Tesisat Dergisi 215. Sayı (Kasım 2013)

GÜNCEL 72 Tesisat Dergisi Say× 215 - Kas×m 2013 sular×n×n sondaj kuyular× ile aş×r× miktarlarda çekilmesidir. Eğer gölü besleyen akarsular×n göle ulaşmas× sağlanmazsa, 2040 y×l×nda Burdur Gölü’nün ekolojik işlevlerini yitirerek cans×z bir su kuyu- suna dönüşeceği hesaplanmaktad×r. Burdur nüfusunun yüzde 60’× tar×mla, yüzde 70’i ise hem tar×m, hem hayvanc×l×kla uğraş- maktad×r. Burdur Gölü’nün kurumas×, yörede gölün yaratt×ğ× mikroklima etkisinin ortadan kalkarak bağ×l nemin azalmas×, yağ׺lar×n düzensizleşmesi, gece s×cakl×klar×n×n düşerek don olaylar×n×n daha s×k görülmesi sonuçlar×n× doğurma riski taş×maktad×r. Yörede mikroklima- n×n değişmesinin ise, tar×mda ve hayvanc×l×kta verim ve gelir kay×plar×na yol açma ve köyden kente göçü tetikleme gibi olumsuz sonuçlar× olacakt×r. Bir başka risk de, Burdur Gölü kurudukça göl aynas× alt×ndan aç×ğa ç×kacak sedimanlar×n rüzgarla taş×narak toz bulutlar×na dönüşmesi, bir başka deyişle, rüzgar erozyonu yaşanmas×d×r. Burdur Gölü, ev sahipliği yapt×ğ× 1 endemik bal×k (Burdur dişli sazanc×ğ× – Aphanius su- reyanus), nesli küresel ölçekte tehdit alt×nda olan dikkuyruk (Oxyura leucocephala) da dahil 194 farkl× kuş türü ve 10 tür sürüngen ile biyolojik zenginlik bak×m×ndan Türkiye doğas×nda önemli bir yere sahiptir. Burdur Gölü’nün kurumas×, bu canl×lar×n yaşam alanlar×n×n da daralmas× veya tamam×yla yok olmas× anlam×na gelmektedir. Burdur Gölü’nün yaşat×lmas×, ancak göl havza- s×nda tar×mda su tüketiminin azalt×lmas× ve gölü besleyen akarsular üzerine kurulan barajlardan göle düzenli su sal×n×m×n×n sağlanmas× ile mümkün olacakt×r. Doğa Derneği, 2007 y×l×ndan bu yana Burdur Gölü’ndeki kuruman×n durdurulmas× ve hav- zada ak×lc× su kullan×m×n×n yayg×nlaşmas× için ilgili kamu kurumlar× ve sivil toplum örgütleri ile işbirliği içinde “Burdur Gölü’nü Kurtarma Projesi”ni yürütmektedir. 2012 y×l×ndan bu yana, Vaillant Doğa Derneği’nin yürüttüğü Burdur Gölü’nü Kurtarma Projesi’ni desteklemektedir. Vaillant’×n desteùinde yap×lan temel çal×ü- malar üunlard×r: Proje kapsam×nda 2007–2008 y×llar× aras×nda Burdur Gölü çevresinde 2 köyde ve Burdur mer- kezde 3 damla/yağmurlama sulama pilot alan× oluşturuldu. Vaillant’×n desteğiyle bunlara 2012 y×l×nda 2 köyde (Karakent ve Askeriye Köyleri) 4 pilot alan daha eklendi. Vaillant’×n desteğiyle Ad×yaman Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Erhan Akça taraf×ndan haz×rlanan “Burdur Gölü Havzas× İçin Yeni Tar×msal Ürün Deseni Önerisi” başl×kl× rapor ile göl havzas×ndaki toprak ve iklim koşullar×na uygun, çiftçilerde gelir kayb× yaratmayacak ve az su tüketimine dayal× ürünler (tritikale, fiğ, macar fiği, korunga, aspir, lavanta, nohut, vb.) belirlendi ve bu ürünler Vaillant’×n desteğiyle oluşturulan 4 yeni pilot tar×m sahas×nda deneme amaçl× yetiştiriliyor. Bu pilot tar×m sahalar×nda yetiştirilen tar×m ürünleri ile 6 ayda 3.062 ton su tasarrufu yap×ld×. Vaillant’×n desteğiyle 17-18 Eylül 2013’te Burdur’da gerçekleştirilen Kuruyan Göller İçin Uluslararas× Buluşma başl×kl× uluslararas× toplant× ile Türkiye’deki ve dünyadaki göllerin kurumas×n×n ortak sebep ve sonuçlar× paylaş×ld× ve gölleri korumak için işbirliği olanaklar× tart×- ş×ld×. Buluşmaya Ermenistan, Fransa, Irak, İran, İsrail, Kazakistan, Kenya, Ürdün, Yunanistan ve Türkiye’den 19 akademisyen, kamu kurumu temsilcisi, sivil toplum örgütü temsilcisi kat×ld×. 2 gün süren toplant× sonunda, kat×l×mc× ülkeler aras×nda gölleri korumak için bölgesel işbirliğini geliştirmeye yönelik bir ağ kurulmas× ve düzenli buluşmalar gerçekleştirilmesi karar× al×nd×. Proje kapsam×nda, Burdur Gölü’nün Burdur’da yaşam×n devam× için önemi ve gölün yaşat×lma- s×n×n ancak barajlardan göle su b×rak×lmas× ve tar×mda su kullan×m×n×n azalt×lmas×yla müm- kün olacağ× konusunda yerel halk×n ve ulusal kamuoyunun fark×ndal×ğ×n× art×rmak için kent meydan×ndaki billboardlara bu konuda afişler yerleştirilmesi, köylerde çiftçilerle toplant×lar yap×lmas× gibi çeşitli etkinlikler yap×lmaktad×r. Ayr×ca barajlardan göle su b×rak×lmas× ve tar×mda su kullan×m×n×n azalt×lmas× konular×n×n 2013 y×l× itibar×yla revize edilecek Burdur Gölü YönetimPla- n× kapsam×na al×nmas× konusunda Burdur’daki yerel yöneticilere ve Orman ve Su İşleri Bakanl×ğ× nezdinde ulusal yöneticilere yönelik savunuculuk çal׺malar× devam etmektedir.