Tesisat Dergisi 219. Sayı (Mart 2014)

128 Tesisat Dergisi Say× 219 - Mart 2014 MAKALE örnekleri finans kurumlar×nca bir prestij amac×yla, Hollanda Rijkswaterstaat ör- neùi ise bir kamu kuruluüunun öncü olma sorumluluùu ile yap×lm×üt×r. Bu örnekler bu baùlamda da çok önemlidir. Bu yakla- ü×mlarla hem teknolojinin kullan×m× teüvik edilmekte hem de bir öncü rol üstlenilerek tasar×mc×lar×n bu alandaki yarat×c×l×klar× desteklenmektedir. Dünyadaki örnekleri izleme ad×na ülkemiz- de “Yeüil Bina” sertifikas× alabilmek ve bu konuda bir prestij elde edebilmek için az say×da olsa da özel üirketler kendi bina- lar×n×n yap×m×nda enerji etkin ve çevreye duyarl× bir çaba sarf etmektedir. Buna karü×l×k kamu yat×r×mlar×ndan öncülük et- mek ad×na benzer bir yaklaü×m beklendiùi halde ne yaz×k ki bu yaklaü×m hayata ge- çirilememektedir. Örneùin son zamanlarda önemli bir ihale biçimi olan Kamu Özel Ortakl×ù× (KÖO) yöntemi ile Saùl×k Yap×lar× ihale edilmektedir. Bu ihalelerde deùer- lendirme kriterlerinin baü×nda “Çevreye duyarl×l×k ve enerji tüketimini düüürmeyi ve sürdürülebilirlik – yenilenebilir enerji kaynaklar×n× kullanmay× amaçlayan tek- nik ve tasar×m çözümlemeler” önermek gelmektedir. Bu ifade dahi tasar×mc×, yat×r×mc× ve iületici özel sektörü heye- canland×rmaktad×r. úhalelerde birçok aday yat×r×mc× yukar×da bahsettiùimiz nedenler- den ötürü “maliyeti art×r×c× unsur” olarak gördükleri bu yaklaü×ma tedbirli yaklaüm×ü ve sadece mekanik çözüm önerileri getir- miütir. Buna raùmen aralar×nda bu konuyu eksene alarak enerji etkin çözüm getiren teklifler de bulunmaktad×r. Ancak bu konu önemli bir baül×k olarak belirtilmiü olmak- la birlikte tekliflerin ortak bir bazda deùer- lendirilemediùi ifadesi ile tasar×m önerileri göz ard× edilerek ihaleler “en düüük fiyat” teklifi ile sonuçland×r×lmaya çal×ü×lmak- tad×r. úhalelerde bu baül×k alt×nda yap×lan yarat×c× çözümlemeler ne yaz×k ki maliyet art×ü× olarak deùerlendirilmektedir. Hâlbu- ki sadece gündüz deùil 24 saat boyunca çok fazla enerji tüketen saùl×k yap×lar×n×n enerji etkin çözümlemelerinin yan× s×ra tedavide çok önemli bir rolü olan doùal ×ü×k ve doùal havaland×rman×n muhakkak bilinçli ve planl× bir biçimde ele al×nmas×- n×n önemi büyüktür. Yap× yönlendirmesi, iç avlularda mikroklima yaratarak d×ü etkileri doùal olarak kontrol edebilme olanaklar×, daha fazla alana doùal ×ü×k ve havaland×r- ma saùlanabilmesi gibi tasar×msal karar- lar muhakkak göz önünde bulundurulabil- melidir. ûuras× bir gerçektir ki sürdürüle- bilirlik, enerji etkinlilik, basit tasar×msal önlemler ile rahatl×kla saùlanabilmektedir. Sonuç Yap× endüstrisinde tasar×m her zaman birinci önceliùe sahiptir. Endüstride ilgili her disipline ait tasar×m çal×ümalar× ortak bir çaban×n bileüeni olmal×d×r. Disiplinler sadece kendi bilgi alan× içerisinde çözüm üretmek yerine tasar×m×n disiplinler aras× bir çal×üma ile üretilmesinin gerekliliùi bu bildiride bir kez daha vurgulanmaktad×r. Verilen örneklerde bu aç×kça görünmek- tedir. Hiçbir öneri sadece mimari ya da mühendislik çal×ümas×n×n tek baü×na bir ürünü deùildir. Hiçbir bileüen, dolay×s× ile ilgili disiplin bir diùerinden ayr×lamaz. Konu, mimari tasar×m× tamamlanm×ü bir yap×da havaland×rma, ×s×tma soùutma ve ayd×nlatma için en etkin mekanik ve elekt- rik mühendisliùi çözümlemelerini yapmak yerine en etkin çözümlemeleri yans×tan ve bunu en doùru üekilde kullanan bir mimari tasar×ma ulaüabilmektir. Yap× endüstrisinde sürdürülebilirlikten bahsetmek gerekiyorsa yap×lar×n yap× fizi- ùi kurallar×na göre üretilmiü, yenilenebilir enerji kaynaklar×n× kullanan, yap× tasar×m× ve formu ile bu kaynaklar× en iyi üekilde kullanabilmesi gerekmektedir. Özel kuruluülar×n iületme maliyetlerini düüürme ad×na enerji etkin, yenilenebilir enerji kaynaklar×n× kullanan ve sürdürüle- bilir binalar yapabildikleri gibi kamu ihale- leriyle elde edilen binalarda devletin öncü olma, endüstriyi ve teknolojik çözümleme- leri destekleme ad×na bu yap×lar×n yap×m×- n× teüvik etme görevi vard×r. Kaynaklar [1] Overview of Earth Radiation Budget, http://marine.rutgers.edu/mrs/edu- cation/class/yuri/erb.html, Earth Radiation Budget/Environmental Science/Rutgers,The University of New Jersey, Last updated 1998. [2] EúE údaresi Genel Müdürlüùü, Enerji Verimliliùi, http://www.eie.gov.tr/ turkce/en_tasarrufu/konut_ulas/ bina_ulas.html [3] Enerji verimliliùi Kanunu, http:// www.me v z u a t . a d a l e t . g o v. t r / html/27471.html [4] Jonathan Shrift, ENVS 664-660 Sustainable Design, Sept. 2010, http://www.greendesignetc.net/Bu- ildings_10/Building_Shrift_Jonat- han_%20Paper.pdf [5] Lonra, Hackbridge Beddington Zero Energy Development, http://en.wi- kipedia.org/wiki/BedZED [6] F. Nur Demirbilek, A. Ugur G. Yalç×- ner, Ahmet Ecevit, A.Erkan Sahmali and Mehlika Inan×c×, Analysis of the thermal performance of a building design located at 2465 m: Antal- ya-Saklikent National Observatory Guesthouse, Building and Environ- ment, Volume 38, Issue 1, January 2003, Pages 177-184 [7] ETFE Film ve Membranlar×, Mimari uygulama ve malzeme özellikleri, http://www.pati-films.com/en/ products/products_for_industry/ etfe-architecture-buildings-d410. html [8] Shanghai Tower, Gensler, http:// www.gensler.com/#projects/58 [9] M. Kiper, Teknoloji, TMMOB, May×s 2004, s:8.