Tesisat Dergisi 219. Sayı (Mart 2014)

PERSPEKTúF 20 Tesisat Dergisi Say× 219 - Mart 2014 Türkiye’de Güneü Enerjisi Çal×ümalar×n×n Durumu Prof. Dr. Nilüfer EøRúCAN egrican@suntekinternational.com Prof. Dr. A. Nilüfer EøRúCAN SUN TEK International Proje ve Teknoloji Geliütirme Yönetim, Dan×ümanl×k, Eùitim Hizmetleri 2035’e kadar küresel enerji talebi nin % 50 ’nin üzerinde artacaù× öngörülüyor. Enerji talebini karü×lamak için, Uluslararas× Enerji Ajans× verilerine göre enerji sektö- rüne 2011-2035 y×llar× aras×nda küresel ölçekte toplam 37,4 trilyon dolar yat×r×m yap×lacaù× tahmin edilmektedir.2035 y×l×na kadar olan süreçte, elektrik üretimi sektöründeki art×ü×n yar×ya yak×n× ye- nilenebilir enerji kaynakl× olacak, bu da rüzgar ve güneü enerjisi gibi kaynaklar×n yenilenebilir enerjideki büyümenin %45 ’ini oluüturacaù×n× öngörüyor. 5346 Say×l× Kanun ’da (YEK Kanunu) yap×lan deùiüikliklerle, yasal düzenlemelere 2012 y×l×nda kavuüan güneü enerjisi sektörü, Ha- ziran 2013’de GES yat×r×mlar× için 600MW’la ç×k×lan ihaleye bunun 15 kat× olan yaklaü×k 9 bin MW ’l×k taleple ilgisini en iyi üekilde ortaya koydu. úhaleye yat×r×m yapmak için 357 üirket, toplam 585 adet baüvuru ya- parken, talep edilen fotovoltaik yat×r×mlar×n×n tutar× ise 9 milyon avro yu buluyor. Bunun cam×n×, alüminyumunu, çeliùini, folyosunu, inverter’×n× v.b. yapan yat×r×mc×lar da var. Lisansl× yat×r×mlar×n yan×s×ra, kapasite- nin 500 kW’dan 1 MW ’a ç×kar×lmas× ve lisansl× baüvurularda yaüanan bürokratik yavaül×klar nedeniyle lisanss×z yat×r×mlara yönelmede h×zl× art×ü oldu. Bu art×üta üretim tesislerinde, fabrikalarda, al×üveriü merkez- lerinde, hastanelerde, okullarda ve büyük sitelerde uygulaman×n yap×labilmesinin de pay× büyüktür. Bunun yan× s×ra lisans- l×ya verilen hazine arazilerinin kullan×m× teüvikinin, lisanss×z elektrik üretimi için de geçerli olmas× yayg×nlaüma için büyük bir destektir. Eùer lisanss×z uygulamalar bireyselleüebilirse ve tabana yay×l×rsa ve bu tür uygulamalarda mevcut mevzuat kullan×lmaz ve kolayl×k getirilirse, lisanss×z uygulamalar×n art×ü× çok fazla olacakt×r. 2013 y×l× sonu itibariyle ihaleyi kazananlar×n belli olacaù×n×n belirtilmesine raùmen ihale henüz sonuçlanmam×ü olup, tahminenmay×s ay×nda sonuçlanacaù× öngörülmektedir. úha- lenin nas×l yap×lacaù× ve nas×l teklif verileceùi konusunda baz× belirsizlikler bulunmaktad×r. Ayr×ca izinlerin kolay al×nabilmesinin saù- lanmas×, bürokratik yavaül×ù×n giderilmesi, kamu kurumundaki görevlilerin güneü ener- jisi ve uygulamalar×n× daha iyi anlamalar×, bankalar×n yenilenebilir enerji yat×r×mlar×na düüük faizli kredi sunmalar× gerekir. Türkiye’nin toplam y×ll×k güneülenme süresi 2 bin 640 saat , ortalama toplam ×ü×n×m üiddeti ise 1311 kWh/metrekare. En fazla güneü enerjisi alan bölge Güneydoùu Anadolu Bölgesi olup, bu bölgeyi Akdeniz Bölgesi takip ediyor. Türkiye’nin güney alt yar×s×nda vas×fs×z ve GES kurulumuna uygun saha büyüklüùü yaklaü×k 12,500 kilometre- karedir. Bu sahalarda toplam 735,000 MW güçte GES kurabilme potansiyeli mevcuttur. Güneü santralleri için elektrik al×m fiyat× 13.3 USD cent/kWh olarak belirlenmiü olup, 10 y×ll×k bir süre yi kapsamaktad×r. Yurt içinde üretilmiü komponent kullan×lan güneü santralleri yine devreye giriüinden itibaren 5 y×l boyunca yerli katk× ilavesi imkan×ndan da yararlanacak. Türkiye’nin lisansl× güneü enerjisi kurulu gücünün 2023 y×l×na kadar 3 bin MW olmas× bekleniyor. Lisanss×z üretimde hedefler daha da iddial×. 2015 y×l×na kadar 3 bin MW’l×k bir lisanss×z kurulu güç geliüimi öngörülüyor. 2023 y×l×nda Türkiye’nin lisansl× ve lisanss×z toplam 5-6 bin MW’l×k kurulu güce sahip olacaù× öngörülüyor. Lisanss×z üretim kapsam×ndaki tesislerde de üretici, kendi tüketiminden arta kalan elektrik enerjisini yine 13.3USD cent/KWh fiyat düzeyi ve yine yerli katk× ilavesi geçerli olmak üzere satma imkan×na sahip. 2014 ve 2015 y×llar×n×n gerçek manada güneü enerjisi sektörünün meyve vereceùi y×llar olmas× ümidiyle…