Tesisat Dergisi 217. Sayı (Ocak 2014)

GÖRÜNÜM 17 Tesisat Dergisi Say× 217 - Ocak 2014 Geçmiü dönemlerin s×radan mühendislik hizmetlerinin deùer kayb×na uùrad×ù× ortadad×r. Bu s×radanl×ktan kurtulmak, eùitimde temel bilgileri kullanma yetisinin arttt×r×lmas×, meslek içi eùitimin sürekliliùi, teknoloji- deki yeniliklerin takibi ile mümkün gözükmektedir.” “ Cumhuriyet’in kuruluüu ile yap×lan reformlar ×ü×ù×nda, özlellikle 1950 sonras×nda h×zla fakat dengesiz geliümiütir. Türkiye; modern ve geri kalm×ü kesimleri, zengin ve fakir s×n×flar× ile ‘bilgi toplumu’ düzeyine ulaüamam×ü bir görünümde- dir. Ancak 1950-1960 dönemindeki geliüimde, mühendislik sektörü alt×n devrini yaüam×ü, devlet gerçekten çok nitelikli, güçlü ve genç bir mühendis ve mimar ordusu yetiütirmiü, bunlara mesleklerinin ilk y×llar×nda büyük sorumluluklar yüklemiü ve kolay nasip olmayacak deneyimler kazanmalar×n× saùlam×üt×r. Bu yap×lanmada aù×r teknik görevlerde bulunmalar×, karü×laüt×klar× sorunlara çözüm üretmek zorunda kalmalar×, 60’l× y×llar×n güçlü ve deneyimli mühendislik kesimini oluüturmuütur. Bu grubun devletteki deneyimleri ve kendilerine güveni, serbest sektörde de baüar×l× olmalar×n× saùlam×ü, ge- nellikle meslek içi eùitimden kopmuü olmalar×na raùmen uzun y×llar güçlerini ve etkinliklerini ko- ruma imkan× vermiütir. Ancak zaman geçtikçe, özellikle eùitim sisteminin yetersiz kaynaklar×, yanl×ü yaklaü×mlar×, kendini yenilemekte geç kal×ü×, yeni gelen mühendislik kadrolar×n×n bir üanss×zl×ù× haline gelmiütir. 21.yüzy×l×n biliüim teknolojisi ile yeni dönem baülam×üt×r. Küreselleüen dünyam×zda, Amerika ve Japonya gibi ileri ülkeleri yakalama çabas×n- da olan Avrupa Birliùi’ni takip eden ve kendisine bir yer açmaya çal×üan geliümekte olan ülkeler, büyük sorunlarla karü× karü×yad×r. Bilgiye ulaü- makta, onu kullanmakta ve hatta en önemlisi onu üretmekte geri kalmak, hem ekonomik hem de politik olarak güçsüzleümek demek olacakt×r. Bunun için gerekli sosyal ve kültürel önlemlerin al×nmas×, teknolojinin eùitime, hizmet sektörüne ve sosyal yaüama entegrasyonunun temini, dünyadaki h×zl× geliüime paralelliùin saptana- bilmesi zorunlu olmaktad×r. Bu anlamda tan×mlar×n, kavramlar×n ve yap- t×r×mlar×n farkl× boyutlar kazanacaù× dikkate al×nd×ù× taktirde, mühendislik hizmetlerinin benzer iü deneyimlerine endeksli olacaù× gö- rülür. Bireysel niteliklerin öne ç×kacaù×, ekip üretiminin sorumluluk içinde yap×lacaù× bu dönemde, yak×n zamandaki benzer deneyimler öne ç×kacak, kurumsal hizmetler ve hatta kurumsal kültürler önem kazanacakt×r. Bu du- rumda, geçmiü dönemlerin s×radan mühendislik hizmetlerinin deùer kayb×na uùrad×ù× ortadad×r. Bu s×radanl×ktan kurtulmak, eùitimde temel bilgileri kullanma yetisinin arttt×r×lmas×, meslek içi eùitimin sürekliliùi, teknolojideki yeniliklerin takibi ile mümkün gözükmektedir. Ülkemize has ustalara sayg× kavram×n×, genç ve çaùdaü kadrolar için bir engel olmaktan ç×kar×p; onlar× destekleyen, kendi deneyimleri