Tesisat Dergisi 230. Sayı (Şubat 2015)

MAKALE 94 Tesisat Dergisi Say× 230 - ûubat 2015 4.2 Çevre Drenaj Sistemi Tasar×m× a. Genel Tasar×m Deùerlendirmesi Bu ünitenin birinci bölümünde malzemeleri, yaù×ü h×zlar×n× ve boru ölçülendirmeyi içeren çat× ve çevre drenaj sistemlerinde, deùerlen- dirilmesi gereken kriterler ele al×nd×. Bu genel tasar×m deùerlendirmeleri, ikinci bölümde de ele al×nm×üt×r. úkinci bölümde, t×pk× birinci bölüm gibi tablolar ve üekillerle anlat×lm×üt×r. b. Çevre Drenaj× Az say×da drenaj noktalar×yla büyük alanlar – ticari veya endüstriyel alanlar, otoparklar, otoyollar, hava alanlar× veya tüm üehirler gibi - yaùmur suyu drenaj×na ihtiyaç duyduùu za- man, birçok kod bulunan yöntemler ve tablo- lar geçerli deùildir. Sistemlerde bu yöntemler kullan×larak elde edilen çözümler sonucu çok büyük ak×ülar elde edilir ve ekonomik aç×dan uygun olmas× pek mümkün deùildir. Büyük sistemlerde bu sonuç elde edildiùi zaman, ak×ülar için girdilerdeki en üst s×n×r× ve boru sisteminde y×ù×lmay× gerektirir. Bu zaman faktörü nedeniyle, borudaki ak×ü en üst s×n×r× ile yaù×ü en üst s×n×r×n×n örtüüme- si üart deùildir. Büyük yaùmur suyu drenaj sistemlerinin tasar×m×, çoùunlukla inüaat mühendislerinin sorumluluùundad×r, bunun- Yaùmur Suyu Drenaj Sistemleri- 4. Bölüm ûekil 4.13 - Taüma / úkincil Yaù×ü Sistemi Aù×zlar× Scupper – Taüma Aùz× la birlikte, uygun teori ve ilkeler bazen s×hhi tesisat mühendisleri taraf×ndan kullan×l×r. Bir alandan yüzey ak×ü h×z×n× birçok faktör etkiler. Bunlar: 1. Yaù×ü×n yoùunluùu ve süresi 2. Topraù×n çeüidi, s×zd×rmazl×ù× ve nem bileüimi 3. Yüzey eùimi 4. Bitki örtüsünün çeüidi ve miktar× 5. Yüzey s×zd×rmazl×ù× 6. Havan×n, suyun ve topraù×n s×cakl×ù× (a) Sistem Tasar×m× Oransal Yöntemi “Oransal Yöntem” evrensel olarak uygu- lan×r ve ak×ü hesaplama yolu için önerilir çünkü hesaplamadaki tüm bu faktörleri ele al×r. Farz edelim ki bu yöntem, eùer yaùmur sabit bir h×zla uzun süre tamamen su ge- çirmez yüzeye yaùsayd×, su sonuç olarak yüzey üzerinden benzer h×zla ak×p giderdi çünkü bu yüzeye uygulan×r ve ak×ü h×z×n×n sabit kald×ù× varsay×l×r. Yaùmur suyu drenaj tasar×m koüulunun oransal yöntemi en üst boüalt×m s×n×r×, alan drenaj×, yaù×ü katsay×- s× ve maksimum yaùmur yoùunluùu ürünü için yaklaü×k olarak sabittir veya: Eüitlik 4.4 Q = CIA Q = Yaùmur yaù×ü×, ft 3 /s (m 3 /s) C = Yüzey yaù×ü×, katsay× (drenaj alan× yüzeyine baùl×) I = Yaùmur yoùunluùu in./h (mm/h) A = Drenaj alan×, arazi (m 2 ) Not: 1 akre (dönüm) =43,560 ft 2 (4047 m 2 ) Bu makale “S×hhi Tesisat Teknolojisi, Yap×lar úçin” kitab× 2. bas×m×ndan al×nm×üt×r. Bu makalenin 1. bölümü 227. say×m×zda yay×nlanm×üt×r. 1. bölüm: “4.1. Bina Drenaj Sistemi Tasar×m×”, “a.Tasar×m Kriterleri”, “b.Boru Boyutland×rma ve Planlama”, “c.Çat× Drenaj×”, “d.Yaùmur Drenaj× Boru Boyutland×r×lmas×”: “a) Yaù×ü Miktar×”, “b) Çat× Boyutu”, “c) Boru Doluluùu” baül×klar× alt×nda incelenmiütir. 228. say×m×zda yay×nlanan 2. bölümde “e) Çat× Drenaj×na Ait Önemli Unsurlar”, “f) Teras Süzgeçlerine Ait DIN ve EN Normlar×” baül×klar× verilmiütir. 229. say×m×zda ise “g) Teras Süzgeçleri úhtiyac×n×n Hesaplanmas×”, “h) Yaù×ü Miktarlar×” baül×klar× verilmiütir. Bu say×m×zda “4.2 Çevre Drenaj Sistemi Tasar×m×” konusu aüaù×da verilmektedir. Makalenin devam× önümüzdeki say×larda yaz× dizisi üeklinde yay×nlanmaya devam edecektir. Ömer KANTAROøLU Ertem S×hhi Tesisat Teknolojileri Genel Müdürü SU PROSES DOSYASI