Tesisat Dergisi 215. Sayı (Kasım 2013)

MAKALE 66 Tesisat Dergisi Say× 215 - Kas×m 2013 sistemin çal׺ma rutinini iyi belirlemek gerekir. Bu şekilde sistemden ç×kan ürün miktar× ve sistemin ne kadar süre bu ç×kt× için çal׺t×ğ× ortaya ç×kar. Eğer baz× analizlerin yap×lma imkan× yok ise, yaklaş×k değerler ile çal׺mak, istenilen sonucun bulun- mas×na yard×mc× olur. Tasarruf yapabilmek için en önemli kural: Düşük kapasitede çal׺ma oran× ile, frekans konvertörü ihtiyac× doğru orant×l×d×r. Örnekte; 7,4 MW enerji üreten en kötü kazan frekans konvertörü uygulamas× ile y×lda 6.000 € civar× bir tasarruf ile kendini amortize etmektedir. oynarken ç×kard×ğ× sesler, yeni al×nan motosikletin motor sesi veya son gidilen rock konserindeki inan×lmaz gitar solosu... Çoğu zaman ise gürültülü sesler, bizleri rahats×z ederler. Bu yüzden bu sesler eşliğinde çal׺×rken kulak sağl×ğ×m×z için kulak t×kaçlar×na ihtiyaç duyar×z. Diagram; dikeyde ses sevisyesini (dB), yatayda haka ak×ü miktar×n× (%) göstermektedir. Ses seviyesinde yap×lacak her 10 dB iyileütirme, insan kulaù×n×n alg×s×na göre sesin yar× yar×ya düüürülmesi anlam×na gelmektedir. Yani fandaki 15 dB düüüü, alg×lanan sesin 3’te birine düümesi anlam×na gelir. Ses Bas×nç Derecesi Bu gürültünün as×l sorumlusu motor değildir fakat bu motor sistemindeki fan veya pervanelerdir. Yanma havas×n×n kanal içinden çok h×zl× geçiril- mesiyle oluşan f×rt×na gibi ak×m sonucu sağ×r edici bir gürültü oluşmaktad×r. Bu gürültünün DIN gibi uluslararas× standartlar vas×tas×yla belli düzey- lerde tutulmas× sağlanm׺t×r. Mekanik sistemlerde titreşimlerden dolay× mafsallar×n ç×karacağ× sesler de gürültüye katk×da bulunurlar. Enerji damperler vas×tas× ile tahliye edildiğinde fan gürültüsü arta- cakt×r. Uygun seçilmiş ve uygulanm׺ bir invertör ile çal׺an fan sistemi oransal çal׺acağ×ndan, daha sessiz olacakt×r. Bu şekilde damperlerin kullan×m× da çok az olacağ×ndan, damperlerden kaynakl× gürültü de azalacakt×r. Eğer brülör çoğu zaman düşük yükte veya k×smi çal׺acak ise gü- rültü azalacağ×ndan dolay× ekstradan ses yal×t×m ceketine ihtiyaç yoktur. Küçük Kabin – Büyük Etki ‘’Benim brülörüm her zaman tam kapasitede çal׺×r!’’ Eğer operatör bunu iddia edebiliyorsa gerçekten şansl×lar. Bu durumda frekans konver- törüne olan ihtiyac× b×rak×n, deneyimli bir operatöre dahi ihtiyaç yoktur. Operatörün çeşitli durumlar karş×s×ndaki tepkileri değişkendir. Vardiyaya, haf- tan×n hangi gününde veya y×l×n hangi safhas×nda olunmas×na göre farkl×l×k gösterebilir. Brülörler genellikle, k×smi yükte çal׺×rlar. Eğer gün içinden çok kez dur kalk yap×yor ise zaman×n çoğunu düşük yükte çal׺arak geçirdiğini anlayabiliriz. Gürültülü ve 3 Kat Pahal×: Diagramda dikeyde elektrik sar- fiyat×, yatayda yanma kapasitesi verilmiştir. Mavi çizgi hava damperi regülasyonu, k×rm×z× çizgi fan h×z× regülasyonunu gösterir. Operasyon Tarz×n× Tan×mlamak Hesaplamalar× yapmaya başlamadan önce, Brülör Ç×kt×s× Damper kontrolü ile motor ç×kt×s× H×z kontrolü ile motor ç×kt×s× Operasyon zaman× (saat/y×l) Ek tüketim (kWsaat/y×l) Ek maliyet ( € /y×l) %100 12,8 kW 12,1 kW 500 h/a 350 kWh/a 42 € %80 11,9 kW 8,8 kW 1000 h/a 3.100 kWh/a 372 € %60 11,1 kW 5,9 kW 1500 h/a 7.750kWh/a 930 € %40 9,8 kW 3,8 kW 2000 h/a 12.000 kWh/a 1.440 € %20 8,3 kW 2,1 kW 1500 h/a 9.300kWh/a 1.116 € TOPLAM: 6.500 h/a 35.000 kWh/a 3.900 € Frekans değiştirici kullanarak veya kullanmadan – küçük motor ile 7.6 MW kapasite, 15 kW motor gücü, elektrik fiyat× 0,13 € /kWsaat olarak al×nm×üt×r. Brülör Ç×kt×s× Damper kontrolü ile motor ç×kt×s× H×z kontrolü ile motor ç×kt×s× Operasyon zaman× (saat/y×l) Ek tüketim (kWsaat/y×l) Ek maliyet ( € /y×l) %100 30,2 kW 27,0 kW 500 h/a 1600 kWh/a 192 € %80 29,4 kW 21,8 kW 1000 h/a 7.605 kWh/a 913 € %60 27,3 kW 14,6 kW 1500 h/a 19.116kWh/a 2.294 € %40 24,3 kW 9,3 kW 2000 h/a 30.011 kWh/a 3.601 € %20 20,4 kW 5,1 kW 1500 h/a 22.816kWh/a 2.738 € TOPLAM: 6.500 h/a 81.150 kWh/a 9.738 € Frekans Deùiütirici Kullanarak veya Kullanmadan – Büyük Motor úle 14 MW kapasite, 37 kW motor gücü, elektrik fiyat× 0,13 € /kWsaat olarak al×nm×üt×r.