Tesisat Dergisi 229. Sayı (Ocak 2015)

MAKALE 124 Tesisat Dergisi Say× 229 - Ocak 2015 Bütünleüik Bina Tasar×m Yaklaü×m× ve Bina Enerji Performans× Esra Turan TOMBAK Çevre ve ûehircilik Bakanl×ù×, Mesleki Hizmetler Genel Müdürlüùü, Enerji Verimliliùi ve Tesisat Daire Baükanl×ù× ûube Müdür V., LEED Uzman× ûekil 1. Tüm sertifika programlar× temelinde bütünleüik bina tasar×m yaklaü×m×n× baz al×r. ûekil 3. Disiplinler aras× etkileüimli Bütünle- üik Tasar×m Süreci ûekil 2. Geleneksel Doùrusal Tasar×m Süreci Binalarda hedeflenen enerji performans×- na ulaüabilmek için bütünleüik bina ta- sar×m yaklaü×m×n×n (BBTY) uygulanmas× gerekmektedir. BBTY gerekliliùinin ana nedenlerinden biri hemen her konuda kar- ü×m×za ç×kan sürdürülebilirliktir. Sürdürü- lebilirliùin amac×, Birleümiü Milletler 1987 Brundland raporunda (1987) yer alan tan×m× ile, ekonomik, çevresel ve sosyal gereksinimlerin gelecek kuüaklar×n yaüam koüullar×na zarar vermeden karü×lanmas×- d×r. Baüka bir deyiüle, gelecek kuüaklar×n ihtiyac× olan doùal kaynaklar×n da daha dikkatli kullan×lmas×d×r. Diùer bir neden ise iklim deùiüikliùinin önlenmesidir. úklim deùiüikliùinin, insan kaynakl× faaliyetler sonucu olduùu ve etkileri art×k herkes ta- raf×ndan yads×namaz bir gerçektir ve ül- kelerin Birleümiü Milletler úklim Deùiüikliùi Çerçeve Sözleümesi ile Kyoto Protokolü kapsam×nda yerine getirmek zorunda ol- duklar× taahhütleri bulunmaktad×r. Gerek sürdürülebilirlik gerekse iklim deùi- üikliùi kapsam×nda tüm sektörlerde olduùu gibi bina sektöründe de doùal kaynaklar×n kullan×lmas×nda verimliliùi ve tasarrufu saùlamak için tedbirler al×nmaktad×r. Bina sektöründe, tasar×m aüamas×nda al×na- cak önlemler, kullan×lan malzemelerin ve sistemlerin niteliùi ve bina iületim sistemi ile binan×n sürdürülebilirliùi ve bina per- formans×n×n art×r×lmas× saùlanabilir. Bu doùrultuda; sürdürülebilir bina, doùayla uyumlu, yap×n×n arazi seçiminden y×k×m×- na kadar yaüam döngüsü çerçevesinde deùerlendirilen, iklim verilerine ve yöreye uygun, ihtiyac× kadar enerji, su gibi doùal kaynaklar× kullanan, enerji ihtiyac×n× yeni- lenebilir enerji kaynaklar×ndan karü×laya- bilen bütüncül yaklaü×mla tasarlanan ve inüa edilen bina olarak özetlenebilir. 1990’lardan itibaren çeüitli sürdürülebilir bina inüa yöntemleri, sertifikasyon prog- ramlar× oluüturulmaktad×r. úster ad×na yüksek performansl× bina diyelim, ister pasif ev diyelim ya da ister LEED, BRE- EAM, DGNB gibi sertifikal× bina diyelim hepsinin temel olarak BBTY esaslar×n× uy- gulad×klar×n× görmekteyiz. Neden BBTY? BBTY ile, binan×n çevresel, ekonomik ve sosyal performanslar× dikkate al×n×r ve olumsuzluklar× en aza indirebilmek için öncelikle tasar×m×n baülang×c×ndan itiba- ren önlemler al×n×r. Sürdürülebilir inüaat teknikleri uygulanarak daha az kaynak tüketimi hedeflenir ve çevreye verilen za- rar en aza indirilebilir. úkinci olarak bina ve bina bileüenleri ilk yat×r×m maliyeti deùil, yaüam döngüsü maliyetine göre deùerlen- dirilir. Tüm bu önlemlerin sonucu binan×n iç hava kalitesi ve konfor üartlar× art×r×la- rak kullan×c× memnuniyeti saùlan×r, bina kullan×c×lar×n×n yaüam kalitesi artar. BBTY, binan×n enerji ve çevresel perfor- mans×n× art×rmaya yönelik süreç iliükili bir metodtur. Mal sahibi – müteahhit – mimar