Tesisat Dergisi 228. Sayı (Aralık 2014)

GÖRÜNÜM ısı bilimve tekniği, akı~kanlar mekaniği, hidrolik, makina elemanları, aerodinamik ve benzeri bilgiler olup, üniversite veya yüksek okulların makina mühendisliği bölümlerinde kazanılır. Aynca mekanik tesisat mühendislerinin, yapı teknolojisinde hizmet veren mimari, in~aat mühendisliği, elektrik, aydınlatma, elektronik, iç mimari, peyzaj ve alt yapı gibi diğer disiplin dallannın temel ilkelerini, usul ve kurallarını bil– mesi, bu disiplinlerle e~güdüm içinde çalı~ması gerekiidir. Bu amaçla üniversiteler interdisipline bir eğitime yönelmişler, "Yapı Teknolojisi Mühen– disliği"ne yönelik, ene~i, çevre, konfor, sağlık, hijyen, estetik ve benzeri zoruniustandartlan kapsayan eğitime önem vermi~lerdir. Dolayısıyla mekaniktesisat mühendisliğinin kendineözgü bir eğitimi olmayıp, hizmet makina mühendisliğinin bir uzmanlık dalı olarak tanımlanmaktadır. Meslek içi eğitim, diplama sonrası yaşam boyu devam eden sürekli bir eğitimdir. Kişiye özel, bilim ve teknolojiye açık, yenilikçi bir gelişimdir. Usta-çırak ili~kisi, deneyim ve beceri ile uzman– lığa ulaşan bir olgudur. Meslek içi eğitimle üretim tekniği, yeni teknoloji ve bilgi transferi kazanılır. Geçerli standartlar, bilimsel ve teknik kitaplar, teknik dergi ve yayınlar, kongre, sergi, seminer ve sempozyumlarbu eğitimin temel kaynaklandır. Meslek içi eğitimle kazanılan bilgi, deneyim, üretim, üretimde yapabilirlik güvencesidir. Mekanik tesisat mühendisliğinin bütün branş­ larında, standart, norm ve imaryasalar mesleki eğitim yöntemlerinde öncelik kazanır. Herülkenin kendine özgü yapı standartlan ve imar yasalan mevcuttur. Bunlar genellikle uluslararası stan– dartiara ve yapı teknolojisi kurallanna uyumludur. Yapıda denetim ve kontrol bu kurallara uygun yapılır. Kamusal bir denetim olan kontrolluk hizmetlerinde yetkinlik aranır. Bu amaçla görevli mühendislere, yetkili kurumlar veya meslek odalan tarafından eğitime tabi tutulmak suretiyle belirli sınavlarla yetkinlik belgesi verilir. Bu tür eğitim. daha çok yapıda uygulanması zorunlu kurallara ve mevzuata yöneliktir. Ayrıca imar yasaları kapsamında enerji yönetimi, çevre etkinlikleri, deprem önlemleri, yangın güvenliği, hijyen, sağlık gibi zorunlu standartları içeren konularda eğitim görürler, bu anlamda sorumlu ve bağımsız teknik hizmet verirler. Ülkemizde uygulanmakta olan yapı mevzuatı çok eski olup, uluslararası standartve normlara göre yetersizdir. Özellikle imar yasalanmız eneji, çevre, 18 lesisat Dergisi Sayı 228 - Aralık 2014 yangın, deprem, sağlık, hijyen, gürültü, iç hava kalitesi gibi yaşanabilirlik ve kullanılabilirlik stan– dartlanndan çok uzaktır. Bu nedenle son yıllarda büyük şehirlerin önemli yapılarında, Alman DIN normlan, ASHRAE (American Societyof Heating, Refrigeration and Air-Conditioning Engineers Ine.), ASPE (American Society of Plumbing En– gineers), BOCA, N FF)A (National Fire Protection Association), Dünya Sağlık Teşkilatı Standartları ile FIDIC (International Federation of Consulting Engineers) şartnameleri uygulanmaya başlan­ mıştır. Bu doğrultuda mekaniktesisat mühendis– leri, hizmetlerini yapı teknolojisi ilkelerine uygun tarzda yapmak zorundadır. Bu yönden meslek içi eğilim önem kazanmış üniversiteler, meslek odaları, ihtisas demeklerinde seminer, kurs ve benzeri toplantılar verilmeye başlanmıştır. Meslek içi eğitime kaynak olarakyüzlerce dokü– man mevcuttur. Özellikle başta bilişim teknolojisi olmaküzereASHRAE, ASPE, REHVA, OECD, FIDIC yayınlan, kongre ve seminerleri, üniversitelerin konu ile ilgili araştırmalara çok yararlıdır. Aynca bir çok üniversite lisans üstü programları, kurs ve seminerleri ile hizmeti bilimsel ayrıntılan ile uygulamaya aktarmakta, uygulamada ise ima– latçı firmalar, müşavir kurulu~lar, tasarımcılar