Tesisat Dergisi 219. Sayı (Mart 2014)

125 Tesisat Dergisi Say× 219 - Mart 2014 MAKALE x Is×tma yükü %88 azalm×üt×r x S×cak Su için gerekli enerji tüketimi %57 azalm×üt×r x úngiltere ortalamas×na göre elektrik enerjisi kullan×m× %25 azalm×üt×r. x ûehir üebekesi su kullan×m× %50 azal- m×üt×r. Ülkemizde pasif güneü enerjisinden ya- rarlanma çal×ümalar× 1990’l× y×llarda baülam×üt×r. Kurumsal olarak ilk uygula- malar×ndan biri TÜBúTAK Ulusal Gözleme- vi (TUG) Yerleükesi misafirhane binas×d×r. 1994’de tasarlanan ve 1996’da kullan×- ma aç×lan yerleüke Antalya Sakl×kent’te, deniz seviyesinden 2500 metre yüksek- likte bir konumdad×r. Teleskop binalar×- n×n bulunduùu yaz×n +20 0 C’ye ç×kan ve k×ü×n -25 0 C s×cakl×klara düüen bölgede yap×n×n, gökyüzü gözlemlerine olumsuz etkilerinden ötürü, baca gaz× ç×karan bir ×s×tma sisteminin olmamas×, özellikle gözlem yap×lan gece boyunca binalardan bir geri radyasyon olmamas×, gözlem ya- p×lmayan ve aü×r× k×ü koüullar×ndan ötürü binan×n boü kalabileceùi zamanlarda test cihazlar×n×n zarar görmemesi için iç s×- cakl×ù×n hiçbir koüulda “0 0 C” s×cakl×ù×n alt×na düümemesi, dinlenme zaman× olan gün içerisinde ise yap×n×n yaüanabi- lir konfor üartlar×nda olmas× istenmiü ve bu amaçlarla sadece güneü enerjisinden yararlan×lmas× planlanm×üt×r. Elektrik enerjisi ile ×s×tman×n da çok yüksek ma- liyet getireceùinden bu seçeneùi de en az düzeyde tutacak bir çözümleme üzerinde durulmas× istenmiütir. Hiçbir mekanik donan×m olmaks×z×n sade- ce güneü enerjisi ile ×s×nmakta olan bina- ya takviye olarak zaman zaman kullan×lan elektrikli radyatörler eklenmiütir. [6] Gece gözlemlerinden ötürü gündüz kullan×m× olan misafirhanenin güney cephesinde sera ve ters “Trombe Duvar×” kullan×lm×ü- t×r. Trombe duvar sistemindeki duvar×n ×s×l kütlesinin kullan×lmad×ù× sistemde gün boyunca serada ×s×nan hava sera kesitinin fiziksel üeklinden yararlanarak ve herhan- gi bir mekanik düzenek olmaks×z×n derhal iç mekana al×nmakta, ×s×l kütle olarak iç mekan iç duvarlar× kullan×lmaktad×r. Yaz döneminde ise ×s×nan hava çat× detay×n- daki el kontrolü basit kepenkler vas×tas×yla d×üar×ya at×lmaktad×r. ( Bkz. ûekil 3-4 ) TÜBúTAK-TUG Misafirhane binas× tasa- r×m× boyunca SUNCODE-PC yaz×l×m× ile bir modelleme kurulmuü ve yap× formu, malzemeleri ve yap× fiziùi üzerinde 100’e yak×n modelleme yap×larak beklentilere en iyi yan×t× verecek çözüm üretilmiütir. ûekil 5 ’de verilen yaz ve k×ü en kötü koüullara göre farkl× seçeneklerin performanslar× yine ûekil 5 ’de verilmiütir. Tasar×m süre- since yap×lan bu çal×ümalarla son halini alan yap×n×n tamamlanmas×ndan sonra TÜBúTAK’a bina performans×n×n ölçülme- si için proje önerisinde bulunulmuü ama ûekil 3. TÜBúTAK Ulusal Gözlemevi Konukevi, Sakl×kent Antalya, Mimar A. Erkan ûahmal×, 1996. ûekil 4. TÜBúTAK Ulusal Gözlemevi Konukevi, Sakl×kent Antalya, Mimar A. Erkan ûahmal×, 1996. K×ü ve Yaz durumu. ûekil 2. BedZED Hackbridge, Londra. Mimar Bill Dunster 2002.