 3,5 2,35 Bak×r 7,2 110 3,9 veriler tesisat malzemesi olarak kullan×lan borular×n seçimi için bu iliükiyi gösterir. 2. Bölgesel Is×tma Sistemleri Bölgesel Is×tma soùutma hatlar×nda ak×ü- kan×n kaynaktan daù×t×m yap×lacak bölge- lere iletilmesine kadar bas×nç ve ×s× kay×p- lar×n× minimize etme ihtiyac×n×n yan× s×ra uygulama, operasyonel ve yat×r×m mali- yetlerinde optimumda tutulmas× oldukça önemlidir. Hali haz×rda kullan×lan metal boru sistem- lerinde karü×laüt×ù×m×z baül×ca problem korozyondur. Plastik boru sistemlerinin korozyona uùramamas× sebebiyle uzun süreler güvenle kullan×labilmektedir. Bu- nun yan× s×ra y×llanm×ü ve nemlenmiü izolasyon malzemesinden dolay× s×cakl×k kayb× çelik boru sistemlerinde karü×laüt×- ù×m×z diùer bir sorundur. Uygulama Masraflar×n×n Azalt×lmas×: 500 metreye kadar yekpare kangallar ola- rak temin edilebilen en belirgin avantaj× uy- gulama süresini düüürmesidir. Ayr×ca galeri ihtiyac× olmadan topraùa direk gömülebil- mesi bizleri galeri yapma zorunluluùundan kurtarmaktad×r. Aüaù×daki tabloda gerçek- Resim 1. Korozyona uùram×ü çelik boru baù- lant×s× Malzemelerin ses iletim h×z× Ön yal×t×ml× çelik borular Ön yal×t×ml× plastik borular Malzeme maliyeti %100 %90-150 Uygulama süresi %100 %20-25 Boru kanal× maliyeti %100 %50-70 Toplam %100 %60-85