teknolojik yenilikleri hizmete sunmaktadır. Meslek içi eğitim ve gelişimin sonu yoktur. Gelişen teknoloji ile değişir. Mühendisler mesleki bece– rileri ile karşıianna çıkan sorunların çözümünde hızlı karar verme ve uygulama başarısına ne kadar erişirlerse erişkinler, eğer hızla gelişen teknolojiden uzak kalmış iseler hizmette hata yapmamaları imkansızdır. Kaldı ki, mekanik tesisat hizmetleri o kadar geniş ihtisasa ayni– m ış bulunmaktadır ki bir kişinin bu hizmetleri yapabilmesi olanaksız olmakta "ekip" hizmeti gerekmektedir. Bu anlamda hizmet, standartlar çerçevesinde uzmaniann analiz ve kriterlerine dayalı üretime dönüşür. Teknik hizmetlerde üretim sorumluluğu, işi yapana alt olmalıdır. Ene~i etüt– leri, sistem seçimleri, zorunlu standartiara uygun üretim koşulu ile tasarım, uygulama, imalat ve işletme alanlarında aynntılara uzanan detaylarda eğitim, bilgi ve başarının yanı sıra ihtisas girdi ve verileri çok önemlidir. Yangın. hijyen, sağlık, akustik, çevre etkinlikleri ve benzeri ihtisasların yanında otomasyon, özel tesisat, basınçlandırma, konfor konularında farklı yaklaşımlar, uygula– malar. mevcut koşullar çerçevesindeki doğrular başarıyı sergiler. Bu tür eğilim kişiye özel olup, mesleki uygulamada elişilen uzmanlığa yöneliktir. Meslek içi eğitim en çok tasarım mühendisliği hizmetlelinde gerek duyulan bir gelişimdir. Ta– sarım mühendisliği beyin gücü ile hizmet veren mühendislik hizmet sektörünün sembolü haline gelmiştir. Mekaniktesisat tasanın hizmetlerinde, ısı kayıp ve kazanç hesabı, ısı yalıtım hesabı, boru ve pompa hesabı, bilgisayar kullanımı kurallara, normlara, usul ve yöntemlere göre yapılan işler sıradan bir hizmettir. Esas tasa– rım proje müellifınin bilgi ve deneyima dayalı tasarım konsepti, analiz ve kriterleri sistem seçimleri ve kararlarıdır. Bu doğrultuda gelişim, deneyim ve üretimdeki başarı ile sergilenir. Bir ısıtma sisteminin dizaynında meteorolojik verileri değerlendirmek, dizayn sıcaklıklarını seçmek, enerji etütleri yapmak, çevre etkinlik– lerini belirlemek, formüllere dayalı bir hesap şekli olmayıp deneyimlere endeksli yaklaşım ve tahm inlerle gerçekleşir. Isıtma sistemlelinde ortam konforu değişen koşullara bağlı statik ısıtma, destek ısıtma uygulamalanna yol açar. iç hava kalitesi, mekan konforunu oluşturan önemli bir faktördür. Hijyen koşullarına uygun egzoz sistemleri, hava balansları tasarımda etken olur. Enerji yönetimine yönelik geri kazanım, enerjinin akılcı kullanım koşullarına göre değişen tasanm kararlarını zorun lu kılar. Hizmetin detaylarını gösteren bu tür ayrıntılar, meslek hayatında günler, aylar alan, yıllarca süren gelişim ile sağlanan, üretimle kazanılan meslek içi eğitim sayılabilir. Öğretilemez, öğre­ nilir. Havalandırma, klima sistemlerinde bunun çok çeşitli versiyonlan görülür. Mekanik tesisat servisleri yapılara, bölümlerine, hacimlerine, fonksiyanlarına göre değişkendir. Birtemiz oda ile bir ameliyat odasındaki HVAC uygulamala– rındaki farklı yöntemlerin yanı sıra, bunlardan en uygununu seçmek bir uzmanlık gerektirir. Bu bilikim, meslek içi eğitimin sonucu sayılmalıdır. Aynı dizgida borulama, pompaj, sıhhi tesisat, yangın, özel tesisatsistemlerinin tasarımı, oto– masyon sistemlerinin uygun senaıyosu, kurslar, seminerler ve benzeri eğitimler ile kazanılan bilginin ötesinde, çeşitli kaynaklar karıştırılarak. uygulamalar incelenerek, üretimle sağlanan bir gelişim, bir profesyonelliktir. Bu aşamanın mesleki eğitim yöntemi, artık yaratıcı bir tasarım sürecidir. Hizmet deneyimi ile ilişkisinden öte, bilgi ve teknolojiye dayalı üretime endekslidir. 1992 yılında Türk lesisat Mühendisleri Der– neği'nin kuruluşu ile başlayan dönem; Makina Mühendisleri Odamızın on kez, Ulusal lesisat Mühendisliği Kongresi'ni, TTMD'nin yapılan