ile güç katan ve hatta bat× ülkelerinde belki de eksikliùi duyulan yap×c× bir sosyo-kültürel eleman haline getirmek gereklidir. Avrupa Birliùi’ne giriü çabalar×m×z içinde yer alan, yeniden yap×lanma ve mevzuata uyum yaklaü×mlar×n×n baüar×s×, hizmet sektöründe öncelikle yapabilirlik ile baülamal×d×r. Bu amaçla kiüinin kendi eùitimine katk×s× öncelik kazan- m×üt×r. Hizmet, kiüinin en iyi bildiùi ve baüar×l× olduùu alanda yap×lmal×d×r. Ünvan, paye, yetki korumas×nda süregelen hizmetlerin, küresel ortamda pek geçerli olamayacaù× üimdiden anlaü×lmaktad×r. Ustalar×n g×pta ile bakt×ù× 21.yüzy×lda gençlerin, bu deneyim ve miras×na sahip ç×kmas× faydal× olacakt×r. incelendiùinde, mesleki baüar×lar×n× devlete borçlu olduklar× kolayca anlaü×l×r. Bu koüullar, ülkenin h×zl× büyümesinin yan× s×ra her alanda yat×r×m imkan× nedeniyle mühendis- leri, ihtisaslar×na bakmaks×z×n her konuda yetkili ve görevli yapm×ü, hemen hemen hepsi multi- disipline bir deneyim kazanm×üt×r. Bu deneyim sayesinde kazanm×ü olduklar× güven ve beceri, zamanla büyük bir k×sm×nda mühendislik eùitiminde kazanm×ü olduklar× temel bilgilerin unutulmas×na, onlar×n bilim ve teknolojiden uzaklaümas×na neden olmuütur. Buna karü×n hemen hemen hepsi, yönetici olarak liderlik vas×flar×n× korumuü, ticari aù×rl×kl× giriüimlerde baüar×l× olmuü; ancak bilimsellikten uzak bir sektör yaratm×ülard×r. Bu nedenle günümüzde, gerek kamuda gerekse özel sektörde teknik alanda bilim ve teknoloji ile geliümiü uzmanlar×m×z çok az say×l×r. Olanlar ise geçerli düzen içinde yetkisiz ve etkisiz kalm×ü- lard×r. 70’li y×llardaki özel okullar×n eùitimi, bunu takiben yurdun her yerinde hocas×z üniversite eùitimi, son otuz y×l içinde mühendis ve mimar say×s×n× 30 binden 300 binlere ulaüt×rm×ü, bu meslektaülar×n çoùu beyin gücü ile verilen hizmetler yerine, kamu görevinden baülayarak ticarete kadar uzanan alanlardaki hizmetlere yönelmiülerdir. Özellikle seksenli y×llar sonras×n- daki f×rsatç× ekonomi, kendilerini ç×karc×, yan- daüç×, köüe dönüülü uygulamalara sürüklemiü, hizmet sektöründe mühendislik sorumluluùu azalm×ü, kalk×nma çabas× veren ülkede mü- hendislik hizmetleri ön s×ralardan son s×ralara itilmiütir. Ayr×ca üretim hizmetlerindeki boüluk ve üretimdeki kalite ve nitelik noksanl×ù×na ne- den olan ‘yapabilirlik’ mesleklerde aranmam×ü, buna karü× kamu hizmetlerinden kaynaklanan müfettiülik usul ve yöntemleri ile dolu denetim ve kontrol sistemleri ön plana ç×km×üt×r. Bu Usta-Ç×rak úliükisinde Eùitim Ülkemizde, mühendislik ve mimarl×k hizmetle- rindeki geliüimi, 1950 seçimleri sonucu Demok- rat Parti iktidar×n×n yapt×r×mlar× ile kazanm×üt×r. 1950-1960 y×llar× mühendisliùin ‘Alt×n’ dönemi olmuütur. Bugün o dönemin gençleri için kamu sektörü, mesleùe yönelim ve meslek içi eùitimde ‘okul’ görevini yüklenmiü, teknokrat amirlerimiz ç×raklar×n× yetiütirmiülerdir. Günümüzde baüa- r×l× iü adam×, yönetici, araüt×rmac× ve serbest çal×üan, mühendislerimizin çoùunun geçmiüi