Tesisat Dergisi 232. Sayı (Nisan 2015)

MAKALE 116 Tesisat Dergisi Say× 232 - Nisan 2015 Otomatik Sprinkler Sistemlerinde Yang×n Pompalar× Norm Teknik Giriü Otomatik sprinkler sistemlerinde en önemli k×s×mlardan biri su beslemesidir. Bas×nç ve debi ihtiyac×, yerel su kayna- ù×n×n (güvenilir üebeke suyu) saùlayabi- leceùi deùerlerin üzerine ç×kt×ù×nda, bu kapasitenin saùlanabilmesi için yang×n pompalar×na ihtiyaç duyulur. Yap× türü, uygulama nitelikleri, ihtiyaç duyulan ka- pasite, pompa dairesi ve su deposu için kullan×labilir alanlar gibi pek çok faktör dikkate al×narak farkl× türde pompalardan biri veya birden fazlas× seçilir ve projede uygulamaya dahil edilir. Yang×n Pompas×n×n Seçimi Bir otomatik sprinkler sisteminde yang×n pompalar×n×n seçimi genel olarak 5 ad×m- da yap×l×r. 1- Pompa ç×k×ü×ndaki sistemin su ihtiyac× hidrolik hesap yöntemiyle belirlenir. 2- Pompa emme taraf×ndaki bas×nçlar hesaplan×r. 3- Üreticinin yang×n pompas× eùrileri kullan×larak sistem ihtiyac× olan debi noktas×ndaki net bas×nç deùeri seçilir. 4- Emme taraf×ndaki bas×nç, sistem debi ihtiyac×na karü×l×k gelen net bas×nca eklenir ve pompan×n ihtiyaç duyulan debideki bas×nc× belirlenir. 5- Eùer pompa ç×k×ü bas×nc× sprinkler sistemi için hidrolik hesapla belirlenen en yüksek deùerden düüükse pompa seçimi buna göre düzeltilerek, ayn× veya daha yüksek bir deùer saùlana- rak pompa seçilir. Pompalar, aüaù×da verilenlere uygun ola- rak gerekli maksimum gücü temin edebi- len elektrik veya dizel motorla çal×üt×r×lma- l×d×r: (a) Aü×r× yükleme yap×lmayan karakteris- tik güç eùrili pompalar için, güç eùri- sinin tepe noktas×ndaki gerekli maksi- mum güç. (b) Karakteristik güç eùrisi art×ü gösteren pompalar için, herhangi bir pompa yükü durumu için gerekli maksimum güç. Sistemde bir pompa kullan×lmas× halinde ayn× kapasitede yedek pompa olmal×d×r. Birden fazla pompa olmas× halinde toplam kapasitenin en az %50’si yedeklenmek üart×yla yeterli say×da yedek pompa kul- lan×lmal×d×r. Yang×n pompalar×, sulu söndürme sistem- lerine bas×nçl× su saùlayan, anma debi ve anma bas×nç deùeri ile ifade edilen pom- palard×r. Pompalar, kapal× vana (s×f×r debi) basma yüksekliùi anma basma yüksekliùi deùerinin en fazla %140’a kadar olmal× ve %150 debideki basma yüksekliùi, anma basma yüksekliùinin %65’inden daha küçük olmamal×d×r. Bu tür pompalar, iste- nen bas×nç deùerini karü×lamak koüuluyla, anma debi deùerlerinin %130’u kapasite- deki sistem talepleri için kullan×labilir. Pompa, kararl× bir bas×nç-debi eùrisine sa- hip olmal×d×r. Bu eùride kapal× vana (s×f×r debi) basma yüksekliùi ve en büyük bas×nç ve debinin artmas×yla birlikte toplam bas×nç azal×r. Pompalar uygulanabilir karakteristik bas×nç-debi eùrilerine sahip olmal× ve müm- kün olan bütün debilerde çal×üt×r×labilmelidir. Pompan×n anma debisi, kritik hidrolik tasar×m alan× için hidrolik hesap ile be- lirlenen debi-bas×nç eùrisinin bir fonksi- yonudur. Pompa test eùrisi, kritik hidrolik tasar×m alan×nda gerekli olan bas×nç de- ùerinden, en az 0,5 bar daha yüksek bir bas×nç saùlamal×d×r. Pompa Debisi: Kritik hidrolik tasar×m ala- n× için gerekli debi Pompa Bas×nc×: Kritik hidrolik tasar×m alan× için gerekli bas×nç + 0.5 bar Pompa; hidrolik olarak en çok su gerekti- ren alan×n bas×nç debi grafiùindeki debi ve ûekil 1. Tipik Pompa Eùrisi