Tesisat Dergisi 230. Sayı (Şubat 2015)

MAKALE 90 Tesisat Dergisi Say× 230 - ûubat 2015 Güneü Enerjisi Teknolojilerinde Kapasite Geliüiminin ve Standardizasyonun Deùerlendirilmesi - 1. Bölüm ûekil 1. Güneü enerjisi teknolojileri. Bu çal×ümada, güneü enerjisi sektörünün mevcut durumu ve 2050 y×l× öngörüleri sunulmuü ve deùerlendirilmiütir. Türkiye’de, büyük miktarda düzlemsel ve vakum tüplü güneü kolektörünün üretildiùi ve bunun da yaklaü×k 18 milyon m² civar×nda olduùu ancak yak×n zamanda fotovoltaik (PV) ve yoùunlaüt×r×lm×ü termal güç santralleri CSP’lerin her bir parças×n×n üretiminin gerçekleütirilebileceùi vurgulanm×üt×r. Türkiye’nin güneü enerjisi teknolojilerinde 2023 y×l× hedefi ve 2050 y×l×nda dünya elektriùinin PV ve yoùunlaüt×r×c×l× güneü güç santrallerinin kapasiteleri ve bu hedefler doùrultusunda hedeflenen kurulu güce ulaü×lmas× için yap×lmas× gerekenler ve Türkiye’nin güneü enerjisi pazar×ndan pay almas× gerekliliùi deùerlendirilmiütir. Ayr×ca bu çal×ümada, güneü enerjisi teknolojilerinde kullan×lan güncel ulusal ve uluslar aras× standardlara yer verilmiütir. Güneü enerjisi teknolojilerinin gelecek vaad ettiùi ancak saùl×kl× bir büyüme için standardizasyonun ve bilinçlendirmenin gerektiùi, PV santrallere olduùu gibi ×s×l güneü kolektörlerine de teüvikler verilmesi gerektiùi sonucuna var×lm×üt×r. Anahtar kelime: Güneü enerjisi, güneü kolektörü, PV, standard Bu makale 2 bölüm üeklinde verilecektir. Makalenin devam× 231. say×m×zda yer alacakt×r. Yrd.Doç.Dr. Seyfi ûEVúK Karabük Üniversitesi Meslek Yüksekokulu GÜNE¶ ENERJµSµ DOSYASI 1. Giriü Enerji, talebi sürekli artan bir emtiad×r. Yenilenebilir enerji ve enerji verimliliùi, za- man zaman özellikle de kriz dönemlerinde önemi giderek artan, sürekli gündemde olan ve geleceùin en deùerli ikilisidir. Bu- nunla birlikte yenilenebilir enerjinin de büyük bir k×sm×n× güneü ve rüzgar enerjisi oluüturmaktad×r. Gelecekte güneü ener- jisiyle çal×üan devasa makineler, uçsuz bucaks×z geliümiü güneü santralleri, aç×k deniz (offshore) uygulamalar×n×, güneü ×ü×- ù×n×n roket yak×t× olarak kullan×ld×ù×, hatta günlük hayatta güneü enerjili arabalar ve uçaklar ve yenilebilen ürünlerden güneü ×ü×ù× sayesinde ×s× ve elektrik enerjisi üre- tebilen malzemeler görülebilir. Buna karü×n günümüzde güneü enerjisinden elektrik üretimi, ×s×tma, soùutma, iklimlendirme, ve kurutma amaçl× k×s×tl× alanlarda fay- dalan×lmaktad×r. Güneü enerjisi sistemleri temelde ×s×l ve elektrik olarak ikiye ayr×- labilir. Is×l uygulamalar genellikle hava ve su gibi ak×ükanlar×n kullan×ld×ù× ×s× toplaç- lar× (kolektörler) yard×m×yla yap×lmaktad×r. Benzer olarak, güneü enerjisinden elektrik üretimi ise, güneü termik elektrik (GTE) ve fotovoltaik (PV) elektrik olmak üzere ikiye ayr×labilir. Güneü enerjisinden yararlana- rak elektrik üretiminin büyük bir k×sm× PV ile gerçekleütirilmektedir. Güneü enerjisini direk elektriùe dönüütüren PV’ler, üretim teknolojisine göre birinci (kullan×lan PV’le- rin yaklaü×k % 80’ini oluüturmakta), ikinci ve üçüncü nesil olarak deùiüik tip ve özel- liklere sahiptir. Düz plakal× kolektör (caml×, cams×z), vakum tüplü kolektör, parabolik oluk kolektör, güneü enerjisi kulesi (heli- ostatl× sistemler), çanak stirling, fresnel reflektörlü, güneü bacas×, yoùunlaüt×r×lm×ü (konsantre) termal güç santralleri (CST) ve yoùunlaüt×r×lm×ü PV elektrik enerjisi güç santralleri (CPV) ×s× ve elektrik üreten sis- temler olarak say×labilir ( ûekil 1 ).