Tesisat Dergisi 230. Sayı (Şubat 2015)

MAKALE 91 Tesisat Dergisi Say× 230 - ûubat 2015 ûekil 2. 2000–2011 y×llar× için Türkiye’de kullan×lan güneü kolektörü say×lar× [Altuntop ve Er- demir, 2013]. Tablo 1. Türkiye'de bölgelere göre konutlar×n güneü enerjili su ×s×tma sistemlerine sahiplik oranlar× [Altuntop ve Erdemir, 2013]. Bölgeler Sahiplik oranlar× (%) Akdeniz 70 Ege 45 G.doùu Anadolu 40 úç Anadolu 25 Doùu Anadolu 15 Marmara 5 Karadeniz 5 Tablo 2. Türkiye’de bölgelere göre güneü enerjili s×cak su kolektörlerinin üretimindeki paylar× [Altuntop ve Erdemir, 2013]. Bölgeler Üretime katk× oranlar× (%) úç Anadolu 38 Akdeniz 37 Ege 14 G.doùu Anadolu 4 Doùu Anadolu 3 Marmara 2 Karadeniz 2 Dünya yüzeyine ulaüan güneü enerjisinin kullan×labilir durumdaki büyük bölümünü, güneü kuüaù× olarak adland×r×lan ve Türki- ye’nin de içinde bulunduùu bölge almakta- d×r. Bu nedenle, Türkiye ×s×l güneü enerjisi sistemlerinin kullan×m×nda ve üretiminde büyük bir kapasiteye ulaüabilmiütir. Bu baùlamda Türkiye, ×s×l güneü enerjisi kul- lan×m× bak×m×ndan üçüncü, üretim kapa- sitesi olarak dünyada üçüncü Avrupa’da ise ikinci s×radad×r. Buna karü×n Türki- ye’de, kule tipi güneü santrali kurulmas×na raùmen odaklamal× veya yans×tmal× tip ×s×l yollarla elektrik üretimi yapan kolektör üretimi ve PV üretimi henüz bulunmamak- tad×r. Birkaç y×l içerisinde bu sistemler de üretilebilecektir. Ancak, pil (hücre) k×sm×n× haz×r alarak panel parçalar×n× üretip mon- taj vb iülemleri yerli olarak yapan ve belirli bir üretim kapasitesine ulaüm×ü tesisler mevcuttur. Birkaç y×l içerisinde PV üretimi de gerçekleütirilebilecektir. Bu çal×ümada, güneü enerjisi teknolojile- rinde mevcut durum perspektifinde 2050 y×l× öngörüleri ele al×nmaktad×r. Ayr×ca, güneü enerjisi teknolojilerinde ×s×l-elektrik enerjisi ile ilgili standardizasyon çal×üma- lar× kapsam×nda haz×rlanm×ü olan dünya ve Türk standardlar× ayr×nt×l× olarak sunul- maktad×r. 2. Güneü Enerjisi Teknolojileri Kapa- sitesine Genel Bak×ü ve 2050 Hedefleri Güneü ×ü×nlar×ndan yararlanmak için pek çok teknoloji geliütirilmiü ve geliütirilen bu teknolojiler yöntem, malzeme ve tek- noloji aç×s×ndan çeüitlilik göstermektedir. Bu teknolojiler, güneü enerjisini ×ü×k, ×s× ve elektrik enerjisi üeklinde direk ve dolayl× olarak kullan×labilmektedir. Ancak, dün- yada en çok ×s× üretmek amac×yla kulla- n×lmaktad×r. 2000 y×l×nda 115 milyon m 2 olan dünya çap×nda güneü termal 2012’de 383 milyon m 2 ’ye ulaüm×üt×r. Buna karü×n, Türkiye’de yaklaü×k 18 milyon m 2 civar×n- da düzlem yüzeyli güneü kolektörü bulun- makta ve yaklaü×k 8000 MW th ×s× enerjisi üretilmektedir. 2010 y×l×nda yaklaü×k 700 bin adet düzlem yüzeyli güneü kolektörü sat×ü× yap×lm×ü ve ekonomiye katk×s× ise yaklaü×k olarak 1 milyar $/y×l’d×r [Altuntop ve Erdemir, 2013]. Üretilen kolektörlerin verimlerinin art×r×lmas× ile de ayr×ca katk× saùlanabilir. Öyle ki, elde edilecek %1’lik bir performans iyileütirmesinin kabaca ekonomiye katk×s× yaklaü×k 10 milyon $/ y×l olabilir. Mevcut 18 milyon m 2 güneü ko- lektörü de hesaba kat×ld×ù×nda, ki bu yeni üretilen kolektörlerdeki verim iyileütirmesi kadar kolay olmaz, güneü enerjisinin eko- nomik katk×s× daha da artacakt×r. Türkiye’de yaklaü×k olarak 150 civar×nda firma ile üretim gerçekleütiren sektörün güneü kolektörü üretim kapasitesi yakla- ü×k olarak 2.5 milyon m 2 olmakla birlikte yaklaü×k olarak y×ll×k üretim miktar× 1.5- 2 milyon m 2 ’dir. Türkiye’de, konutlar×n % 18–20’sinde bir baüka deyiüle 3.5–4 milyon konutta güneü enerjili su ×s×tma sistemi bulunmaktad×r [Altuntop ve Erde- mir, 2013]. Türkiye'de, bölgelere göre, ko- nutlar×n güneü enerjisine sahiplik oranlar× Tablo 1 ’de ve güneü enerjili s×cak su ko- lektörlerinin üretimindeki bölgelerin payla- r× Tablo 2 ’de görülmektedir. Buna göre en çok güneü kolektörü kullanan bölgeler Ak- deniz, Ege ve Güney Doùu Anadolu bölge- leri olarak s×ralan×rken kolektör üretiminde úç Anadolu ve Akdeniz bölgeleri aç×k ara liderdir. 2000–2011 y×llar× için Türkiye’de y×ll×k bazda kullan×lan güneü kolektörü say×lar× ûekil 2 ’de verilmiütir. Türkiye, bu tablo ve grafikleri d×ü kaynak saùlamadan ve devlet teüviùi olmadan oluüturmuütur. Türkiye’de üretilen güneü kolektörleri ge- nellikle düzlemsel kolektör üeklinde olma- s×na karü×n son y×llarda, k×smen vakum