Tesisat Dergisi 230. Sayı (Şubat 2015)

GÜNCEL 60 Tesisat Dergisi Say× 230 - ûubat 2015 Binalarda ‘Test&Commissioning ve Test-Ayar-Dengeleme’ - 2. Bölüm Mekanik Sistemlerde Sistem Ön Fonksiyon Testleri Havaland×rma tesisat×nda; hava kanal- lar×n×n s×zd×rmazl×k testi, hava kanallar×- n×n iç ve d×ü temizlikleri, duman ve yang×n damper kontrolleri, bütün komponentlerin çal×üt×r×lmas×, hava debilerinin ölçümü ve ayarlar×, VAV ve CAV kutular×n×n kalibras- yon kontrolü yap×l×r. Su tesisat×nda; boru bas×nç testleri, borular×n kimyasal temizliùi, bütün kom- ponentlerin çal×üt×r×lmalar×, su debisi ölçümü, debi balanslamas× sistem kom- ponentlerinin bas×nç kay×plar×, bas×nç düüürme vanalar×n× ayarlar×, emniyet va- nalar×n×n ayarlar× ve çal×üt×r×lmalar× yap×l×r. Cihazlarda ise; cihaz etiket bilgileri kont- rolü, montaj uygunluk kontrolü, iç ve d×ü temizlik, elektrik emniyeti ve güvenlik nor- mal çal×üt×rma, emniyet ekipmanlar×n×n kontrolü kilitlenmeler (interlocks), titreüim kontrolü, Commissioning Plan×’n×n öngör- düùü sistem ve komponentlerin perfor- manslar× (verim, bas×nç, h×z, gürültü vb) ölçümler yap×l×r. Elektrik Sistemlerinde Sistem Ön Fonksiyon Testleri Elektrik sistemlerinde; orta gerilim, kuv- vetli ak×m, zay×f ak×m kablolamalar×, bara- lar, güç ve daù×t×m panolar×, OG hücreleri ve kesiciler, paratoner ve topraklamalar×n doùrulanmas× yap×l×r. yang×n alg×lama sisteminde de sahadaki bütün yang×n alg×lama ve duman detektörlerinin kablo baùlant×lar× ve adreslemeleri kontrol edi- lir. Hatta binan×n teknik iületme ve yang×n müdahale gruplar× için adres kodu yeterli deùildir. Ayr×ca onlar×n günlük literatürün- de kulland×klar× tan×mlarla ikinci bir matris oluüturulmal×d×r. Yani siz bir yang×n an×nda oraya ilk müdahaleyi yapmakla görevli olan güvenlik ekibi D 714’e git denmesin- den bir üey anlayamaz. Bu uyar×n×n me- sela X maùazas×ndan geldiùini bilmesi la- z×md×r. Dolay×s×yla bunlar×n da bilinir alan adlar×yla çok iyi eüleütirilmesi laz×md×r ki oraya koüacak adam×n bunlar× düüünecek vakti yoktur. Bina otomasyon sisteminde de benzer üe- kilde; saha elemanlar×n×n hem sinyallerinin hem de ilettikleri deùerlerin yani damper kapal×ysa hakikaten kapal×, aç×ksa haki- katen aç×k olduùu veya bir s×cakl×k sensörü doùru bir deùer ölçüyor mu, ölçmüyor mu, montaj× ile ilgili veya cihaz×n kalibrasyonu ile ilgili sorun var m×, yok mu gibi bilgilerin doùrulanmas×, bu safhada yap×lan iülerdir. Fonksiyon testleri k×sm×nda neler yap×l×r? Öncelikle, kullan×c× için saùl×kl× bina veya yat×r×mc×n×n ihtiyac×n× gören yat×r×mc×n×n kullan×c×s×n× mutlu eden bina dediùiniz zaman en önemli k×s×m yaüam konfor alan×ndaki testlerdir. Bunlar; s×cakl×k, gürültü, iç hava kalitesi, mahaldeki hava h×zlar×, istenmeyen esintiler gibi testlerdir. Is×l konfor, insanlar aç×s×ndan sübjektif bir deùer olmas×na karü×n; örneùin ayn× s×cak- l×k deùerini bir k×s×m insanlar s×cak olarak tan×mlarken, bir k×s×m insanlar soùuk olarak tan×mlayabilir. Bu sübjektif durum, Türk Tesisat Mühendisleri Derneùi ústanbul Temsilciliùinin 2014/15 eùitim seminerlerinden dördüncüsü olarak 13 Aral×k 2014 tarihinde, úTÜ Gümüüsuyu Makina Fakültesi, Orhan Öcalgiray Konferans Salonu’nda düzenlediùi, oturum baükanl×ù×n× Mürüit Çelikkol’un yapt×ù×, “Sistem Seçimi, ‘Testing and Commissioning’ ve TAD” baül×kl× seminerde sistem seçimi konusu Ersin Gökbudak, “Testing and Commissioning” ve TAD (Test, Ayar ve Dengeleme) konusu ise Z. Cihan Akbulut taraf×ndan sunulmuütu. Bu seminerde Z. Cihan Akbulut taraf×ndan sunulan “Testing and Commissioning” ve TAD (Test, Ayar ve Dengeleme) konusunu dergimizde iki bölüm üeklinde yay×nl×yoruz. Sunumun ilk bölümü 229. say×m×zda yay×nlanm×üt×r ve Sistem Ön Fonksiyon Testleri ile Sistem Fonksiyon Testleri’nden genel olarak bahsedilmiütir. ûimdi biraz Sistem Fonksiyon Testlerini detayland×ral×m. Z. Cihan Akbulut Ecoserv