Tesisat Dergisi 215. Sayı (Kasım 2013)

Tesisat Dergisi Say× 215 - Kas×m 2013 91 MAKALE pompalar×n tüm bileşenlerinin çal׺×p çal׺ma- d×ğ× kontrol edilmeli ve herhangi bir aksakl×k durumunda derhal müdahale edilmelidir. Yang×n söndürme tesisat×ndaki sistem bas×nc×, yang×n pompas×na ait bas×nç şalterinden ayar- lanan değerin alt×na düştüğünde pompa oto- matik olarak çal׺×r. Bir as×l, bir yedek, bir de jokey pompadan oluşan bir yang×n grubunda bas×nç şalterleri üzerinden pompalar×n devre- ye girme s×ras×; ilk önce jokey pompa, sonra as×l ana yang×n pompas× ve sonras×nda da ye- dek ana yang×n pompas× şeklinde ayarlan×r. Pompa dairesinde, ortam s×cakl×ğ×n×n belirli bir seviyede olmas×na dikkat edilmelidir. Elektrik motorlar×n×n kullan×ld×ğ× sistemlerde asgari +4 °C, dizel motorlar×n kullan×ld×ğ× sistemlerde ise asgari +10 °C ortam s×cakl×ğ× sağlanmal×d×r. 3. NFPA 20 - Standard For The Installa- t×on Of Stat×onary F×re Pumps For F×re Protect×on (Yang×n Korumas× úçin Yan- g×n Pompalar×n×n Yerleüim Standard×) NFPA (National Fire Protection Association), Amerikan Yang×ndan Korunma Kurumu’dur. Bu kurum, ABD’de uygulanmas× zorunlu olan yang×n ve yang×n güvenliğini etkileyen konula- r×n standartlar×n× belirleyen ve yay×nlayan, uy- gulay×c× bir kuruluştur. Diğer ülkelerin benzeri standart kuruluşlar×yla karş×laşt×r×ld×ğ×nda, ül- kemiz de dahil olmak üzere, dünyada en fazla kaynak gösterilen, itibar edilen ve uygulanan standartt×r. NFPA 20, NFPA’nin yang×n pompalar× ile ilgili standard× olup; yang×n pompalar× ve pompa gruplar×n×n, motor kumanda sistemlerinin ve kullan×lmas× gereken yan elemanlar×n özellik- lerini performanslar×n× ve montaj kurallar×n× belirleyen standartt×r. NFPA 25 ise yang×n söndürme sistemlerinin işletme ve bak×m×n×, testlerinin nas×l yap×lacağ×n× anlatmaktad×r. Yang×n pompalar×; tüm çal׺ma ömürleri bo- yunca; maksimum güvenlik ve net ç×k׺ bas×nç değerini sağlamas× amac×na yönelik tasarla- n×rlar. Genel amaçl× pompalardaki maksimum verim ve ekonomik işletim özelliği yang×n pom- palar× için öncelik değildir. NFPA 20’ye göre belirtilmiş yang×n pompalar×n×n anma debileri 25-5000gpm aral×ğ×ndad×r. Anma bas×nç de- ğeri ise 40psi ve daha üstü olmak zorundad×r. Standartta pompa tipleri; yatay uçtan emişli, hat tipi, yatay ayr×labilir gövdeli ve düşey milli türbin tip olarak belirtilmiştir. 3.1 NFPA 20’ye göre Malzeme Özellikleri Yang×n pompalar×n×n temel amac× her türlü tehlike durumunda, pompalar×n hemen dev- reye girmesidir. Bu sebeple pompa grubu yeni de olsa y×llarca beklemiş de olsa sistem bile- şenlerinin kullan×ma haz×r olmas× gerekmek- tedir. Malzeme özellikleri de geçen zamana karş× ilk günkü özelliklerini korumal×d×r. NFPA 20 standard×n×n bu konudaki maddeleri gayet aç×k ve nettir. Standarda göre pompa gövde- si malzeme bas×nç s×n×f×na göre GG-25 pik döküm veya GGG-40 sfero döküm olmak zo- rundad×r. Pompa çark×, kesinlikle bronz veya paslanmaz çelik döküm malzemeden imal edilmiş olmal×d×r. Genel amaçl× pompalarda olduğu gibi pik döküm malzemeden imal edil- miş çarklar kesinlikle kullanmamal×d×r. Diğer bir önemli bileşen olan pompa pili de yüksek kaliteli nikel alaş×ml× paslanmaz çelik malze- Yang×n Pompas× Tesisat Şemas×