Tesisat Dergisi 230. Sayı (Şubat 2015)

20 Tesisat Dergisi Say× 230 - ûubat 2015 PERSPEKTúF Performans Odakl× Yönetim Prof. Dr. Nilüfer EøRúCAN egrican@suntekinternational.com Prof. Dr. A. Nilüfer EøRúCAN SUN TEK International Proje ve Teknoloji Geliütirme Yönetim, Dan×ümanl×k, Eùitim Hizmetleri Bir iüyerinde edinilen tecrübe, deneyim, bilgi birikimi üüphesiz çok deùerli ama s×rf uzun y×llar o üirkette diye bir kiüiyi terfi ettirmek veya ücret zamm× yapt×rmak, ger- çekten performans×yla o görevi veya maaü× hak edenleri küstürüp, kaç×r×yor. Bugün global üirketlerde ve pek çok kurumsal üirkette k×dem, terfi veya maaü zamm×nda öncelikli kriter olarak görülmüyor. Kiüinin performans × çok daha önemli. Tabii daha geleneksel üirketlerde k×dem hala önceliùini koruyor. K×dem, iü hayat×n×n vazgeçilmezi olarak bir tecrübe seviyesi, sayg×nl×k belirtisi ve üirkette uzun süre kalmay× saùlay×c× bir motivasyon unsuru olarak halen birçok üirkette kullan×- l×yor. Hizmet sektörü aù×rl×kl× ekonomilerde ve ayr×ca genç nüfusun çok olduùu ülkelerde ise bu alanlarda çal×ümay× tercih edecek geniü bir çal×ümaya haz×r nüfus olduùundan k×demden daha çok performans odakl× bir yönetim var. Bu durum performans× düüük olan kiüinin yerine rahatl×kla baüar×l× bir aday×n bulunabilmesini getirirken, ayn× zamanda insan yetiütirme odaù×ndan uzak- laü×lmas×n× da getirebilmektedir. Bu nedenle úK alan×nda bugün iüe al×nan aday×n doùru iüe yerleütirilerek artan k×demi ile birlikte sürekli bir geliüme sürecinde olmas×na da ayr×ca büyük önem veriliyor. Bundan 30-40 y×l öncesine kadar k×dem çok önemliydi. Eùitimli ve deneyimli insan say×s× az olduùu için deneyim de eùitim gibi k×ymetli idi. úüin doùas×nda, yap×lma üeklinde, pazar×nda h×zl× bir deùiüim yoktu. úü, iü yerinde öùreniliyordu. Yeni gelenler yüksek eùitim de alm×ü olsalar, iü ortam×na girdikleri zaman iüin nas×l yap×lacaù×n× deneyimli, k×demli çal×üanlardan görüyor, öùreniyorlard×. Üretilen ürün ya da hizmeti, iü süreçlerini bilmeleri, iüin tarihçesine ha- kim olmalar×, müüteri ve pazar hakk×ndaki geniü bilgileri, k×demli kiüileri iü yerinde önemli k×l×yordu. Bu dönemde performans deùerlendirme gibi insan kaynaklar× uygu- lamalar× da yap×lmad×ù× için terfide ve üc- retlendirmede k×dem baz al×n×yordu. Bu da k×demi bir ücret art×ü× unsuru olarak daha önemli k×l×yordu. Globalleümeyle birlikte sertleüen rekabet koüullar× ve teknolojinin geliümesiyle birlikte son 15 y×l içinde bu durum deùiüti. Ayakta kalmak, gelecekte var olabilmek için üirketlerin ihtiyaçlar× yeniden tan×mland×, yetenek dediùimiz geçmiüi deùil, geleceùi ve f×rsatlar× öngö- rebilen, teknolojiyi iyi kullanabilen, yenilikçi ve giriüimci olan kiüilerle iyi iliüki kurabilen, lider kabiliyeti olan ve bu özellikleriyle üirketin hedeflerine ve baüar×s×na katk× saùlayan kiüiler daha çok önem kazand×. Personel yönetiminden insan kaynaklar× yönetimine geçildi, yetenek yönetimi önem kazand× ve performans kültürü ne geçildi. Ücretlendirme sistemlerinde performans ve beklenen yetkinliklerin baz al×nmas×yla da k×demin önemi daha da azald×. Bugün ücret zamlar×nda performansa, terfilerde kiüinin performans×n×n, bilgisinin ortaya koyduklar×n×n yan× s×ra bir üst pozisyon için beklenen niteliklere sahip olup olmad×ù×na, yöneticilik, liderlik vas×flar×na bak×l×yor. Japonya gibi çal×üanlar×n tüm çal×üma hayatlar× boyunca tek bir üirkette çal×üarak emekli olmalar×n×n yayg×n olduùu ülkelerde k×dem bazl× ücretlendirme ve terfi uygulamalar× daha yayg×n. Bu modelde pek çok üirkette yeni mezun çal×üanlar daha mütevazi ücret seviyeleri ile üirkete dahil olurken, zamanla yaü× ve iü dene- yimleri artan çal×üanlar×n ücret paketleri de güçleniyor. Bununla birlikte birçok bat×l× ekonomide çal×üanlar daha iyi koüul ve f×rsatlar× dikkate alarak daha s×k üirket deùiütirdiklerinden k×deme verilen önem daha s×n×rl× oluyor. Türkiye’nin ise genel anlamda doùu ve bat×n×n aras×nda olduùu söylenebilir. únsan kaynaklar×nda netlik ve kurallar×n tan×ml× olmas×yla, kiüilerin kabullenme ve kendilerini haz×rlama süreçlerinin saùl×kl× olmas× ve performanslar×n× artt×r×c× faa- liyetlerin içinde bulunmalar× dileùiyle…