Tesisat Dergisi 215. Sayı (Kasım 2013)

90 Tesisat Dergisi Say× 215 - Kas×m 2013 MAKALE Yang×n Pompas× ve Yang×n Gruplar×nda Belirleyici Standartlar×n ve Yönetmeliklerin Karü×laüt×r×lmas× - 1. Bölüm Makine Mühendisi / KSB Pompa San. ve Tic. A.Ş. Oùuz AYDOøAN Bu bildiri öncelikle yang×n sistemini projelendirecek insanlara, son kullan×c×lara, yang×n konusunda dan×ümanl×k yapanlara ve bu kadar önemli bir konuda can ve mal güvenliùi için tüm insanlar× bilinçlendirme amac×yla haz×rlanm×üt×r. Çal×üma sonucunda standartlar×n içeriùi, standartlar×n hangi konulardafarkl×laüt×klar×,biryang×nsistemininkurulumundadikkatedilmesigerekenkonular,periyodik test ve bak×mlar×n nas×l yap×lmas× gerektiùi ve piyasada bu konulardaki yanl×ü bilinenler aç×klanarak, gerçek ve doùru bilgiler ortaya konulmuütur. Makalenin 2. Bölümünde UL 448 - Yang×ndan Korunma úçin Santrifüj Pompalar, FM 1319 - Santrifüj Yang×n Pompalar× úçin Onay Standard×, TS EN 12845 Sabit Yang×n Söndürme Sistemleri: Otomatik Sprinkler Sistemleri – Tasar×m, Montaj ve Bak×m, Yang×n Gruplar×nda Bak×m ve Periyodik Kontroller konular× yer almakta olup dergimizin 216. say×s×nda yay×nlanacakt×r. POMPA-VANA DOSYASI 1. Giriü Günümüzde yang×n sistemleri ve yang×ndan korunma konular× ciddi bir şekilde ön plana ç×kmaktad×r. Özellikle İstanbul’da son dönem- de yaşan×lan Haydarpaşa Gar× (28.11.2010), Polat Tower (17.07.2012) ve Tuzla Boya Fabri- kas× (10.10.2012) yang×nlar× konunun önemini ac× bir şekilde de olsa gözler önüne sermiştir. Yang×n sistemlerinin kurulumunda nas×l olsa bizim baş×m×za gelmez denilerek ucuz, kali- tesiz ya da dayanaks×z ve yetersiz sistemler- den seçilmesi, ileride yaşan×lan ilk tehlikede maalesef hem can hem de mal kayb×na se- bep olmaktad×r. Yang×n sistemi kurulurken maliyetten ve verimlilikten önce ilk yap×lmas× gereken sistemin güvenilirliğini sağlayabilmesi ve yaşan×lan tehlike an×nda ihtiyaç duyulan su teminini yapabilmesidir. Konuyla ilgili olarak ticari ya da konutsal amaçl× olsun hemen hemen her yerde yang×n pompa gruplar× kullan×lmaktad×r. Fakat sistem kurulumunda özellikle son y×llarda belirli stan- dartlar×n ve yönetmeliklerin öne ç×karak farkl× bilgiler ortaya koymas× piyasada ürünlerin fiyat aral×ğ×n×n çok aç×lmas×na ayr×ca proje- cilerin, müteahhitlerin, tedarikçilerin hangi standarda uymalar× konusunda kafa kar׺×kl×- ğ×na sebep olmaktad×r. Sektörde en çok bilinen standartlar; 2009 y×l×nda kabul edilen Yang×n Yönetmeliği, 2007 y×l×nda yay×nlanan TS EN 12845 standard×, Amerikan Yang×ndan Ko- runma Kurumu(NFPA)’ in yang×n pompalar× ile ilgili olan NFPA20 standard× ve son dönemde ad×n× s×kl×kla duyduğumuz ürün güvenilirliği ve risk koşullar×n× belirleyen UL ve FM kurumlar×- d×r. Bu standartlarda belirtilen sistem, tesisat, yang×n grubu bileşenleri konusunda teknik farkl×l×klar ortaya konmuş olsa da hepsinin temelinde yatan konu yang×n grubunun ihtiyaç olduğunda sorunsuz bir biçimde çal׺abilmesi için gerekli temel bileşenler ve güvenilirliktir. 2. Genel Olarak Yang×n Pompalar×n×n Özellikleri 2.1 Sistem Bileüenleri Yang×n pompa sistemleri ana pompalar, jokey pompa, elektrik panolar× ve yard×mc× ekipman- lardan oluşur. Ana pompalar mutlaka yedekli olarak projelendirilmelidir. Sistemde bir ana yang×n pompas× kullan×lmas× halinde, ayn× ka- pasitede yedek bir pompa da olmas× gerekir. Yang×nla mücadele sistemlerinde kullan×lan her bir pompay× ayr× kontrol panosu kumanda eder. Örneğin elektrikli, dizel ve jokey pompa- dan oluşan bir yang×n hidrofor grubunda, 3 adet ayr× ve bağ×ms×z pano bulunur. Yang×nla mücadele sistemlerinde kullan×lan pompalar elektrik motor tahrikli veya dizel motor tahrikli olabilir. Yang×n esnas×nda elektrik hatla- r×n×n hasar görebileceği göz önünde bulundu- rularak, pompalar×n çal׺mama riskini ortadan kald×rmak için yedek pompa olarak dizel motor tahrikli yang×n pompas× tavsiye edilir. Bunun yan× s×ra as×l ve yedek pompalar×n tümü elektrik motor tahrikli olarak da seçilebilir. Yedek dizel motor tahrikli pompa kullan×lmad×ğ× takdirde pompalar×n enerji beslemesi güvenilir bir kay- naktan ve binan×n genel elektrik beslemesinden bağ×ms×z olarak sağlanmas× gerekir. 2.2 Çal×üma Prensibi Yang×n pompalar×, temel olarak yağmurlama sistemleri yani sprinkler tesisat×n×, yang×n dolaplar×ndaki hortum tesisat×n× ve itfaiye su alma ağ×zlar× dediğimiz hidrant tesisatlar×n× bas×nçland×r×r. Binalarda yang×n pompalar×, diğer pompa sistemlerine k×yasla çok nadiren kullan×l×rlar, hatta çoğu zaman y×llarca hiç kul- lan×lmazlar. Ancak hayati önemi tart׺×lama- yacak kadar yüksektir. Bu nedenle yang×nla mücadele pompalar×n×n her daim çal׺×r vazi- yette olduğundan emin olunmal×d×r. Periyodik bak×mlar×n×n yan× s×ra günlük, haftal×k, ayl×k ve y×ll×k kontrollerin düzenli olarak yap×lmas× ge- rekmektedir. Örneğin her hafta baş× ister oto- matik kontrol sistemi ile ister manuel olarak çok k×sa sürede de olsa birer kez çal׺t×r×lmal×,